ماجرای مشروطه

در این قسمت وقایع پس از ترور اتابک را مرور می‌کنیم که شامل تغییر رییس مجلس، تصویب متمم قانون اساسی و پایان یافتن فتنه شیخ فضل‌الله نوری می‌شود. علاوه بر این نگاهی هم به معاهده انگلیس و روسیه می‌کنیم و بودجه جدید مصوب مجلس را هم مرور مختصری می‌کنیم. نقل قولهای مستقیم از این منابع: گزارش مذاکرات مجلس در روزهای 5 تیر، 4 مهر، 12 آبان، 23 آبان و 5 آذر همگی از روزنامه مجلس نامه از طرف شیخ فضل‌الله و پاسخ مجلس از روزنامه مجلس معاهده روسیه و انگلیس پیرامون ایران از اسناد سفارت انگلیس مقاله در نقد معاهده روسیه و انگلیس از روزنامه حبل‌المتین تهران منابع برای مطالعه بیشتر: تاریخ انقلاب مشروطه از احمد کسروی ایدئولوژی نهضت مشروطیت جلد 1 از فریدون آدمیت لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8 به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran  

در این قسمت واقعه ترور نخست وزیر ایران، امین‌السلطان اتابک را مرور می‌کنیم که یکی از مهمترین وقایع در دوران مجلس یکم مشروطه بود. نقل قولهای مستقیم از این منابع: خاطرات عون‌الممالک از ملاقات با امین‌السلطان اتابک، از «فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت» اثر فریدون آدمیت گزارش جلسه مجلس در 9 شهریور از روزنامه مجلس گزارش میرزا فضلعلی آقا از روز ترور اتابک، از «بحران دموکراسی در مجلس اول: خاطرات و نامه‌های میرزا فضلعلی آقا تبریزی» به اهتمام غلامحسین میرزاصالح خاطرات یحیی دولت‌آبادی از ترور اتابک، از «حیات یحیی» جلد دوم خاطرات حیدر عمواوغلی از ترور اتابک، از «حیدر عمواوغلی» اثر اسماعیل رایین منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر: ایدئولوژی نهضت مشروطیت، جلد 2، فریدون آدمیت فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت، فریدون آدمیت ترورهای سیاسی در ایران، سهراب یزدانی به درخواست یکی از شنوندگان لینک جستجوی یکی از اسناد مربوط به سفارت انگلیس در ایران پیرامون دوره مشروطه را اینجا گذاشتم: https://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/r/C4267112 لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8 به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran    

در این قسمت به بست‌نشینی شیخ فضل‌الله نوری در اعتراض به جنبش مشروطه می‌پردازیم و حمایت مخفیانه محمدعلی شاه از او را هم مرور می‌کنیم. علاوه بر این، شروع تجاوز مرزی نیروهای عثمانی به خاک ایران تا نزدیک شهر ارومیه را هم بررسی می‌کنیم. نقل قولهای مستقیم از این منابع: گزارش اسپرینگ-رایس از ملاقاتش با محمدعلی شاه از اسناد وزارت خارجه انگلیس شرح مذاکرات مجلس در روزهای 14 تیر و 14 مرداد از روزنامه مجلس نامه پیرامون خرید یک دستگاه چاپ برای شیخ فضل‌الله از روزنامه حبل‌المتین تهران نامه سرگشاده شیخ فضل‌الله از کتاب لوایح شیخ فضل‌الله نوری به کوشش هما رضوانی منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر: ایدئولوژی نهضت مشروطیت، فریدون آدمیت، جلد 1 لوایح شیخ فضل‌الله نوری، به کوشش هما رضوانی لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8 به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz  آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran 

در این قسمت هم، مثل قسمت قبل، به جای ادامه وقایع‌نگاری مشروطه به بحث مختصری می‌پردازیم پیرامون یک کتاب، به نام «اصول علم ثروت ملل یا اکونومی پلتیک» که از زبان فرانسوی به دست محمدعلی ذکاءالملک فروغی به فارسی ترجمه شد و یک سال قبل از تشکیل مجلس مشروطه در تهران منتشر شد. اهمیت اصلی این کتاب در باز کردن مباحث روز علم اقتصاد اروپایی در میان جامعه روشنفکران ایران است. لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8 به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz  آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran

در این قسمت به ماجرای شورش سالارالدوله، برادر محمدعلی شاه، و اعتراضات مجدد در تبریز بر علیه خشونتهای دولتی می‌پردازیم. و همینطور منازعاتی که در مجلس بر سر تصویب متمم قانون اساسی به راه افتاد را مرور می‌کنیم. نقل قولهای مستقیم از این منابع: گزارشهای مجلس در خرداد پیرامون سالارالدوله، تحصن برای پشتیبانی از تبریز، و نامه جامعه زرتشتیان، همگی از روزنامه مجلس تلگراف انجمن تبریز خطاب به نمایندگان مجلس در تهران، از کتاب «تاریخ مشروطه ایران» اثر احمد کسروی گزارش کارمند سفارت انگلیس از وضعیت مجلس از اسناد وزارت امور خارجه انگلیس منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر: ایدئولوژی نهضت مشروطیت، فریدون آدمیت، جلد 1 حیات یحیی، یحیی دولت‌آبادی، جلد 2 تاریخ مشروطه ایران، احمد کسروی لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8 به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz  آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayeiran

در این قسمت ورود امین‌السلطان اتابک به ایران برای نخست‌وزیری را مرور می‌کنیم، به اضافه نگاهی به مشکلات جدید بانک ملی، تلاش مجلس برای تغییر قوانین مالیاتی و الغای تیول، و همینطور تصویب قانون جدید انجمنهای ایالتی و ولایتی. مروری هم داریم بر عزل ظل‌السلطان از حکومت اصفهان و قدرت گرفتن انجمنها در سرتاسر کشور.     نقل قولهای مستقیم از این منابع:  نامه‌های سفیر انگلیس به وزیر مالیه ایران و گزارش او به وزیر خارجه انگلیس، هر دو از اسناد سفارت انگلیس  گزارش مذاکرات مجلس در 26 اسفند و بندهایی از قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی، هر دو از روزنامه مجلس شبنامه علیه مجتهدان در مجلس شورای ملی از کتاب «واقعات اتفاقیه» اثر مهدی شریف کاشانی منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر: ایدئولوژی نهضت مشروطیت، فریدون آدمیت، جلد 1 واقعات اتفاقیه در روزگار، مهدی شریف کاشانی حیات یحیی، یحیی دولت آبادی، جلد 2 لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8   به سایت جدید ما، «ماجرای ایران» سری بزنید. مشترکان غیرهمراه می‌توانند نسخه صوتی قسمتهای آتی پادکست را یک هفته زودتر از موعد پخش از داخل سایت ماجرای ایران گوش کنند. https://majera.xyz  آدرس اینستاگرام ماجرای ایران: https://www.instagram.com/majerayemashruteh

در این قسمت شروع پادشاهی محمدعلی شاه و آغاز جدال او با مجلس شورای ملی را مرور می‌کنیم. شرح مشاجرات وکلای مجلس با کابینه دولت و استعفای صدراعظم مشیرالدوله را هم بررسی می‌کنیم، همینطور ادامه برنامه مجلس برای تاسیس بانک ملی. نقل قولهای مستقیم از این منابع: تلگرافهای ماهیگیران انزلی، اخبار انجمن رشت، و گزیده مذاکرات مجلس در روزهای 26 و 28 دی، 13 بهمن و 6 اسفند، به اضافه متن امتیازنامه بانک ملی، از روزنامه مجلس گزارش سفیر انگلیس به سن‌پیترزبورگ از ملاقات با وزیر خارجه روسیه از اسناد وزارت خارجه انگلیس روایت مخبرالسلطنه از ملاقات با محمدعلی شاه از کتاب «خاطرات و خطرات» اثر مهدیقلی مخبرالسلطنه هدایت منابع پژوهشی برای مطالعه بیشتر: ایدئولوژی نهضت مشروطیت، از فریدون آدمیت، جلد1 واقعات اتفاقیه در روزگار، از مهدی شریف کاشانی تاریخ مشروطه ایران، از احمد کسروی لینک برای فرم پرسشهای دوستان شنونده: https://forms.gle/WBNXyBdydPxZ4o2Z8   لینک برای پشتیبانی مالی دلاری Patreon: https://www.patreon.com/readingferdowsi Paypal: https://www.paypal.com/donate?hosted_button_id=6KHSLZKT8GBFQ لینک برای پشتیبانی مالی ریالی حامی باش: https://hamibash.com/mashruteh  

در این قسمت، به جای ادامه وقایع‌نگاری مشروطه، سخنرانی من به نام «مشروطه و ما» که در ماه مهر 1404 نوشتم را می‌شنویم. از قسمت بعد، روایت وقایع مشروطه را از بهمن 1285 ادامه می‌دهیم.