Share

Ekonomia i cała reszta
Piguła 113: Czy niska dzietność jest przez psieci? Nie, ale...
- Patronite: https://patronite.pl/EICR
- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr
- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ
Od zeszłorocznego Marszu Niepodległości nie ustaje spór na temat tego czy współczesne kobiety rodzą mniej dzieci, ponieważ zamieniły je na "psieci" i "kocórki".
Niedawno przez naszą bańkę przemknęło badanie z Tajwanu, które było wskazywane jako dowód na tezę odwrotną - adopcja psa wiązała się z większym prawdopodobieństwem tego, że para w kolejnych latach będzie miała dziecko. Pies był swego rodzaju "treningiem", testem dla przyszłych rodziców.
Sprawa jednak nie została wyczerpana, ponieważ inne badania wskazują na istnienie podgrupy osób, dla których zwierzęta rzeczywiście substytuują obiekt opieki, którymi tradycyjnie były dzieci.
Bibliografia:
Gillet, L., & Kubinyi, E. (2025). Redefining parenting and family—The child-like role of dogs in Western societies. European Psychologist, https://psycnet.apa.org/record/2026-22905-001
Chen, K.-M., Lin, M.-J., Yang, H.-H., Yen, S. Y.-H., Cats, Dogs, and Babies: Quasi-Experimental Evidence on Substitutes or Complements from Linked Administrative Records, SSRN, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5656231
Marta Alicja Trzeciak, W Polsce jest obecnie więcej domostw z psami niż z dziećmi, Miesięcznik ZNAK, https://www.onet.pl/kultura/miesiecznik-znak/w-polsce-jest-obecnie-wiecej-domostw-z-psami-niz-z-dziecmi/glrwtp7,30bc1058
Instytut Pokolenia, Co powstrzymuje kobiety? Przyczyny bezdzietności i niskiej dzietności w Polsce, https://www.instytutpokolenia.org/
More episodes
View all episodes

Piguła 116: Ile trzeba zarabiać, żeby być "naprawdę bogatym" [BADANIE]
20:37|- Patronite: https://patronite.pl/EICR- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJIle zdaniem Polaków należy zarabiać, żeby być zamożnym? I co prowadzi do bogactwa? Na takie pytania odpowiadali respondenci pytani przez CBOS o kryteria zamożności. Zestawiliśmy do z danymi z rynku. Co się okazało?Bibliografia:Społeczne postrzeganie bogactwa, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7141Budżety gospodarstw domowych w 2024 r.https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-,9,23.htmlRozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w lipcu 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/rozklad-wynagrodzen-w-gospodarce-narodowej-w-lipcu-2025-r-,32,19.html
Piguła 115: Ile jest mikrokawalerek w Polsce?
26:15|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJSłyszeliście, że mikrokawalerki stanowią coraz większy problem na rynku mieszkaniowym? Cóż, dane świadczą o czymś innym. Według Spisu Powszechnego z 2021 roku w Polsce było 420 tys. mieszkań poniżej 30 m2. Spis z 2011 wykazał ich ponad 530 tys.. A na początku XXI wieku tego typu lokali miało być niemal 600 tys.Czy możliwe jest, że dane się mylą? Być może, ale trzeba im przeciwstawić lepsze dane. A takich nie znaleźliśmy. Możliwe też, że choć netto w całym kraju liczba najmniejszych mieszkań spada, to następuje ich przyrost w największych miastach. A to właśnie tam ciągną ludzie młodzi. I to tacy, którzy mają ucho mediów głównego nurtu. Bibliografia:Analiza rynku mieszkaniowego IV kwartał 2025 r., https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2026/01/PIE_Raport_Analiza-rynku-mieszkaniowego_4-kwartal-2025.pdfAnaliza rynku mieszkaniowego II kwartał 2023 r, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2023/10/Rynek-mieszk-II_kw-.pdfBaza Danych Lokalnych GUS, https://bdl.stat.gov.pl/Gospodarka mieszkaniowa w 2022 roku, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/infrastruktura-komunalna-nieruchomosci/nieruchomosci-budynki-infrastruktura-komunalna/gospodarka-mieszkaniowa-w-2022-roku,14,6.htmlIle mikrokawalerek w Polsce jest oddawanych rocznie do użytku?, https://www.komercja24.pl/ile-mikrokawalerek-w-polsce-jest-oddawanych-rocznie-do-uzytku/#:~:text=Prognozy%20analityków%20wskazują%2C%20że%20w%20perspektywie%203–5,25%20m²%20jako%20„mieszkań”.%20Dla%20kogo%20mikrokawalerka?
#73 Kiedy wolałabyś się urodzić: w 1975 czy w 2025 roku?
41:21|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJŚwiat nakładających się na siebie kryzysów, niepewność jutra, zagrożenie ze strony AI, katastrofa klimatyczna, drożyzna oraz narastająca fala prawicowego populizmu. To wszystko powoduje, że przyszłość jest, delikatnie mówiąc, niepewna. Zgadzacie się z tymi diagnozami? Jeśli tak, to widzicie przyszłość w sposób dość typowy dla osób z krajów rozwiniętych. Paradoksalnie w znacznie jaśniejszych barwach widzą nadchodzące dekady osoby z państw biedniejszych.Skąd ta różnica? Dlaczego członkowie zamożnych społeczeństw stali się takimi malkontentami?Bibliografia:Is life getting better? 1975 versus 2025, IPSOS, https://www.ipsos.com/sites/default/files/ct/news/documents/2025-12/Global%20Advisor-Is%20Life%20Getting%20Better.pdfHannah Ritchie, Tuna Acisu, Bastian Herre, OurWorldinData.com, Most people are fairly optimistic that their lives will improve, https://ourworldindata.org/data-insights/most-people-are-fairly-optimistic-that-their-lives-will-improvePew Research Center, Views on children’s financial future, https://www.pewresearch.org/global/2025/01/09/views-of-childrens-financial-future/Not much of a free world. But at least optimistic, https://www.gallup-international.com/survey-results-and-news/survey-result/not-much-of-a-free-world-but-at-least-optimistic
Piguła 114: Ile jest warta praca, za którą się nie płaci?
34:37|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWe wszystkich przebadanych 45 krajach to kobiety wykonują więcej prac domowych niż mężczyźni. Mało tego, mężczyźni z klas niższych, kiedy tracą pracę zawodową przestają pracować w domu w ogóle. Skąd ten paradoks? I dlaczego właściwie niemal wszędzie to panie gotują, piorą i odkurzają? Jak to jest z pracą domową, której wartość może sięgać nawet 40 proc. PKB?Bibliografia:https://www.bankier.pl/wiadomosc/Tyle-byla-warta-nieodplatna-praca-kobiet-PIE-odpowiadala-za-40-proc-wartosci-PKB-8980176.htmlhttps://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_127_18.PDFhttps://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/11/PIE-Working-Paper_32025_Nierowny_podzial-obowiazkow.pdf
#72 Tusk się wściekł (więc milion ludzi pozostanie na śmieciówkach)
55:16|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJDonald Tusk się wściekł i zdecydował, że inspektorzy pracy nie będą decyzją administracyjną zamieniać umów śmieciowych i B2B na umowy o pracę. Dlaczego? Ponieważ - zdaniem szefa rządu - to zbyt wielka ingerencja urzędnika w rynek.Tymczasem w Polsce około 1,5 mln osób pracuje jedynie na umowach zlecenie, kilkadziesiąt tysięcy na umowach o dzieło i kolejne ponad 160 tys. na fikcyjnym samozatrudnieniu. Dla wielu z nich (tych pracujących na dziełach i zleceniach) to wyzysk, a w przypadku B2B ogromne straty dla wspólnej kiesy. Dlaczego premier zdecydował się na twarde "nie" pomimo tego, że sprawa została klepnięta w ramach KPO?==Bibliografia:https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/kapital-ludzki/wykonujacy-prace-wylacznie-na-podstawie-umow-zlecenia-i-pokrewnych-w-polsce-w-czerwcu-2025-r-,16,10.htmlhttps://www.zus.pl/-/w-2023-r.-nadal-bez-wi%C4%99kszych-zmian-w-umowach-o-dzie%C5%82o-duplikuj-0https://oko.press/awantura-o-uprawnienia-pip-tusk-bezradnosci-panstwahttps://legislacja.gov.pl/docs//2/12401602/13153003/13153006/dokument745065.pdfhttps://www.money.pl/gospodarka/spor-o-wazna-reforme-na-rynku-pracy-minister-to-danie-urzednikowi-wladzy-ktorej-nie-powinien-miec-7208690628504512a.htmhttps://www.money.pl/gospodarka/wazna-reforma-w-ogniu-rzadowej-krytyki-groza-nam-grube-miliardy-kar-7225686834326080a.htmlhttps://www.money.pl/gospodarka/reforma-pip-wstrzymana-przez-tuska-czarzasty-zapowiada-ruch-lewicy-7240811244485120a.html
Piguła 112: Korepetycje, czyli klasowy wyścig zbrojeń
21:17|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJRekordowe 80% rodziców dzieci w wieku szkolnym posyła je na płatne zajęcia dodatkowe – podaje CBOS w najnowszym badaniu z października 2025. To największy odsetek w historii badania od 1998 roku. Jeszcze w 2009 roku było to 32%. Co się dzieje? Czy mamy do czynienia z korepetycjowym wyścigiem zbrojeń?==Bibliografia:CBOS, Wydatki rodziców na edukację dzieci w roku szkolnym 2025/2026, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_107_25.PDF
Piguła 111: Bezrobocie młodych. Obalamy mity
28:45|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd kilkunastu tygodni możemy w różnych miejscach przeczytać, że bezrobocie młodych rośnie w rekordowym tempie. Jest to w niewielkim stopniu prawda. Rzeczywiście w ostatnich miesiącach nieco drgnęło, ba - rosło wręcz najszybciej w Europie. Tyle możemy się dowiedzieć z alarmujących nagłówków powołujących się na Eurostat. Z drugiej strony dane GUS nie wskazują na to, żebyśmy mieli do czynienia z naprawdę zauważalnym trendem. Mało tego, nawet wg europejskiego urzędu statystycznego młodych bez pracy w Polsce mamy mniej niż średnia w Unii Europejskiej (licząc stopę bezrobocia). A do tego poziom bezrobocia wciąż należy do historycznie najniższych. Ktoś znów chce nam pokazać świat gorszym niż jest naprawdę...Bibliografia:Unemployment by sex and age - monthly data, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_M__custom_122224/bookmark/line?lang=en&bookmarkId=8a2199be-9e97-4967-a40d-b9a61a1e5a27&c=1603804020481Badanie aktywności ekonomicznej ludności (BAEL), https://cms-v1-files.idcom-jst.pl/sites/220/wiadomosci/91480/files/bael.pdfBadanie Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), https://stat.gov.pl/badania-statystyczne/badania-ankietowe/badania-spoleczne/badanie-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-bael/Aktywność ekonomiczna ludności Polski - 2 kwartał 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/aktywnosc-ekonomiczna-ludnosci-polski-2-kwartal-2025-r-,4,59.htmlTo powód wzrostu bezrobocia wśród młodych. Zawiniła zwłaszcza jedna branża, https://biznes.interia.pl/praca/news-to-powod-wzrostu-bezrobocia-wsrod-mlodych-zawinila-zwlaszcza,nId,8004724New research finds Gen Z’s average job stint is 1.1 years - but it’s not job-hopping, it’s growth-hunting., https://www.randstad.com/press/2025/genz-workplace-blueprint/Oferty pracy w Polsce Monitoring procesów rekrutacyjnych na polskim rynku pracy, https://grantthornton.pl/wp-content/uploads/2025/10/Oferty-pracy-w-Polsce-wrzesien-2025.pdf
Piguła 110: Dlaczego w Polsce nie może być jak w Danii? Czyli dziedziczenie drogi edukacyjnej
26:06|- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług danych OECD za 2023 rok w Polsce 79% osób w wieku 25-34 lata, których przynajmniej jedno z rodziców miało wyższe wykształcenie, samo może pochwalić się takim wykształceniem.Pośród 27 zbadanych krajów tylko w jednym – Korei Południowej – ten odsetek był wyższy (85%). Nic jednak dziwnego z tą Koreą – tam studia kończy blisko 70% młodych ludzi.Dla porównania: w Szwecji to było 49%, w Czechach 60%, w Niemczech 62%. A jak to wygląda w przypadku osób, których rodzice nie skończyli szkoły średniej?W Polsce tylko 11% takich osób skończyło studia – mniej było tylko w Słowacji (3%), Litwie (4%) i Węgrzech (6%). Wyróżniają się tu kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Dla porównania w Danii było to 49%, w Korei Południowej 45%, w Nowej Zelandii i Kanadzie prawie 40%.Nierówności edukacyjne to nie tylko funkcja talentów i dziedziczonych zdolności intelektualnych. To przede wszystkim funkcja tego, w jaki sposób jest zorganizowany system edukacyjny. W Polsce - jak widać - coś z tym systemem jest nie tak.Bibliografia:OECD, Education at a glance 2025, https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2025_1c0d9c79-en/full-report/to-what-level-have-adults-studied_c1d483b0.html#annex-d1e3971-7018dd8208OECD, To Have and Have Not – How to Bridge the Gap in Opportunities 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/to-have-and-have-not-how-to-bridge-the-gap-in-opportunities_f642138a/dec143ad-en.pdf