Share

cover art for نیما یوشیج | در فروبند

شعر با صدای شاعر

نیما یوشیج | در فروبند

•

▨ نام شعر: در فروبند

▨ شاعر: نیما یوشیج

▨ با صدای: احمد شاملو

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

در فروبند که با من دیگر

رغبتی نیست به دیدار کسی؛

فکر کاین خانه چه وقت آبادان

بود بازیچه‌ی دست هوسی.


هوسی آمد و خشتی بنهاد

طعنه‌یی لیک به بی‌سامانی،

دیدمش، راه از او جستم و گفت:

بعد از اینت شب و این ویرانی.


گفتم: آن وعده که با لعل لبت؟

گفت: تصویر سرابی بود آن.

گفتم: آن پیکر دیوار بلند؟

گفت: اشارت ز خرابی بود آن.


گفتم: آن نقطه که انگیخته دود؟

گفت: آتش زده‌ی سوخته‌ای ست،

استخوان‌بندی بام و در او

مرگ را لذت اندوخته‌ای‌ست.


گفتمش: خنده نبندد پس از این

آفتابی، نه چراغی با من.

گفت: آن به که بپوشی از شرم

چهره‌ی خویش به دست دامن.


دست غمناکان -گفتم- اما

از پس در به زمین می‌ساید.

-خنده آورد لبش- گفت: ولیک

هولی استاده به ره می‌پاید.


می‌درخشد گر افق، اهرمنی‌ست

نیم‌سوزیش به کف دود اندود.

مرد آن در که امیدش بگشاد

با بیابان هلاکش ره بود.

 

جاده خالی‌ست، فسرده‌ست امرود

هرچه می‌پژمرد از رنج دراز.

مرده هر بانگی در این ویران

هم‌چو کز سوی بیابان آواز.

وز پس خفتن هر گل، نرگس

روی می‌پوشد در نقشه‌ی خار.

در فروبند دگر هیچ‌کسی،

نیستش باکس رای دیدار.

▨

نیما یوشیج

فروردین ماه ۱۳۲۷

ـــــــــــــــــــــــــ

نشانه‌گذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادله‌برانگیز بوده است. نشانه‌گذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است. اگرجه خوانش شاملو در برخی واژگان و جزییات، با این متن تفاوت دارد.

More episodes

View all episodes

  • نیما یوشیج | مرغ شب‌آویز | صدای احمد کیایی

    03:31|
    ▨ نام شعر: مرغ شباویز▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــبه شب آویخته مرغ شب‌آویزمُدامش کارِ رنج‌افزاست چرخیدن.اگر بی‌سود می‌چرخدوگر از دست‌کارِ شب، در این تاریک‌جا، مطرود می‌چرخد...به چشمش هر چه می‌چرخد، ـــ چو او بر جای ـــزمین، با جایگاهش تنگ.و شب، سنگین و خون‌آلود، برده از نگاهش رنگو جاده‌های خاموش ایستادهکه پای زنان و کودکان با آن گریزانندچو فانوسِ نفس‌مردهکه او در روشنایی از قفای دود می‌چرخد.ولی در باغ می‌گویند:«به شب آویخته مرغ شباویزبه پا، ز آویخته ماندن، بر این بامِ کبود‌اندود می‌چرخد.»▨نیما یوشیج۱۳۲۹ـــــــپی‌نوشت اول: در برخی نسخه‌ها «و شب، سنگین و خون‌آلود» به صورت «و شب سنگینِ خون‌آلود» ضبط شده است که انتخاب ما این بود که با واو اجرا شود.پی‌نوشت دوم: در برخی از نسخه‌ها «و جاده‌های خاموش ایستاده» به صورت «و جاده‌های خاموش ایستاد» ضبط شده که در این حالت علاوه بر شکست وزنی، نحوِ جمله و فضای محاکات شعر بر هم می‌خورد و به نظر ما آشکارا غلط است.
  • رضا براهنی | موسیقی

    02:06|
    ▨ نام شعر: موسیقی▨ شاعر: رضا براهنی▨ با صدای: رضا براهنی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــپيانو می شُپَند يک شوپن به پشت يک پيانو  و ما نمی شنويم و ما نمی شنويم                              و ما نمی شنويم و ما نمی شنويم وما وَما  وَما  وَمانمی شنويم   وَما  شنويم     وَما نمی  شنويم  نمی شنويم   وَيک شوپن به پشت يک نمی شنويم   که می شپند                       که می وَ وَ وَما نمی شنويم م م م م...  به پشت يک   نو می شپند   شوپن   نمی شپند   شو  وَپن   شوپن نمی نمی نمی نمی نمی ش   می شپند   وَکه   که می شنويم  نمی شنوی ی ی ی م م ▨هفتم اسفند ماه ۱۳۷۲ - تهراناز کتاب خطاب به پروانه ها، صفحه ۱۱۱
  • حسین منزوی | کسی نشناخت

    05:54|
    ▨ شعر: شاعر، تو را زین خیل بی‌دردان، کسی نشناخت▨ شاعر: حسین منزوی▨ با صدای: حسین منزوی▨ پالایش و تنظیم: شهروز_________این غزل توسط شاعر، به برادرش بهروز منزوی تقدیم شده است_________شاعر، تو را زین خیل بی‌دردان، کسی نشناختتو مشکلی و هرگزت آسان، کسی نشناختکنج خرابت را بسی تسخر زدند اماگنج تو را، ای خانه‌ی ویران کسی نشناختجسم تو را، تشریح کردند از برای هماما تو را -ای روح سرگردان- کسی نشناختآری تو را، ای گریه‌ی پوشیده در خندهوآرامش آبستن ِ توفان، کسی نشناختزین عشق‌ورزان ، نسیم و گلشنت، نشگفتکای گردباد ِ بی‌سر و سامان، کسی نشناختوز دوستداران ِ بزرگ ِ کفر و دینت نیزای خود تو هم یزدان و هم شیطان، کسی نشناختگفتند: این دون است و آن والا، تو را، اماای لحظه‌ی دیدار جسم و جان! کسی نشناخت (۱)با حکم مرگت روی سینه، سال‌های سالآن جا تو را در گوشه‌ی یمگان، کسی نشناخت (۲)فریاد «نای»ت را و بانگ شکوه‌هایت راای طالع و نام تو نا‌هم‌خوان، کسی نشناخت (۳)بی‌شک تو را در روز ِ قتل ِعام نیشابوربا آن دریده سینه‌ی عرفان، کسی نشناخت (۴)ای جوهر شعر تو، چون نام تو بُرّندهذات تو را ای جوهر ِ برّان، کسی نشناخت (۵)روزی که می‌خواندی؛ مخور مِی محتسب تیز استلحن نوایت را در آن سامان، کسی نشناخت (۶)وقتی که می‌کندند از تن پوستت را نیزگویا تو را زان پوستین‌پوشان، کسی نشناخت (۷)چون می‌شدی مخنوق از آن مستان، تو را ای توخاتون شعر و بانوی ایمان، کسی نشناخت (۸)آن دم که گفتی، باز گرد ای عید، از زندانخشم و خروشت را، در آن زندان، کسی نشناخت (۸)چون راز دل با غار می‌گفتی تو را، هم نیزای شهریار شهر سنگستان، کسی نشناخت (۹)حتا تو را در پیش ِ روی ِجوخه‌ی اعدامجز صبحگاه ِ خونی میدان، کسی نشناخت (۱۰)هرکس رسید از عشق ورزیدن به انسان گفتامّا تو را، ای عاشق ِ انسان، کسی نشناختـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــاشارات غزل؛۱. مکن در جسم و جان منزل که این دون است و آن والاقدم زین هر دو بیرون نه ، نه این جا باش ، نه آن جا« سنایی غزنوی »۲.ناصر خسرو قبادیانی۳.مسعود سعد سلمان۴.عطار نیشابوری        ۵.سیف فرغانی۶.حافظ : اگر چه باده فرخبخش و باد گلبیز استبه بانگ چنگ مخور می که محتسب تیز است۷.عمادالدین نسیمی از پیروان نهضت حروفیه که به دستور یکی از اعقاب تیمور ظاهرا ، پوست از تنش ، زنده زنده کندند۸.فرخی یزدی : سوکواران را مجال بازدید و دید نیستبازگرد ای عید از زندان که ما را عید نیست۹. م. امید و شعر قصه ی شهر سنگستانسخن می گفت در سر آغاز کردهشهریار شهر سنگستان...۱۰. خسرو گلسرخی و سایر شاعران شهید
  • فریدون مشیری | دست‌هامان

    05:37|
    ▨ نام شعر: دست هامان▨ شاعر: فریدون مشیری▨ با صدای: فریدون مشیری▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــاز دل و دیده گرامی‌تر همآیا هست؟- دست،آری، ز دل و دیده گرامی‌تر:دست!زین همه گوهر پیدا و نهان در تن و جانبی‌گمان دست گرانقدرتر استهر چه حاصل کنی از دنیادستاورد استهر چه اسباب جهان باشد در روی زمیندست دارد همه را زیرِ نگینسلطنت را که شنیده‌ست چنین؟شرف دست همین بس که نوشتن با اوستخوش‌ترین مایهٔ دلبستگی من با اوست .در فروبسته‌ترین دشواریدر گرانبارترین نومیدیبارها بر سرخود بانگ زدم :- هیچت ار نیست مخور خون جگردست که هست!بیستون را یاد آردست‌هایت را بسپار به کارکوه را چون پَر کاه از سر راهت بردار !وه چه نیروی شگفت‌انگیزی است دست‌هایی که به هم پیوسته است!به یقین، هر که به هر جای، در آید از پایدست‌هایش بسته استدست در دستِ کسییعنی: پیوند دو جاندست در دست کسییعنی: پیمان دو عشقدست در دست کسی داری اگر ،دانی، دستچه سخن ها که بیان می کند از دوست به دوست؛لحظه ای چند که از دست طبیبگرمی مهر به پیشانی بیمار رسد؛نوشداروی شفا بخش‌تر از داروی اوستچون به رقص آیی و سرمست برافشانی دستپرچم شادی و شوق است که افراشته‌ایلشکر غم خورد از پرچم دست تو شکستدست، گنجینه مهر و هنر است :خواه بر پردهٔ سازخواه در گردنِ دوستخواه بر چهرهٔ نقشخواه بر دندهٔ چرخخواه بر دستهٔ داسخواه در یاری نابیناییخواه در ساختن فرداییآنچه آتش به دلم می‌زند، اینک، هر دمسرنوشت بشرستداده با تلخی غم‌های دگر دست به هم !بار این درد و دریغ است که ماتیرهامان به هدف نیک رسیده است، ولیدست هامان، نرسیده است به هم !▨ فریدون مشیری۱۳۲۹
  • حسین پناهی | سه شعر کوتاه (با صدای شاعر)

    02:08|
    ▨ سه شعر کوتاه از حسین پناهی▨ شاعر: حسین پناهی▨ با صدای: شاعر▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــ یک ـــبرمیگردمبا چشمانمکه تنها یادگار کودکی من‌اندآیا مادرممرا باز خواهد شناخت؟ـــ دو ـــبه من بگوییدفرزانگانِ رنگ و بوم و قلمچگونه خورشید را تصویر می‌کنیدکه ترسیمشسراسر خاک راخاکستر نمی‌کند؟ـــ سه ـــهیچ‌وقت نقاش خوبی نخواهم شدامشب دلی کشیدمشبیه نیمه‌سیبیکه به خاطر لرزشِ دستانمدر زیر آواری از رنگ‌هاناپدید ماند
  • بیژن الهی | آزادی و تو

    02:21|
    ▨ شعر: آزادی و تو - بخش اول شعر▨ شاعر: بیژن الهی▨ با صدای: شهروز▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــــــــــــــبه تصویر درختیکه در حوضزیر یخ زندانی‌ستچه بگویم؟من تنها سقف مطمئنم راپنداشته بودم خورشید استکه چتر سرگیج‌هام راهمچنان که فرو نشستن فواره‌هااز ارتفاع گیج پیشانی‌ام می‌کاهد –در حریق باز می‌کند؛اما بر خورشید همبرف نشست.چه بگویم به آوای دور شدن کشتی‌هاکه کالاشان جز آب نیست– آبی که می‌خاست باران باشد –و بادبان‌هاشان راخدای تمام خداحافظی‌هابا کبوتران از شانه‌ی خود رم داده‌ست؟▨بیژن الهی از کتاب شعر «جوانی‌ها»، انتشارات بیدگل، صفحه‌ی ۱۱۱───────♪ ───────بیژن الهی جز شاعرانی است که متاسفانه هیچ قطعه ای با صدای خودش در دست نیست. از سویی جایگاه مهم او در شعر مدرن ایران، غیرقابل‌انکار است. به همین دلیل بر آن شدم تا تعدادی از آثار این شاعر را با صدای خودم اجرا کنم، تا جای او و شعرهایش، در بین شاعران معاصر خالی نماند
  • مشفق کاشانی | نمی‌دانم کیم

    02:40|
    ▨ نام شعر: نمیدانم کیم▨ شاعر: مشفق کاشانی▨ با صدای: مشفق کاشانی▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــچون حبابی خانه بر دوشم، نمی‌دانم کیمخالی از دریاست آغوشم، نمی‌دانم کی‌امدود ِشمع ِکُشته‌ام، در انجمن پیچیده‌امدر عزای خود سیه‌پوشم نمی‌دانم کیمتا پیام از گوهر ِخود گیرم از گرداب وحیپای تا سر چون صدف گوشم نمی‌دانم کیمسایبان ِسایه‌ی کمرنگ خود گم کرده‌امیاد ِاز خاطر فراموشم، نمی‌دانم کیممرغ ِآتش‌بال ِ پر افشانده بر خاکسرتمخشم ِآتشگاه ِخاموشم، نمی‌دانم کیمداغ هرجا گُل کند باغِ شقایق می‌شودبر سَر ِهر داغ می‌جوشم، نمی‌دانم کیمسر به صحرا می‌گذارم تا شهیدستان ِ دوستنای ِ چوپان، بانگ ِچاووشم،، نمی‌دانم کیمزان می ِباقی که ساقی ریخت در پیمانه‌امطاقت از دل شد، ز سر هوشم، نمی‌دانم کیمگاه تبریزم کند افسون به شعر ِشهریارگاه با افسانه در یوشم، نمی‌دانم کیمرازی از عین القضاتم، رمزی از شکوی الغریبخانی از خون ِ سیاووشم، نمی‌دانم کیم▨عباس کی‌منش مشهور به مشفق کاشانی متخلص به مشفق
  • یدالله رویایی | میوه‌های ملال

    03:13|
    ▨ نام شعر: میوه‌های ملال▨ شاعر: یدالله رویایی▨ با صدای: یدالله رویایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــتو می‌گریزی و من، در غبار رویاهاهزار پنجره را بی‌شُکوه می‌بندمبه باغ سبزِ نوید تو می‌سپارم خویشهزار وسوسه را در ستوه می‌بندمتو می‌گریزی و پیوند روزهای درازمرا چو قافلهٔ سنگ و سرب می‌گذرددرنگِ لحظهٔ سنگینِ انتظار، چو کوهبه چشمِ خستهٔ من، پای درد می‌فشردتو می‌گریزی چونان که آب از سر سنگز سنگِ لال نخیزد نه شِکوه، نه فریادتو می‌گریزی چونان که از درخت، نسیمدرختِ بسته نداند گریختن با بادتو می‌گریزی و با من نمی‌گریزی، لیکغمِ گریز تو بالِ شکیب می‌شکندچو از نیامدنت بیم می‌کنم، با مننگاهِ سبز تو نقش فریب می‌شکندبیا که جلوهٔ بیدارِ هر چه تنهایی‌ستبه نوشخندِ گوارای مهر، خواب کنیمبه رویِ تشنگیِ بی‌گناهِ لب‌هامانهزار بوسهٔ نشکفته را خراب کنیمتو می‌گریزی اما -دریغ! می‌ماندخیال خستهٔ شب‌ها و میوه‌های ملالاگر درست بگویم، نمی‌توانم بازبه دست حوصله بسپارم آرزوی وصال▨یدالله رویاییشعر «میوه‌های ملال» از مجموعه شعر از دوستت دارم‌شامل شعرهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۷چاپ اول: ۱۳۴۷