Share
پادکست پرچم سفید
هفت مجاهد و شبکه جهانی جهاد - پرونده جنگ افغانستان - قسمت ۵
Season 14, Ep. 5
•
در ۱۹۸۲، عملیات سایکلون یک عملیات کوچک سیا با بودجه ۵۰ میلیون دلار بود. در ۱۹۸۵، تبدیل شد به بزرگترین عملیات پنهان تاریخ سیا. اما در همان چهار سال، در محله یونیورسیتی تاون پیشاور، چیز دیگری هم در حال شکلگیری بود. شبکهای از داوطلبان عرب که هیچکس فکر نمیکرد روزی به مشکل آمریکا تبدیل شود. قسمت پنجم از پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید: روایت چارلی ویلسون، گوست آوراکوتوس، عبدالله عزام، اسامه بن لادن، و آن چهار سالی که در آن، جنگ افغانستان به اولین جهاد جهانی قرن بیستم تبدیل شد.
منابع پیشنهادی و استفادهشده
کتابها
- Thomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصلهای ۴ و ۵.
- Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۳ تا ۵.
- Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصلهای مربوط به «دههی دموکراسی».
- Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصلهای مقدماتی.
- David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲.
- Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصلهای ۱ و ۲.
- Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳.
- Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصلهای نخستین.
- Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۱ و ۲.
- Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصلهای پسزمینهای.
مقالات و پژوهشها
- Anatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخشهای مربوط به دورهی داوود.
- Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰.
- Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper.
آرشیوها و منابع نهادی
- National Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعهی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990».
- Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمهشدهی پولیتبورو شوروی دربارهی افغانستان.
- آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA).
منابع تکمیلی
- مستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمتهای ۲ و ۳.
- آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰.
- داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ بهعنوان منبع فارسیِ مکمل.
- مرکز مطالعات و پژوهشهای افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.
اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.
برای حمایت مالی ما در ایران میتوانید از لینک زیر استفاده کنید:
https://donito.me/ehsantarighat
و برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:
More episodes
View all episodes
6. استینگر و چرخش جنگ - پرونده جنگ افغانستان - قسمت ۶
42:53||Season 14, Ep. 6۲۵ سپتامبر ۱۹۸۶. ارتفاعات نزدیک جلالآباد. مهندس برقی به نام «انجنیر غفار»، موشک دوشپرتاب استینگر را روی شانه میگذارد. در عرض دو دقیقه، سه هلیکوپتر می-۲۴ هایند سرنگون میشوند. این، روایت کلاسیک «استینگر شوروی را شکست داد» را آغاز کرد. اما حقیقت، پیچیدهتر است. قسمت ششم پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید: سه سالی که در آن، گورباچف از «زخم خونین» سخن گفت، ریگان فرمان NSDD-166 را امضا کرد، و یک سلاح کوچک، تصمیمی که از قبل گرفته شده بود را تسریع کرد.منابع پیشنهادی و استفادهشدهکتابهاThomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصلهای ۴ و ۵.Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۳ تا ۵.Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصلهای مربوط به «دههی دموکراسی».Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصلهای مقدماتی.David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲.Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصلهای ۱ و ۲.Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳.Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصلهای نخستین.Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۱ و ۲.Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصلهای پسزمینهای.مقالات و پژوهشهاAnatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخشهای مربوط به دورهی داوود.Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰.Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper.آرشیوها و منابع نهادیNational Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعهی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990».Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمهشدهی پولیتبورو شوروی دربارهی افغانستان.آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA).منابع تکمیلیمستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمتهای ۲ و ۳.آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰.داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ بهعنوان منبع فارسیِ مکمل.مرکز مطالعات و پژوهشهای افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.
4. کرملین در جنگ: سالهای اول اشغال - پرونده جنگ افغانستان - قسمت ۴
41:15||Season 14, Ep. 4در شب ۲۲ فوریه ۱۹۸۰، در پشتبامهای کابل، هزاران نفر فریاد «الله اکبر» سر دادند. ارتش چهلم شوروی، که ۴۵ روز قبل وارد افغانستان شده بود، تازه فهمیده بود این جنگ، آن چیزی نیست که فکر میکرد. قسمت چهارم پرونده «جنگ افغانستان» و آغاز فصل دوم پرونده جنگ افغانستان، روایت آن سه سالی است که در آن، یک ابرقدرت با ۱۰۰ هزار سرباز و چهار عملیات بزرگ پنجشیر، در برابر مردی به نام احمد شاه مسعود — «شیر پنجشیر» — به اعتراف خاموش رسید: این جنگ، قابل برد نیست.منابع پیشنهادی و استفادهشدهکتابهاThomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصلهای ۴ و ۵.Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۳ تا ۵.Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصلهای مربوط به «دههی دموکراسی».Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصلهای مقدماتی.David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲.Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصلهای ۱ و ۲.Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳.Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصلهای نخستین.Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۱ و ۲.Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصلهای پسزمینهای.مقالات و پژوهشهاAnatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخشهای مربوط به دورهی داوود.Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰.Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper.آرشیوها و منابع نهادیNational Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعهی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990».Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمهشدهی پولیتبورو شوروی دربارهی افغانستان.آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA).منابع تکمیلیمستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمتهای ۲ و ۳.آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰.داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ بهعنوان منبع فارسیِ مکمل.مرکز مطالعات و پژوهشهای افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.
3. کاخ تاجبیگ؛ شبی که شوروی به افغانستان آمد - جنگ افغانستان - قسمت ۳
42:46||Season 14, Ep. 3در شامگاه ۲۷ دسامبر ۱۹۷۹، حافظالله امین در کاخ تاجبیگ کابل در حال شام خوردن بود. هیچکس به او نگفته بود که در ۸۰۰ متری کاخ، گروه آلفای KGB، با یونیفرم سربازان افغان، در حال آماده شدن برای حمله است. در ۴۵ دقیقه، یک ابرقدرت وارد جنگی شد که، در پایان، خودش از آن سالم بیرون نخواهد آمد. قسمت سوم از پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید: داستان سه ماهی که در آن پولیتبورو از «نه» به «بله» رسید، و یک عملیات ۴۵ دقیقهای، تاریخ قرن بیستم را شکست.منابع پیشنهادی و استفادهشدهکتابهاThomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصلهای ۴ و ۵.Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۳ تا ۵.Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصلهای مربوط به «دههی دموکراسی».Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصلهای مقدماتی.David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲.Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصلهای ۱ و ۲.Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳.Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصلهای نخستین.Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۱ و ۲.Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصلهای پسزمینهای.مقالات و پژوهشهاAnatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخشهای مربوط به دورهی داوود.Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰.Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper.آرشیوها و منابع نهادیNational Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعهی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990».Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمهشدهی پولیتبورو شوروی دربارهی افغانستان.آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA).منابع تکمیلیمستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمتهای ۲ و ۳.آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰.داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ بهعنوان منبع فارسیِ مکمل.مرکز مطالعات و پژوهشهای افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.
انقلاب ثور و کمونیستها بر بلندای کابل - جنگ افغانستان - قسمت ۲
44:25|صبح ۲۷ آوریل ۱۹۷۸، تانکهای یک سرگرد افغان، در حالی که جنگندههای میگ بر آسمان کابل پرواز میکردند، به ارگ ریاستجمهوری رسیدند. تا فردا، محمد داوود خان و هفده عضو خانوادهاش کشته بودند، حزبی با چند هزار عضو در رأس کشور نشسته بود، و افغانستان وارد ۱۶ ماه آتشینی شده بود که در آن انقلابی که با شعار «به نام خلق» آغاز شد، خود خلق را خورد. قسمت دوم از پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید، روایت ۷ ثور، اعدامهای پل چرخی، قیام هرات، و قتلی است که جاده ورود ارتش سرخ به افغانستان را آسفالت کرد.منابع پیشنهادی و استفادهشدهکتابهاThomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصلهای ۴ و ۵.Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۳ تا ۵.Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصلهای مربوط به «دههی دموکراسی».Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصلهای مقدماتی.David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲.Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصلهای ۱ و ۲.Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳.Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصلهای نخستین.Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۱ و ۲.Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصلهای پسزمینهای.مقالات و پژوهشهاAnatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخشهای مربوط به دورهی داوود.Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰.Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper.آرشیوها و منابع نهادیNational Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعهی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990».Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمهشدهی پولیتبورو شوروی دربارهی افغانستان.آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA).منابع تکمیلیمستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمتهای ۲ و ۳.آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰.داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ بهعنوان منبع فارسیِ مکمل.مرکز مطالعات و پژوهشهای افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.
1. افغانستان قبل از طوفان - جنگ افغانستان - قسمت ۱
48:04||Season 14, Ep. 1در آوریل ۱۹۷۸، افغانستان کشوری بود با پارلمان، روزنامه آزاد و دانشگاهی پر از دانشجوی مارکسیست و اسلامگرا. یک پادشاه چهل ساله — ظاهرشاه — را تازه برکنار کرده بودند، و پسرعمویش، محمد داوود خان، حالا رئیسجمهور بود. هیچکس فکر نمیکرد افغانستان، طی چند روز آینده، وارد جنگی شود که چهلوسه سال طول خواهد کشید. قسمت اول از پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید، داستان آن کشور است: قبل از انقلاب ثور، قبل از شوروی، قبل از طالبان، قبل از طوفان.منابع پیشنهادی و استفادهشدهکتابهاThomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصلهای ۴ و ۵.Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۳ تا ۵.Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصلهای مربوط به «دههی دموکراسی».Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصلهای مقدماتی.David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲.Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصلهای ۱ و ۲.Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳.Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصلهای نخستین.Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصلهای ۱ و ۲.Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصلهای پسزمینهای.مقالات و پژوهشهاAnatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخشهای مربوط به دورهی داوود.Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰.Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper.آرشیوها و منابع نهادیNational Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعهی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990».Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمهشدهی پولیتبورو شوروی دربارهی افغانستان.آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA).منابع تکمیلیمستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمتهای ۲ و ۳.آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰.داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ بهعنوان منبع فارسیِ مکمل.مرکز مطالعات و پژوهشهای افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.
20. پایانی با عدالت یا انتقام - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت آخر
38:11||Season 13, Ep. 20در قسمتِ پایانیِ پروندهی پرچم سفید، به همان سحرگاهی بازمیگردیم که در نخستین قسمت دیدیم: ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶، طنابِ دار. به محاکمهی صدام در پروندهی دجیل میرسیم، به آن پرسشِ دشوار — عدالت بود یا انتقام؟ — و به اعدامی که، بهجای پایانی باوقار، به یک نمایشِ فرقهای بدل شد. و سرانجام، کلِ پرونده را جمعبندی میکنیم: میراثِ صدام و دو جنگ، برای عراق، منطقه و جهان؛ و آنها که واقعاً بها را پرداختند. پایانِ یک سفرِ بیستقسمتی، از یک روستای گِلی تا یک طنابِ دار.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۲۰ از ۲۰ (پایان)کتابها:- Trial of Saddam Hussein و گزارشهای مرتبط با دادگاه عالی عراق- The Occupation of Iraq: Winning the War, Losing the Peace — Ali A. Allawi- Fiasco و The Gamble — Thomas E. Ricks (دربارهی دوران اشغال و پیامدها)- Republic of Fear — Kanan Makiya (برای جمعبندیِ ماهیتِ رژیم)منابع مرجع و نهادی:- مدخلهای «Trial of Saddam Hussein»، «Execution of Saddam Hussein» و «Dujail massacre» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).- گزارش مرکز بینالمللی عدالت انتقالی (ICTJ): «Dujail: Trial and Error?» (۲۰۰۶) دربارهی کاستیهای محاکمه.- بیانیهها و گزارشهای دفتر حقوق بشر سازمان ملل (OHCHR) و دیدهبان حقوق بشر دربارهی محاکمه و اعدام.
19. از کاخ تا گودال - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۹
35:53||Season 13, Ep. 19مردی که عمری خود را خداگونه نشان داده بود، در یک گودالِ زیرزمینی بهاندازهی یک قبر، نزدیکِ تکریت، یافته شد. در قسمت نوزدهم پروندهی پرچم سفید — و آغاز فصل هشتم — به فرار و دستگیری صدام میرسیم: ماهها فرار، کشتهشدن پسرانش، شکار صبورانهی نیروهای ویژه، و عملیات سپیدهدم سرخ که او را در یک «سوراخ عنکبوت» یافت. و میبینیم که چطور قوس روایی به نقطهی آغازش بازگشت: مردی که از حوالیِ تکریت برخاست، در حوالیِ همان تکریت به دام افتاد. دایره، کامل شد.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۹ از ۲۰کتابها:Saddam: His Rise and Fall — Con CoughlinCobra II و The Endgame — Michael R. Gordon & Bernard Trainor (دربارهی دوران اشغال و شکار)We Got Him! A Memoir of the Hunt and Capture of Saddam Hussein — Steve Russell (روایت یکی از فرماندهان عملیات)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «Capture of Saddam Hussein»، «Operation Red Dawn» و «Uday and Qusay Hussein» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارشهای رسمی ارتش آمریکا و آژانس اطلاعات دفاعی (DIA) دربارهی عملیات سپیدهدم سرخ.پوشش خبری زمانِ دستگیری (دسامبر ۲۰۰۳).
18. سقوط بغداد - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۸
53:05||Season 13, Ep. 18نهم آوریل ۲۰۰۳، مجسمهی صدام در میدان فردوس پایین کشیده شد. تصویری که به جهان گفت جنگ تمام شده. اما این تصویر، تمام ماجرا را نمیگفت. در قسمت هجدهم پروندهی پرچم سفید — و پایان فصل هفتم — به سقوط بغداد و آنچه پس از آن آمد میرسیم: جنبهی نمایشیِ آن مجسمه، هرجومرج و غارتِ موزهی ملی، دو تصمیم سرنوشتساز که بذر یک شورش خونین را کاشتند، و بنرِ بدنامِ «مأموریت انجام شد». و میبینیم که چطور آمریکا، در ۲۰۰۳، به همان فاجعهای رسید که در ۱۹۹۱ از آن پرهیز کرده بود.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۸ از ۲۰کتابها:Cobra II: The Inside Story of the Invasion and Occupation of Iraq — Michael R. Gordon & Bernard TrainorFiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksThe Assassins' Gate: America in Iraq — George PackerImperial Life in the Emerald City — Rajiv Chandrasekaran (دربارهی مرجع موقت ائتلاف و تصمیمهای برمر)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «Saddam Hussein statue destruction»، «Battle of Baghdad (2003)»، «De-Ba'athification» و «Mission Accomplished speech» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارش تحقیقیِ پروپابلیکا (ProPublica) و نیویورکر (The New Yorker) دربارهی جنبهی نمایشی و رسانهای رویداد میدان فردوس.گزارشهای مربوط به غارت موزهی ملی عراق و فرمانهای مرجع موقت ائتلاف (CPA).