Share

cover art for Ekonomia i cała reszta

Ekonomia i cała reszta

Próbujemy klarować mętne, niszczyć mity taranem faktów i promować naukowe podejście do rzeczywistości


Latest episode

  • Piguła 131: Pracowity jak Polak? Tak, ale...

    14:45|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW statystykach OECD pośród krajów europejskich więcej od Polaków pracują tylko Grecy i Czesi – licząc roboczogodziny w przedziale roku. W danych Eurostatu zaś pośród krajów unijnych więcej roboczogodzin tygodniowo wyrabiają tylko Grecy i Rumuni.Czy faktycznie pracujemy o wiele więcej niż inni Europejczycy? Z czego wynikają te przewagi w statystykach?BibliografiaOECD, Average annual hours actually worked per worker, https://data-explorer.oecd.org/vis?tm=average%20annual%20hours&pg=0&snb=11&df[ds]=dsDisseminateFinalDMZ&df[id]=DSD_HW%40DF_AVG_ANN_HRS_WKD&df[ag]=OECD.ELS.SAE&df[vs]=1.0&dq=AUS%2BAUT%2BBEL%2BCAN%2BCHL%2BCOL%2BCRI%2BCZE%2BDNK%2BEST%2BFIN%2BFRA%2BDEU%2BGRC%2BHUN%2BISL%2BIRL%2BISR%2BITA%2BJPN%2BKOR%2BLVA%2BLTU%2BLUX%2BMEX%2BNLD%2BNZL%2BNOR%2BPOL%2BPRT%2BSVK%2BSVN%2BESP%2BSWE%2BCHE%2BTUR%2BGBR%2BUSA%2BOECD........ICSE93_1%2B_T....&ly[rw]=REF_AREA&ly[cl]=TIME_PERIOD&ly[rs]=WORKER_STATUS&to[TIME_PERIOD]=false&lom=LASTNPERIODS&lo=10&vw=tbEurostat, Average usual weekly hours worked in the main job by professional status, full-time/part-time employment and occupation, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lfsa_ewhuis__custom_21748508/default/table

More episodes

View all episodes

  • Piguła 130: Polski cud spadku przestępczości

    24:11|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW Polsce od połowy pierwszej dekady lat XXI wieku spada przestępczość. I to gwałtownie. Liczba zgłoszonych kradzieży spadła 3-krotnie, włamań - 6-krotnie, rozbojów - 13-krotnie. Realnie spadki te są jeszcze większe, bo wraz z bogaceniem się i "uspokajaniem" społeczeństwa częściej zgłaszamy występki.Jednocześnie od dekady mamy do czynienia z zauważalnym wzrostem liczby imigrantów. Wbrew temu, co sugerują niektóre kłamliwe środowiska, przestępczość nie przestała w tym okresie spadać. Obecnie jesteśmy jednym z najbezpieczniejszych krajów na świecie.Bibliografia:Statystyki przestępczości www.statystyka.policja.plCBOS, Polacy o poczuciu bezpieczeństwa w kraju oraz o przestępczości, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_052_26.PDF
  • #76 Polacy coraz mniej lubią alkohol

    01:05:35|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd kilku lat Polacy piją coraz mniej alkoholu. Rośnie również poparcie dla antyalkoholowych polityk publicznych. Skąd te dość nagłe zmiany? I czy należy się z nich tylko cieszyć?Bibliografia:WHO, Total alcohol per capita consumption, https://data.who.int/indicators/i/EF38E6A/EE6F72AKrajowe Centrum Zapobiegania Uzależnieniom, Spożycie wyrobów alkoholowych, https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Spozycie-napojow-alkoholowych2024.pdfEuropean Union Drugs Agency, wyniki badania ESPAD 2024 (The European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs), https://www.euda.europa.eu/publications/data-factsheets/espad-2024-key-findings_pl#level-14CBOS, Dostępność alkoholu, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_056_26.PDFKompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań EZOP II, używanie substancji, https://ezop.edu.pl/wp-content/uploads/2021/12/EZOPII_Uzywanie-substancji.pdfStanisław Mordwa University of Łódź, Punkty sprzedaży alkoholu jako miejsca koncentracji przestępczości w przestrzeni miasta, https://www.researchgate.net/publication/368623572_Punkty_sprzedazy_alkoholu_jako_miejsca_koncentracji_przestepczosci_w_przestrzeni_miastaTygodnik Gospodarczy 14/2026, 9 kwietnia 2026, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-14-2026-9-kwietnia-2026/#tyg-mat-35880-7
  • Piguła 129: Konfederacja bredzi o "pieniądzach na kolonizację"

    30:57|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJKonfederacja ostatnio opublikowała post o tym, że "dopłacamy do kolonizacji Polski" przez Ukraińców. Chodzi o tak zwany bon na zasiedlenie. Konfa jest tutaj jak Radio Erewań z tego bardzo starego żartu. Otóż bon przysługuje również Polakom (i trafia przede wszystkim do Polaków), obowiązuje od 2014 roku, i nie jest na kolonizację, a na przeprowadzkę za pracą.Konfederacja z partii wolnorynkowego populizmu przesuwa się coraz bardziej na pozycje partii po prostu antyimigranckiej. Manipulując przy tym i podsycając ksenofobiczne nastroje.Bibliografia: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1578880200471556&set=pb.100050487729876.-2207520000BEZROBOCIE REJESTROWANE W POLSCE, https://psz.praca.gov.pl/documents/10828/61525453/2025+Bezrobocie+rejestrowane.pdf/3274b7c5-37e3-6839-99ae-f3ef2e80df9c?t=1775111085270
  • Piguła 128: Polacy nie szanują tych zawodów [I SŁUSZNIE!]

    38:36|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJTo, że nie szanujemy influencerów i youtuberów nie powinno dziwić. Dobrym pytaniem jest jednak dlaczego właściwie tak się dzieje? Co nas tak irytuje w nieźle zarabiających, młodych osobach, które uważają, że pozjadały wszystkie rozumy? No dobra, to było łatwe. Ale co z maklerem giełdowym? A z drugiej strony: dlaczego szanujemy wykwalifikowanego robotnika, skoro jeszcze kilkanaście lat temu go nie szanowaliśmy? Oto kilka pytań, na które staramy się znaleźć odpowiedzi.Zapraszamy do wspólnych rozkminek oraz zachęcamy do zostawiania komentarzy.Bibliografia:SW Research, Ranking zawodów, https://swresearch.pl/ranking-zawodowCBOS, Prestiż zawodów, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_045_25.PDF
  • Piguła 127: Rośnie liczba zwolnień psychiatrycznych. To znak, że się poprawia (serio)

    38:02|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW 2025 roku absencje chorobowe pracujących i ubezpieczonych w ZUS Polaków liczyły łącznie 290,5 mln dni. Najwięcej zwolnień braliśmy z powodu chorób układu mięśniowo-szkieletowego. Na drugim miejscu wśród znalazły się "zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania". Suma nieobecności w pracy z tego powodu wyniosła aż 34,1 mln dni. W 2015 roku liczba absencji z powodu problemów psychicznych wynosiła niecałe 18 mln. W 2009 roku - w szczycie globalnego kryzysu gospodarczego - było to ponad 11 mln dni. Czy więc przez te wszystkie lata narastał wyzysk? A może stało się coś zupełnie odwrotnego? Bibliografia:Coraz częstsze i dłuższe zwolnienia lekarskie, https://www.zus.pl/-/coraz-częstsze-i-dłuższe-zwolnienia-lekarskiePolacy coraz dłużej na chorobowym. Przeciętne zwolnienie to już 11 dni, https://polskieradio24.pl/artykul/3679581,polacy-coraz-dluzej-na-chorobowym-przecietne-zwolnienie-to-juz-11-dniABSENCJA CHOROBOWA W 2015 ROKU, https://www.zus.pl/documents/10182/39590/Absencja+chorobowa+w+2015+roku.pdf/c36a1432-adcf-4f6f-8d72-5d1108e7ab8a?t=1467889484311ABSENCJA CHOROBOWA W 2009 ROKU, https://www.zus.pl/documents/10182/39590/Absencja2009.pdf/cbc66596-8ec3-42c9-a3cd-e157559b9f1f?t=1431499852192Raport Absencja chorobowa w 2025 r, https://www.zus.pl/documents/10182/39590/Raport+Absencja+chorobowa+w+2025+roku.pdf/b2b8893f-049d-0782-1787-415168d381b3?t=1775560395351Charakterystyka sytuacji pracujących, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7192Praca zarobkowa Polaków i zadowolenie z niej, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_152_23.PDFAbsencja chorobowa z tytułu choroby własnej osób ubezpieczonych w ZUS https://psz.zus.pl/kategorie/absencja-chorobowa/absencja-chorobowa-z-tytulu-choroby-wlasnej-osob-ubezpieczonych-w-zus
  • Piguła 126: Przez 15 lat ubyła nam 1/3 młodych pracowników

    35:03|
    - Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW ciągu zaledwie 15 lat ubyło nam 32 proc. pracowników w wieku 25-29 lat. Za to grupa pracowników w wieku 35 lat i więcej zwiększyła swoją liczebność o około 1/5. Stało się to przede wszystkim dlatego, że najliczniejsze roczniki (po ponad 600 tys. osób) półtorej dekady temu miały 25-34 lata, a aktualnie mają 40-49 lat. Za kilkanaście lat te najliczniejsze w naszej populacji roczniki zaczną przechodzić na emerytury.Dla porównania: aktualne roczniki 18-28-latków nie mają nawet 400 tys. osób. Siedmiolatków również mamy ok. 400 tys., trzylatków 300 tys., a w 2025 roku urodziło się tylko 238 tys. dzieci... Nic więc dziwnego, że do 2040 roku ubędzie nam prawie 2 mln osób w wieku produkcyjnym, To jeszcze jeden argument za tym, aby podwyższyć wiek emerytalny - oprócz kluczowej przyczyny, jaką jest niska wysokość świadczeń, jakie muszą czekać emerytów, jeśli zaczną przechodzić na emerytury w takim wieku, w jakim przechodzi się na nie aktualnie.Bibliografia:Aktywność ekonomiczna ludności: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/aktywnosc-ekonomiczna-ludnosci-polski-4-kwartal-2025-r-,4,61.htmlBaza Danych Lokalnych GUS https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/tablica