Share

Ekonomia i cała reszta

Próbujemy klarować mętne, niszczyć mity taranem faktów i promować naukowe podejście do rzeczywistości

Kamil Fejfer z wykształcenia jest politologiem, a z zawodu publicystą i autorem książek („Zawód. Opowieści o rynku pracy", „O kobiecie pracującej. Dlaczego mniej zarabia, chociaż więcej pracuje" i „Klimat, czyli możemy u
Latest Episode6/30/2022

Piguła 17: Likwidacja światowego ubóstwa. Czy to w ogóle możliwe?

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta--Na świecie ponad 85 proc. ludzie żyje za mniej niż 30 dolarów dziennie (do każdego kraju kwotę dopasowuje się tak, by odpowiadała sile nabywczej 30 dolarów w USA). W Danii natomiast 86 proc. mieszkańców żyje za więcej niż 30 dolarów dziennie. Czego więc potrzebujemy, aby ludzie na całym świecie żyli tak dostatnio, jak żyją obecnie Duńczycy?Czy wystarczy zmniejszyć nierówności ekonomiczne? Z pewnością nierówności są problemem i jest aż nadto powodów, żeby je zmniejszać. Problemem jest to, że tylko taki krok po prostu nie wystarczy. A dlaczego? Bo świat jest biedniejszy, niż wydawałoby się to ludziom w zamożnych krajach. A skumulowany majątek najzamożniejszych ludzi świata jest dalece niewystarczający, żeby po jego „rozsmarowaniu” wystarczyło wszystkim na poziom życia zbliżony do obecnej Danii.Co więc należy zrobić? Zdaniem Maxa Rosera z platformy OurWorldinData należy zwiększyć PKB świata o co najmniej 410 proc. W jego modelu globalne nierówności zostają radykalnie zmniejszone. Jest to zresztą oszacowanie minimalne z „zaszytym” już degrowthem. W tym modelu Dania przestaje się rozwijać gospodarczo, a kraje, które są od Danii zamożniejsze, ścinają swoje PKB do poziomu duńskiego. Bardzo mało prawdopodobne wydaje się wprowadzenie degrowth. Realnie więc gospodarczy tort prawdopodobnie będzie musiał urosnąć znacznie bardziej. Czy taki wzrost jest w ogóle możliwy? Tak, ale rodzi on duże problemy natury środowiskowej. Aby wyciągać miliardy ludzi z biedy (a przed takim wyzwaniem stoimy) potrzebne są więc regulacje, które będą pilnowały tego, aby przy okazji polepszania dobrostanu rzesz biednych ludzi nie zdewastować środowiska. Czy to się uda? Tego nie wiemy.--Bibliografia:Max Roser, How much economic growth is necessary to reduce global poverty substantially?, OurWorldinData.org, https://ourworldindata.org/poverty-minimum-growth-needed
6/30/2022

Piguła 17: Likwidacja światowego ubóstwa. Czy to w ogóle możliwe?

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta--Na świecie ponad 85 proc. ludzie żyje za mniej niż 30 dolarów dziennie (do każdego kraju kwotę dopasowuje się tak, by odpowiadała sile nabywczej 30 dolarów w USA). W Danii natomiast 86 proc. mieszkańców żyje za więcej niż 30 dolarów dziennie. Czego więc potrzebujemy, aby ludzie na całym świecie żyli tak dostatnio, jak żyją obecnie Duńczycy?Czy wystarczy zmniejszyć nierówności ekonomiczne? Z pewnością nierówności są problemem i jest aż nadto powodów, żeby je zmniejszać. Problemem jest to, że tylko taki krok po prostu nie wystarczy. A dlaczego? Bo świat jest biedniejszy, niż wydawałoby się to ludziom w zamożnych krajach. A skumulowany majątek najzamożniejszych ludzi świata jest dalece niewystarczający, żeby po jego „rozsmarowaniu” wystarczyło wszystkim na poziom życia zbliżony do obecnej Danii.Co więc należy zrobić? Zdaniem Maxa Rosera z platformy OurWorldinData należy zwiększyć PKB świata o co najmniej 410 proc. W jego modelu globalne nierówności zostają radykalnie zmniejszone. Jest to zresztą oszacowanie minimalne z „zaszytym” już degrowthem. W tym modelu Dania przestaje się rozwijać gospodarczo, a kraje, które są od Danii zamożniejsze, ścinają swoje PKB do poziomu duńskiego. Bardzo mało prawdopodobne wydaje się wprowadzenie degrowth. Realnie więc gospodarczy tort prawdopodobnie będzie musiał urosnąć znacznie bardziej. Czy taki wzrost jest w ogóle możliwy? Tak, ale rodzi on duże problemy natury środowiskowej. Aby wyciągać miliardy ludzi z biedy (a przed takim wyzwaniem stoimy) potrzebne są więc regulacje, które będą pilnowały tego, aby przy okazji polepszania dobrostanu rzesz biednych ludzi nie zdewastować środowiska. Czy to się uda? Tego nie wiemy.--Bibliografia:Max Roser, How much economic growth is necessary to reduce global poverty substantially?, OurWorldinData.org, https://ourworldindata.org/poverty-minimum-growth-needed
6/22/2022

#24 Jawność płac. Jak to robią na świecie i czy to możliwe w Polsce?

Ep. 24
Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/EkonomiaicałaresztaJednym z najgorętszych tematów ekonomicznych ostatnich lat jest jawność płac. Polityka jawności płac obowiązuje w krajach skandynawskich. W Norwegii do 2014 roku możliwe było sprawdzenie na Facebooku jaki dochód mieli znajomi. Tak powszechny dostęp do informacji o dochodach zyskał nawet miano „podatkowego porno”.Jawność płac powoduje, że osobom, które mniej zarabiają, pogarsza się dobrostan psychiczny. Częściej z nich dzięki takiej polityce zmienia pracę na lepszą. Jeśli chodzi o pozytywy, to jawność płac przyczynia się do spłaszczania nierówności, zasypuje gender pay gap, polepsza atmosferę w firmach i zwiększa wpływy podatkowe.Jednym z przejawów jawności płac są jawne widełki przy ogłoszeniach o pracę. Projekt ustawy nakazujący wprowadzenie obowiązku informowania o widełkach płacowych Koalicja Obywatelska przygotowała w 2019 roku. Niestety ustawa nie została przyjęta. Co nie oznacza końca tego postulatu. Nad wprowadzeniem obowiązku informowania o widełkach płacowych właśnie debatuje Unia Europejska. Prędzej czy później więc polscy pracodawcy zostaną zmuszeni do ujawniania informacji o widełkach płacowych w ogłoszeniach o pracę. I bardzo dobrze, bo plusów takiego rozwiązania jest o wiele więcej niż minusów.Bibliografia:Erlend E. Bø, Joel Slemrod and Thor O. Thoresen, Taxes on the Internet: Deterrence Effects of Public Disclosure [w:] American Economic Journal, https://www.jstor.org/stable/24465942Kto wie, ile zarabiamy? Stosunek Polaków do jawności dochodów, KOMUNIKAT Z BADAŃ, CBOS 2018, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_058_18.PDFMorten Bennedsen, Elena Simintzi, Margarita Tsoutsoura, Daniel Wolfenzon, Research: Gender Pay Gaps Shrink When Companies Are Required to Disclose Them, Harvard Business Review, https://hbr.org/2019/01/research-gender-pay-gaps-shrink-when-companies-are-required-to-disclose-themTomasz Obloj, Todd Zenger, The influence of pay transparency on (gender) inequity, inequality and the performance basis of pay, Nature human Behavior, https://www.nature.com/articles/s41562-022-01288-9
6/8/2022

Piguła 15: Polacy nie mają bladego pojęcia skąd ta inflacja

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/EkonomiaicałaresztaInflacja nie schodzi z czołówek portali informacyjnych. Nic w tym dziwnego, ponieważ ceny towarów i usług nie przestają rosnąć. W maju 2022 inflacja osiągnęła poziom 13,9 proc. I wydaje się, że nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa.Od kilku miesięcy mamy w Polsce (ale nie tylko) inflację galopującą. W ten sposób ekonomiści określają drożyznę przewyższającą 10 proc. rok do roku.Czy inflacja wzięła się przez 500+? A może z powodu trzynastek i czternastek oraz nieudolnej polityki rządu? A jeśli tak, to czy polski rząd ma wpływ na inflację w stanach Zjednoczonych, gdzie ten wskaźnik również jest najwyższy od dekad? Czy 500+ podbija inflację w Holandii, na Słowacji, w Estonii i w Czechach?A może to wszystko przez Putina? Tylko jeśli tak, to dlaczego rekordy, jeśli chodzi o inflację, biliśmy jeszcze przed rosyjską agresją?To może pandemia? No ale szoki pandemiczne mamy już za sobą. Ceny paliw przestały rosnąć w tak zastraszającym tempie, a spora część łańcuchów dostaw zdążyła się zrekonfigurować. Co więc powoduje, że inflacja wciąż rośnie?==Bibliografia:Arb, Połowa Polaków uważa, że główną przyczyną inflacji są działania rządu i NBP, Rzeczpospolita, 23.04.2022, https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art36133041-polowa-polakow-uwaza-ze-glowna-przyczyna-inflacji-sa-dzialania-rzadu-i-nbpZuzanna Dąbrowska, Sondaż: Kto odpowiada za inflację? Przede wszystkim Glapiński i PiS, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/polityka/art36250871-sondaz-kto-odpowiada-za-inflacje-przede-wszystkim-glapinski-i-pisAnnual inflation stable at 7.4% in the euro area Up to 8.1% in the EU, Eurostat, April 2022, https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/14636041/2-18052022-AP-EN.pdf/9ac63755-4fec-2a70-c149-32edbda92849?t=1652794681540Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w kwietniu 2022 roku, Główny Urząd Statystyczny, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-w-kwietniu-2022-roku,2,126.htmlWojciech Paczos, Dziesięć faktów i mitów o polskiej inflacji, Nowa Konfederacja, 02.06.2022, https://nowakonfederacja.pl/dziesiec-faktow-i-mitow-o-polskiej-inflacji/