Share
پادکست پرچم سفید
قفسِ پروازِ ممنوع - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۳
Season 13, Ep. 13
•
میان جنگ ۱۹۹۱ و جنگ ۲۰۰۳، یک دههی کامل وجود دارد که اغلب فراموش میشود، اما شاید بیش از هر دو جنگ قربانی گرفت. در قسمت سیزدهم پروندهی پرچم سفید، به سالهای محاصره میرسیم: مناطق پرواز ممنوع که آسمان عراق را تکهتکه کرد، تحریمهایی که اقتصاد و طبقهی متوسط را در هم کوبید، فاجعهی انسانی (و مناقشهی آماری پیرامون آن)، و برنامهی فاسدِ نفت در برابر غذا. و به تلخترین طنز این دهه میرسیم: تحریمهایی که قرار بود صدام را به زانو درآورند، مردم را در هم کوبیدند و چنگال او را محکمتر کردند.
پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۳ از ۲۰
کتابها:
- Sanctioning Saddam: The Politics of Intervention in Iraq — Sarah Graham-Brown
- Invisible War: The United States and the Iraq Sanctions — Joy Gordon
- The Modern History of Iraq — Phebe Marr
- Republic of Fear — Kanan Makiya
منابع مرجع و نهادی:
- مدخلهای «International sanctions against Iraq»، «Oil-for-Food Programme» و «Iraqi no-fly zones» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).
- گزارشهای یونیسف (UNICEF) دربارهی وضعیت کودکان عراق و پژوهشهای بعدی (از جمله مطالعات منتشرشده در BMJ) دربارهی مناقشهی آماری.
- گزارشهای مربوط به برنامهی نفت در برابر غذا و تحقیقات فساد آن (Independent Inquiry Committee و GAO).
اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.
برای حمایت مالی ما در ایران میتوانید از لینک زیر استفاده کنید:
https://donito.me/ehsantarighat
و برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:
More episodes
View all episodes
16. جنگی بر سر یک شبح - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۶
28:32||Season 13, Ep. 16در مارس ۲۰۰۳، جهان بر سرِ سلاحهای کشتار جمعیِ صدام به جنگ رفت. اما آن سلاحها وجود نداشتند. در قسمت شانزدهم پروندهی پرچم سفید — و پایان فصل ششم — به قلب یکی از بزرگترین مناقشههای قرن میرسیم: بازرسانی که گشتند و چیزی نیافتند، پروندهی اطلاعاتیِ معیوبِ آمریکا، سخنرانیِ سرنوشتسازِ کالین پاول در سازمان ملل، و بزرگترین تظاهرات ضدجنگ تاریخ. و به آن پرسش دشوار میپردازیم: دروغ بود، یا اشتباه؟پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۶ از ۲۰کتابها:Fiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksPlan of Attack — Bob WoodwardHubris: The Inside Story of Spin, Scandal, and the Selling of the Iraq War — Michael Isikoff & David CornDisarming Iraq — Hans Blix (خاطرات رئیس UNMOVIC)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «UN Security Council Resolution 1441»، «Colin Powell's UN speech» و «15 February 2003 anti-war protests» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو رسمی سازمان ملل (UNMOVIC) و گزارشهای بلیکس و البرادعی به شورای امنیت.گزارشهای رسمی آمریکا و بریتانیا دربارهی شکست اطلاعاتی (از جمله گزارشهای Senate Intelligence Committee و گزارش Chilcot در بریتانیا).گزارش گروه بررسی عراق (Iraq Survey Group / Duelfer Report، ۲۰۰۴) که تأیید کرد سلاح کشتار جمعی فعالی وجود نداشت.
15. یازده سپتامبر و محور شرارت - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۵
33:18||Season 13, Ep. 15یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، آمریکا تغییر کرد. اما عراق و صدام، هیچ نقشی در آن حمله نداشتند — این یک واقعیت تثبیتشده است. پس چطور حملهای که هیچ ربطی به عراق نداشت، هجده ماه بعد، به جنگی با عراق انجامید؟ در قسمت پانزدهم پروندهی پرچم سفید — و آغاز فصل ششم — به این معما میپردازیم: نقش نومحافظهکارانی که سالها خواهان براندازی صدام بودند، دکترین تازهی جنگ پیشدستانه، سخنرانی «محور شرارت»، و آن آمیزهی مرگبار از ترس و ابهام که عراق را به هدف بدل کرد.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۵ از ۲۰کتابها:Fiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksThe Assassins' Gate: America in Iraq — George PackerPlan of Attack — Bob WoodwardCobra II: The Inside Story of the Invasion and Occupation of Iraq — Michael R. Gordon & Bernard Trainorمنابع مرجع و نهادی:مدخلهای «September 11 attacks»، «Axis of evil»، «Bush Doctrine» و «Project for the New American Century» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).متنِ سخنرانیِ «وضعیت اتحادیه» (State of the Union) جورج دبلیو بوش، ۲۹ ژانویه ۲۰۰۲.سندِ راهبردِ امنیت ملی ایالات متحده (National Security Strategy، سپتامبر ۲۰۰۲).گزارش کمیسیون ۱۱ سپتامبر (9/11 Commission Report) دربارهی نبودِ ارتباط معنادار میان عراق و القاعده.
14. بازی موش و گربه - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۴
31:52||Season 13, Ep. 14صدام طوری رفتار میکرد که انگار سلاحهای مخوفی پنهان کرده، اما حقیقت، که تنها سالها بعد روشن شد، این بود که او آنها را تا حد زیادی نابود کرده بود. پس چرا بر سرِ چیزی که نداشت بلوف زد؟ در قسمت چهاردهم پروندهی پرچم سفید به معمای سلاحهای کشتار جمعی میرسیم: بازی موش و گربه با بازرسان آنسکام، فرار دامادِ صدام و افشاگریهایش، منطقِ مرگبارِ «ابهام راهبردی»، و عملیات روباه صحرا که بازرسان را برای چهار سال بیرون راند. سیاهچالهای از ندانستن، که چهار سال بعد، بهانهی جنگِ دوم شد.پروندهی جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۴ از ۲۰کتابها:The Greatest Threat: Iraq, Weapons of Mass Destruction, and the Crisis of Global Security — Richard Butler (خاطرات رئیس آنسکام)Disarming Iraq — Hans BlixThe Iraq War — John KeeganSaddam: His Rise and Fall — Con Coughlinمنابع مرجع و نهادی:مدخلهای «UNSCOM»، «Hussein Kamel»، «1998 bombing of Iraq (Operation Desert Fox)» و «UN Security Council Resolution 687» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو رسمی آنسکام در سازمان ملل و گزارشهای شورای روابط خارجی (CFR) و انجمن کنترل تسلیحات (Arms Control Association).گزارش گروه بررسی عراق (Iraq Survey Group / Duelfer Report، ۲۰۰۴) دربارهی وضعیت واقعی سلاحهای عراق.
12. قیامی که تنها ماند - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۲
34:16||Season 13, Ep. 12در مارس ۱۹۹۱، مردم عراق به پا خاستند. در دو هفته، صدام چهارده استان از هجده استان را از دست داد و تقریباً سقوط کرد. اما این قیام، یک ضعف مرگبار داشت: تنها بود. در قسمت دوازدهم پروندهی پرچم سفید — و آغاز فصل پنجم — به یکی از تلخترین فصلهای این ماجرا میرسیم: قیامی که جهان آن را تشویق کرد و سپس رها کرد، و صدام آن را با هلیکوپتر و گارد ریاستجمهوری در خون غرق کرد. دهها هزار کشته، بیش از یک میلیون آواره، و یک زخم که سایهاش تا سالها بر منطقه ماند.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۲ از ۲۰کتابها:Republic of Fear — Kanan MakiyaThe Iraqis: Ordinary People in an Extraordinary Land و منابع مرتبط دربارهی قیام ۱۹۹۱A World Transformed — George H. W. Bush & Brent Scowcroft (دیدگاه کاخ سفید دربارهی تصمیم عدم دخالت)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «1991 Iraqi uprisings» و «Operation Provide Comfort» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارش مفصل دیدهبان حقوق بشر (Human Rights Watch): «The 1991 Uprising in Iraq and Its Aftermath» (1992).آرشیو شورای روابط خارجی (CFR) و گزارشهای مربوط به بحران پناهجویی کردها.
11. جادهی مرگ - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۱
35:34||Season 13, Ep. 11در فوریه ۱۹۹۱، ائتلاف یکی از کاملترین پیروزیهای نظامی تاریخ مدرن را به دست آورد: کویت در صد ساعت آزاد شد. اما در پایانِ این پیروزی، مردی که همهی فاجعه را آغاز کرده بود — صدام — هنوز بر سر قدرت بود. در قسمت یازدهم پروندهی پرچم سفید — و پایان فصل چهارم — به نبرد زمینیِ صدساعته میرسیم، به صحنهی هولناک «جادهی مرگ»، به آتشِ چاههای نفت کویت، و به بزرگترین پرسش این جنگ: چرا ائتلاف، در اوج پیروزی، متوقف شد و به بغداد نرفت؟ تصمیمی که بذرش، دوازده سال بعد، در یک جنگ دیگر درو شد.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۱ از ۲۰کتابها:The Generals' War: The Inside Story of the Conflict in the Gulf — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Gulf Conflict 1990–1991 — Lawrence Freedman & Efraim KarshA World Transformed — George H. W. Bush & Brent ScowcroftIt Doesn't Take a Hero — Norman Schwarzkopf (خاطرات فرمانده ائتلاف)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «Gulf War»، «Highway of Death»، «Gulf War ground campaign» و «Safwan Airfield standoff» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو موزهی جنگ امپریال (Imperial War Museums) دربارهی کارزار زمینی.تحلیلهای مربوط به تصمیمِ پایاندادن به جنگ و نرفتن به بغداد (از جمله Texas National Security Review و آرشیو امنیت ملی آمریکا).
10. طوفان صحرا - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۱۰
30:38||Season 13, Ep. 10نیمهشب ۱۷ ژانویه ۱۹۹۱، آسمان بغداد روشن شد و میلیونها نفر در سراسر جهان، برای نخستین بار، آغاز یک جنگ را زنده از تلویزیون تماشا کردند. در قسمت دهم پروندهی پرچم سفید، به کارزار هواییِ طوفان صحرا میرسیم: برتری مطلق فناورانه، نخستین جنگ زندهی تلویزیونی، و قمارِ اسکادِ صدام برای کشاندن اسرائیل به جنگ و شکستن ائتلاف. اما در زیر آن تصویرِ «تمیز» که جهان دید، فاجعهی پناهگاه عامریه و واقعیتِ خونینی نهفته بود که دوربینها نشان نمیدادند.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۱۰ از ۲۰کتابها:The Generals' War: The Inside Story of the Conflict in the Gulf — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Gulf Conflict 1990–1991 — Lawrence Freedman & Efraim KarshGulf War Air Power Survey — مطالعهی رسمی نیروی هوایی آمریکاLive from Baghdad — Robert Wiener (دربارهی پوشش CNN)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «Gulf War air campaign»، «1991 Iraqi missile attacks against Israel» و «Amiriyah shelter bombing» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو موزهی جنگ امپریال (Imperial War Museums) دربارهی کارزار هوایی طوفان صحرا.گزارشهای دیدهبان حقوق بشر (Human Rights Watch) دربارهی تلفات غیرنظامی و حملات موشکی.
9. خطی روی شن - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۹
31:06||Season 13, Ep. 9پس از اشغال کویت، جهان در برابر صدام خطی در شن کشید. در صحرای عربستان، بزرگترین ائتلاف نظامی پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت: سیوپنج کشور، نیممیلیون سرباز، و یک مهلت روشن. در قسمت نهم پروندهی پرچم سفید — و آغاز فصل چهارم — دنبال میکنیم که چطور سپر صحرا، دیپلماسی، تحریم و تهدید در هم تنیدند؛ چطور صدام با سپر انسانی و بازیِ «پیوند» کوشید ورق را برگرداند؛ و چرا، با وجود همهی تلاشها، عقب نکشید. جهان، قدمبهقدم، به لبهی جنگ رسید.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۹ از ۲۰کتابها:The Generals' War: The Inside Story of the Conflict in the Gulf — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Gulf Conflict 1990–1991 — Lawrence Freedman & Efraim KarshA World Transformed — George H. W. Bush & Brent ScowcroftThe Commanders — Bob Woodward (دربارهی تصمیمگیری نظامی و سیاسی آمریکا)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «Gulf War»، «Operation Desert Shield»، «UN Security Council Resolution 678» و «Geneva Peace Conference (1991)» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).متنِ قطعنامهی ۶۷۸ شورای امنیت سازمان ملل.مدخل «Persian Gulf War» در دانشنامهی بریتانیکا (Encyclopædia Britannica) و آرشیو نیروی دریایی آمریکا (Naval History and Heritage Command).
8. استانِ نوزدهم عراق - پرونده جنگ خلیج فارس - قسمت ۸
27:36||Season 13, Ep. 8ساعت دو بامداد دوم اوت ۱۹۹۰، تانکهای گارد ریاستجمهوری عراق از مرز گذشتند. تا صبح، پایتخت کویت سقوط کرده بود؛ تا شب، کلِ کشور. در قسمت هشتم پروندهی پرچم سفید، به نقطهی عطفِ کل ماجرا میرسیم: اشغال کویت. فرار امیر، مرگِ یک شاهزاده در دفاع از کاخ، اعلام کویت بهعنوان «استان نوزدهم»، و غارتِ یک کشور. و میبینیم که چطور صدام، با همین یک تصمیم، بهجای حلِ مشکلاتش، جهانی را علیه خود متحد کرد که هرگز تصورش را نمیکرد.پرونده جنگهای خلیج فارس | قسمت ۸ از ۲۰کتابها:The Generals' War: The Inside Story of the Conflict in the Gulf — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Gulf Conflict 1990–1991 — Lawrence Freedman & Efraim KarshSaddam Hussein: The Politics of Revenge — Said K. AburishA World Transformed — George H. W. Bush & Brent Scowcroft (روایت از منظر کاخ سفید)منابع مرجع و نهادی:مدخلهای «Iraqi invasion of Kuwait»، «Battle of Dasman Palace»، «UN Security Council Resolution 660» و «661» در ویکیپدیا (با ارجاع به منابع اصلی).متنِ قطعنامههای ۶۶۰ و ۶۶۱ شورای امنیت سازمان ملل.مدخل «Persian Gulf War» در دانشنامهی بریتانیکا (Encyclopædia Britannica).