Share
كۈندىلىك ئاڭلىتىش
ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى( 2026-يىلى 13-فېۋرال)
ھۆرمەتلىك رادىيو ئاڭلىغۇچىلار، مەن ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى مۇخبىرى شۆھرەت ھوشۇر
.ىنكاس قىلىنىشىچە، لاگىرلار قۇرۇلۇپ 8 يىلدىن كېيىن، ئۇيغۇر جەمئىيىتىدە يېڭى ئىجتىمائىي مەسىلە — بىر تۈركۈم بالىلارنىڭ مەكتەپتىن ئايرىلىشى ۋە ئۆسمۈر يېشىدا جىسمانىي ئەمگەككە تۇتۇلۇش ئەھۋالى كۆرۈلگەن.
ئۈرۈمچىدىن تېلىپونىمىزنى- - قوبۇل قىلغان بىر ساقچى خادىمى مەھبۇس پەرزەنتلىرىنىڭ ئوقۇشتىن قېلىش ئەھۋالىنىڭ راستىنلا مەۋجۇتلۇقىنى دەلىللىدى. ئۇنىڭ دېيىشىچە، بىر قىسىم مەھبۇس پەرزەنتلىرى 18 ياشقا بارماي تۇرۇپلا ئوقۇشتىن توختىغان .
مۈلۇم بولۇشىچە ، مەزكۇر بالىلارنىڭ مەكتەپتىن توختىتىشىغا ئاتا-ئانىسىنىڭ جازالىنىشى سەۋەبلىك، ئىستىقبالىدىن ئۈمىدسىزلىنىشى، يەنى ئوقۇش پۈتتۈرسىمۇ ھۆكۈمەت ئورگانلىرى ۋە شىركەتلەردە ئىش تاپالىشىغا كۆزى يەتمەسلىكىنىڭ سەۋەب بولغان.
مەزكۇر خادىمنىڭ يەنە رادىيومىزغا ئاشكارىلىشىچە، بۇلارنىڭ مەكتەپتىن توختىشىغا ، ئىقتىسادىي جەھەتتىكى قىيىنچىلىقمۇ رول ئوينىغان. . يەنى بۇ بالىلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ئاتا-ئانىسى تەڭلا لاگىرغا ئېلىپ كېتىلگەن بولۇپ، ئۇلار بوۋا-مومىسىنىڭ بېقىشىغا قالدۇرۇلغان. بوۋا-مومىسى ياشىنىپ قالغان بولغاچقا، ئائىلىنىڭ كىرىم مەنبەسى ئۈزۈلۈپ قالغان. بۇ چاغدا بالىلار مەكتەپتىن توختاپ، قۇرۇلۇشچىلىق قاتارلىق جىسمانىي ئىشلار بىلەن شۇغۇللىنىپ ئائىلە قىيىنچىلىقلىرىنى ھەل قىلغان.
مەزكۇر ساقچىنىڭ دەلىللەشچە، ئۆزى باشقۇرۇۋاتقان 3 ئاھالىلەر كومىتېتىدىن، ھازىرغا قەدەر 100گە يېقىن مەھبۇس پەرزەنتى ئوقۇشتىن توختىغان. ئۇلارنىڭ ئىچىدە 2-3 نەپىرىنىڭ ئاتا-ئانىسى تۈرمىدە جان ئۈزگەن؛ كۆپىنچىسىنىڭ ئاتا-ئانىسى 15 يىلدىن يۇقىرى، ئاز بىر قىسمى 5-10 يىلدىن كېسىلگەن.
مۈلۇم بولۇشىچە دائىرىلار مەزكۇر بالىلارنىڭ ئستىقبالىدىن ئەندىشە قىلمىغان، ئۇلارنىڭ پەقەت بىكارچىلىقتىن ئىش چىقىرىپ قويۇشىدىن ئەدىشە قىلغان. شۇڭا مەزكۇر ساقچىنى بۇ بۇ بالىلارنىڭ يۈرۈش-تۇرۇشىنى نازارەت قىلىشقا ئورۇنلاشتۇرغان.
بىز بگۈنكى پروگرامىمىزدا يەنە ئۇيغۇر پەرزەنتى ئارفىيە ئابلەتنىڭ ياپونىيە پارلامېنت ئەزالىقىغا قايتىدىن سايلانغانلىقى، روشەن ئابباس خانىمنىڭ خەلقئارا دىنىي ئەركىنلىك يىغىنىدا مۇھىم سۆز قىلغانلىقى ھەققىدە قىسقا خەۋەر بېرىمىز، ئاخىرىدا ئەزىز ئىسا نىڭ " قاماقتىكى روھ" ناملىق كىتاۋىدىن شىئىر دىكلىماتسىيەسى ئاڭلايسىلەر.
ئاڭلىتىشىمىزنىڭ تولۇق قىسمىنى تور بېتىمىز ۋا رادىيو دولقۇنلىرىمىزدىن ئاڭلىغايسىلەر.
More episodes
View all episodes
ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 12-ئىيۇن)
15:00|رابىيە قادىر خانىم ئىككى ئۇيغۇرنى ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلغان تايلاند سوتىنى ئەيىبلىدى. 3-نۆۋەتلىك خەلقئارا ئۇيغۇر مۇنبىرى يىغىنى بېرلىندا باشلاندى. سۈبھى بۆرە: ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنىڭ ئەڭ ئېچىنىشلىق تەرىپى — ئۇنتۇلدۇرۇش. ئامېرىكا كېڭەش پالاتا ئەزاسى: ئۇيغۇر تىلى مەدەنىي مىراسمۇ ئەمەس، ئىستراتېگىيەلىك قورال. كانادا كېڭەش پالاتاسىدا مەھبۇس گۈلشەن ئابباسنىڭ دەرھال قويۇپ بېرىلىشى تەلەپ قىلىندى. يازغۇچى ۋە پېداگوگ ئابدۇللا تالىپ تۇغۇلغانلىقىنىڭ 100 يىللىقى خاتىرىلەندى. ئامېرىكىدا ياش ئۇيغۇر ئاپتورلارنىڭ كىتاب تونۇشتۇرۇش سۆھبىتى ئۆتكۈزۈلدى. ئامېرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمىسىنىڭ ياشلار مەجبۇرىي ئەمگەك سېمىنارى ئاخىرلاشتى.ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 5-ئىيۇن)
15:00|شەرقىي تۈركىستاننىڭ بەزى جايلىرىدا قۇربان ھېيت نامىزى ئورنىغا بايراق چىقىرىش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلگەن. 2026-يىللىق ئوسلو مۇنبىرىدە رۇشەن ئابباس، زۇمرەتئاي ئەركىن ۋە كەۋسەر ياسىنلار سەھنىدە. خىتاينىڭ جازالىرى ياپونىيە پارلامېنتى ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسىنى ھەرىكەتتىن توختىتالمىدى. قازاق پائالىيەتچىلەر ئىقتىسادىي ۋە ئىجتىمائىي جەھەتتىن قىيىن ئەھۋالدا قويۇلماقتا. شەرقىي تۈركىستاندىكى قاماق سىستېمىسىنىڭ يېڭى كۆلىمى ئاشكارىلاندى. شەرقىي تۈركىستان كوماندىسى "ئەركىنلىك لوڭقىسى" پۇتبول مۇسابىقىسىدە ئىككىنچىلىككە ئېرىشتى. خىتاي شەرقىي تۈركىستاندا كەڭ كۆلەملىك يادرو مۇداپىئە تورى بەرپا قىلماقتا.ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 29-ماي)
15:00|دەۋا سېپىدىكى ياشلارنىڭ خىزمەتلىرىدىن مەمنۇنمەن ۋە ئۈمىدۋارمەن (ئەركىن ئالپتېكىن ئەپەندىنىڭ قۇربان ھېيتلىق تەبرىك سۆزى). مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قۇربان ھېيت نامىزىدا ۋەتەندىكى مەھبۇسلار ئۈچۈن دۇئا قىلدى. خىتاينىڭ قۇربان بايرىمى «تىياتىرى» بۇ يىلمۇ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولمىدى. خىتاينىڭ ئافرىقىدا ئىشقا يارىغان چېگرا ھالقىغان قولى بېرلىندا كارغا كەلمىدى. قازاق پائالىيەتچىلەرنىڭ ئامېرىكا ئەلچىخانىسى زىيارەت سەپىرى توسقۇنلۇققا ئۇچرىغان. خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتى راھىلە داۋۇتنىڭ 60 ياشلىق تۇغۇلغان كۈنىنى خاتىرىلىدى. پائالىيەتچى ئۈمىد خەمىت ئاگاھى تىبەت مۇستەقىللىق يىغىنىغا تەكلىپ بىلەن قاتنىشىپ مەخسۇس سۆز قىلدى. خەلقئارالىق ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىدا ئۇيغۇر ئەتلىسى تونۇشتۇرۇلدى.ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 22-ماي)
15:00|1. ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان ھەج چەكلىمىسى 9-يىلىغا قەدەم قويدى.2. مەجلىس ئەزاسى ھېرا بات: خىتايلارنىڭ ھۆكۈمەت زالىمىزدا چاغان ئۆتكۈزۈشىگە رۇخسەت يوق.3. ئۇيغۇر-تىبەت-موڭغۇل ئەركىنلىك لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسى نيۇيوركتا ئۆتكۈزۈلىدۇ.4. تۈرك دۆلەتلىرى تەشكىلاتىنىڭ غەيرىي رەسمىي رەھبەرلەر يىغىنى تۈركىستاندا ئۆتكۈزۈلدى.5. جەۋھەر ئىلھام ئامېرىكا خەلقئارا دىنىي ئەركىنلىك كومىتېتى يىغىنىدا گۇۋاھلىق بەردى.6. سۇرىيەدىكى ئۇيغۇر جەڭچىلەرنىڭ رولى ۋە بېيجىڭنىڭ كۈچىيۋاتقان دىپلوماتىك بېسىمى.7. ياپونىيەدە ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىغا ئائىت لېكسىيەلەر داۋاملاشماقتا.ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 15-ماي)
15:00|1. ترامپنىڭ خىتاي زىيارىتى سەۋەبلىك ئۇيغۇر ئەرزدارلارنىڭ بېيجىڭغا بېرىشى چەكلەنگەن2. قانۇنسىز دۇمباقچىلىق ئامېرىكىدىكى خىتاي شەھەر باشلىقىنى تەختىدىن يىقىتتى.3. ئىندىيانادا ماركو پولو ئۇيغۇر مەدەنىيەت كارۋان سارايى قەد كۆتۈرمەكتە.4. جاسارەتلىك قەدەم گوللاندىيەدە يېڭى قانۇننىڭ چىقىشىغا تۈرتكە بولدى.5. ئۇيغۇرلارنىڭ تىك-توكتىكى ئاھۇ-زارى: خىتاي زۇلۇمى ئاستىدىكى ئېچىنىشلىق مەنزىرە.6. شەرقىي تۈركىستان سۈرگۈن ھۆكۈمىتى ب د ت غا «مۇستەملىكىسىزلەشتۈرۈش» ئىلتىماسى سۇندى.7. رەيھان ئەسەت پىرېزىدېنت تىرامپنى تۈرمىدىكى ئىنىسى ئەكبەر ئەسەتنى قۇتقۇزۇشقا چاقىردىئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 8-ماي)
15:01|1.مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار 5-ماي دوپپا بايرىمىنى تەبرىكلىدى2. ئارفىيە ئابلەتنىڭ ئۆزبېكىستان زىيارىتىدىكى ئۇيغۇرچە سۆزى تەسىر قوزغىدى3.لوندوندا ئۇيغۇر ئۆسمۈرلىرىنىڭ مەدەنىيەت كۇرسى ئۆتكۈزۈلدى4.ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ ئاۋازى «كۆچمەنلىك يىپلىرى» ناملىق سەنئەت تۈرىدە نامايەن بولدى5.خىتاينىڭ بېسىمى بىلەن دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئىنسان ھەقلىرى يىغىنى ئەمەلدىن قالدۇرۇلغان6.ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى ئامېرىكا سوتىغا سىسكو دېلوسى ھەققىدە بايانات سۇندى7.ياۋروپا پارلامېنتى خىتاينىڭ «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى قانۇنى» ھەققىدە قارار ماقۇللىدى8.تۈرمىدە تۈزۈلگەن پىلان: ئۇيغۇر دوپپا مەدەنىيەت بايرىمىنىڭ كېلىپ چىقىشىئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 1-ماي)
14:58|1.قەشقەردە ئاھالىلەرگە ئائىلە-تەۋەبىئاتلىرىنىڭ ئۆلۈم ئۇچۇرىنى جەمئىيەتكە تارقاتماسلىق ھەققىدە ئۇقتۇرۇش چۈشۈرۈلگەن2.ئامېرىكىدا پاناھلانغۇچىلارنىڭ «ۋەتىنىگە يورغىلىشى»نى توسىدىغان قانۇن لايىھەسى ئوتتۇرىغا قويۇلدى3.قاسىمجان قەشقىرى كۇلمان يازغۇچىلار مەركىزىنىڭ تەتقىقات مۇكاپاتى پروگراممىسىغا تاللاندى4.خىتاي ۋەكىلى ب د ت يىغىنىدا دولقۇن ئەيسانى تېررورچىلىق ۋە بۆلگۈنچىلىك بىلەن ئەيىپلىدى5.لابۇبۇ قورچاقلىرىدا ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىگە چېتىشلىق پاختا بايقالدى6.مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر پەرزەنتلىرى ئۈچۈن «ئۇيغۇرچە قەلئە» ناملىق قوشاقلار توپلىمى نەشر قىلىندىئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 24-ئاپرىل)
15:00|ئۇيغۇر خەلقىنىڭ سۆيۈملۈك ئوغلانى ئەخمەت ئىگەمبەردى ۋاپات بولدى.مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر جامائىتى مەرھۇم ئەخمەت ئىگەمبەردىنىڭ ھاياتىغا يۈكسەك باھا بەردى.ئورالخان ئابېنقىزى: يولدىشىم جىنايەت ئۆتكۈزمىدى، مىللىي ۋە ئىنسانىي بۇرچىنى ئادا قىلدى.سېيىت تۈمتۈرك تۈرك يازغۇچىلارغا شەرقىي تۈركىستاننىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىنى تونۇشتۇردى.ئادىيان زېنزنىڭ يېڭى دوكلاتى: لاگېرلار تۈرمىگە ۋە يوشۇرۇن تەقىپكە ئۆزگەرگەن.ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى دېڭىز مەھسۇلاتلىرى تەمىنلەش زەنجىرىگە سىڭىپ كىرگەن.ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇرچە خەۋەرلىرى (2026-يىل 17-ئاپرىل)
15:00|1. ئارفىيە ئېلى «دۇنياۋى ئالاھىدە ياش رەھبەرلەر» قاتارىغا تاللاندى.2. پائالىيەتچى ئابلىكىم ئىدرىس مالايسىيا چېگراسىدىن مەجبۇرىي چىقىرىۋېتىلدى.3. سابىق مۇئاۋىن ۋالىيسى ئەنۋەر تۇرسۇن تۈركىيە فىلىملىرىنى كۆرگەنلىكى ئۈچۈن تۇتقۇن قىلىنغان.4. ئىستانبۇلدا ئۇيغۇر ياشلىرىنى تەربىيەلەش كۇرسى ئېچىلدى.5. دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇر ياشلىرى شىۋېتسىيەدە جەم بولدى.6. تەتقىقاتچى جېن بۇنىن ب د ت نى پاكىتلار بىلەن تەمىنلەش كۆرسەتمىسى ئېلان قىلدى.7. خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى تېخنىكىىلىق نازارەت سىستېمىسى خەلقئارادا ئەندىشە قوزغىماقتا.