Skepsis podcast

Te gast is Eva Janssen, universitair docent Onderwijswetenschappen. Met haar hebben we het over de psychologie achter misinformatie, bijvoorbeeld hoe mensen informatie gaan beoordelen als je ze vertelt dat het mogelijk ook nepnieuws is. In de Pijn van Pepijn bespreken we malle claims rondom Dopamine Detox. Ten slotte brengen we het nepnieuws dat we zelf stiekem zouden verspreiden.Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nlBoektip:Cheryl Strayed: Schitterende kleine dingen. Adviezen over liefde en leven. (2024)Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:Meld je aan voor het Skepsiscongres!Cleveland Clinic: Dopamine Detoxes Don’t Work: Here’s What To Do InsteadScientias: De mythe van de dopamine-detox ontkracht: je hersenen zijn geen wifi-routerHugo Mercier: Not Born YesterdayThe Science of Who We Trust and What We BelieveWebpagina Eva Janssen bij de UU

Een editie die in het teken staat van keurmerken. In de Pijn van Pepijn gaat het over onzinproducten die soms een keurmerk hebben dat niets zegt over de werking; soms blijkt zo'n keurmerk zelfs vervalst te zijn. Met onderzoeksjournalist Janneke Donkerlo spreken we over Fairtrade-keurmerken en of de beloften die deze keurmerken doen wel in de praktijk worden waargemaakt. Ten slotte de vraag of een keurmerk van Skepsis een goed idee zou zijn.Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nlBoektip:Chris van der Heijden: Grijs verleden (2001)Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:Website van Janneke DonkerloJanneke Donkerlo: Fairtrade chocola met bittere smaak (2012)WUR: Nog altijd is de cacaoboer straatarm (2022)Rare apparaten op de Skepsis websiteKloptdatwel: Het onzinnige IGEF certificaatKloptdatwel: Ecowasbal afgekeurdNaschriftMet zelfregulering bedoelt Janneke dat de consument die Fairtrade koopt in de veronderstelling is dat dat het verschil gaat maken. Er is echter altijd maar een heel beperkte groep die uit idealisme een product met een keurmerk koopt. Want het gros van de consumenten wil gewoon lekkere chocola voor een betaalbare prijs. Het marktaandeel van Fairtrade-chocolade is in ruim 30 jaar tijd daarom nooit boven de 6% gekomen. Naast het keurmerk Fairtrade zijn er nog twee zogenaamde ‘eerlijke’ varianten: Utz Kapeh en Rainforest Alliance. Nestlé voert bijvoorbeeld het logo met het kikkertje, dat staat voor Rainforest Alliance. De overeenkomst tussen de keurmerken is dat boeren met kleine stukjes grond nooit genoeg geld voor hun bonen krijgen. Zoals een Nederlandse aardappelboer niet rond kan komen van één cent per aardappel als hij slechts een hoekje aardappelen verbouwt, zo moet een cacaoboer ook massa produceren wil hij/zij een fatsoenlijk inkomen verdienen. Substantieel hogere prijzen maken de chocola te duur voor de doorsnee consument. Daarom zet bijvoorbeeld een merk als Nestlé in op schaalvergroting en bijbehorende professionalisering. Het nadeel daarvan is dat cacaoboeren met kleine stukjes grond nog steeds geen droog brood verdienen met hun bonen. De bejubelde minimumprijs + bonus van Fairtrade zijn daarvoor bij lange na niet voldoende.

Wat zijn de risico's van de invoering van een Central Bank Digital Currency (CBDC)? In de Pijn van Pepijn bespreken we de angstverhalen die erover de ronde doen. Met wetenschapsjournalist Tanja Speek bespreken we genetisch gemodificeerd voedsel en de discussies die daarover gevoerd worden. Het lijkt daarmee de goede kant op te gaan! Ten slotte beantwoorden we de vraag of er domeinen zijn waar je je skepsis maar beter thuis kunt laten.Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nlBoektip:Mark Lynas. Seeds of Science Why We Got It So Wrong On GMOs. (2020)Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:Cursor: Profpraat | Digitale euro straks controlemiddel voor jouw uitgaven?Rijksoverheid: Veelgestelde vragen over de digitale euroWePlanet: Giving Genes a Chance: How Europe has finally backed science on plant breedingEen artikel van Tanja Speek in NRC: Even leek de wichelroede terug aan de Wageningse universiteit (onderwerp zit niet in de podcast, maar is wel vermakelijk)

In de Pijn van Pepijn bespreken we een alternatieve aanpak voor mentale problemen en de rode vlaggen die daarbij opvallen. Voedingswetenschapper Coen Dros, bekend van zijn weblog Coenfirmation Bias is te gast om te spreken over zijn strijd tegen misinformatie en in het bijzonder mythes over zaadoliën. Ten slotte hebben we het over de keren dat we zelf in onzin zijn gestonken.Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nlBoektip:Kees van den Bos. Elkaar eerlijk behandelen. Wantrouwen, polarisatie en complotdenken voor zijn. (2023)Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:Een van de websites van de toko van de broers Van der Deen: Angst is OK - bekijken op eigen risico ...Coenformation Bias - de website van Coen DrosCoen Dros: Verzadigd vet, cholesterol en hart- en vaatziekten: Is Ancel Keys een held of fraudeur?

Met onze gast Danielle Timmermans, emeritus hoogleraar risicocommunicatie en volksgezondheid, hebben we het over hoe overheid en wetenschap vaak de plank misslaan in geruststellend bedoelde boodschappen, o.a. bij coronavaccins. En waar dat aan ligt. In de Pijn van Pepijn: Wat stellen de Inner Development Goals eigenlijk voor? En wat is de relatie met de Sustainable Development Goals? En ten slotte in de Maar van Maarten: Waar moet de skepticus bij zichzelf kritisch op zijn?Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nlBoektip:Angela Saini. The Patriarchs. How Men Came to Rule. (2023)Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:Lezing Massimo Piglicucci - Skepsiscongres 2016Inner Development GoalsAfscheidsrede Danielle Timmermans: Feiten die geen waarheid zijn.

In deze podcast zien we ze vliegen! In de Pijn van Pepijn hebben we het over de recente ophef over drones die rond vliegvelden in Noordwest-Europa te zien zouden zijn geweest. Onze gast is cultuurhistoricus Wilmar Taal die komt vertellen over zijn boek 'Kan ik hier een UFO melden?' dat gaat over de UFO-onderzoekers van de Lage Landen. Tenslotte delen we onze favoriete UFO-film.Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nlBoektip:Umberto Eco: De begraafplaats van Praag (2010)Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:Wim Van Utrecht over de Belgische UFO-golf (Skepter 7.3, 1994) Gatwick Airport drone incident 2018 Mick West over de New Jersey drone flap in Skeptical Inquirer Metabunk: Sitrec Tutorial Videos en de discussie over het OSINT onderzoek van Duitse studenten Facebook-pagina van Wilmar Taal Het boek van Wilmar Taal: Kan ik hier een UFO melden? Bespreking van de documentaire De UFO van Soesterberg (Skepter 37.1, 2024) Onze favoriete UFO-films:Close Encounters of the Third Kind (1977) Iron Sky (2012) Independence Day (1996)