Share

cover art for در جست‌وجوی خودِ گم‌شده | امیرحسین یزدانی؛ روان‌کاو

در راه جآن

در جست‌وجوی خودِ گم‌شده | امیرحسین یزدانی؛ روان‌کاو

•

ما از خویشتنِ اصیلِ خود دور افتاده‌ایم؛ از آن خودِ در حالِ شدن. در میانِ کلیشه‌های فرهنگی و مدرن، در سایه‌ی علم و تکنولوژی و مد، خودبودگی‌مان را از دست داده‌ایم. مفاهیم صُلب، حتی آن‌هایی که به ظاهر علمی‌اند، قتلگاهِ انسان‌اند؛ زیرا ما را در قالب‌هایی یکسان و مرده فرو می‌برند. شخصیت، نه مجموعه‌ای از صفات پایدار، که خودآگاهیِ در نفی خویش است؛ آگاهی‌ای که تنها از راهِ شکستنِ خودِ تثبیت‌شده و پرسیدنِ مداومِ «من کیستم؟» پدید می‌آید.


شخص، جوهرِ بسته‌ای نیست، بلکه پنجره‌ای است گشوده به جهان، تاریخ و دیگران؛ هر فرد افقی است از جامعه و زمان خویش. درونِ ما لشکری از جان‌هاست، میل‌ها و صداهای گوناگون که در تعارض و گفت‌وگو با یکدیگرند، و شناختِ خویشتن جز از دلِ این چندصدایی ممکن نمی‌شود. میلِ ما به شناختِ خویش به مثابه‌ی کل، در واقع میلِ سلطه بر خویش است؛ حال آنکه خودشناسی، همزیستی است با آن کثرتِ درونی.


زندگی در بندِ عادت، مردن است. انسانِ زنده، کسی است که خلافِ آمدِ عادت می‌نگرد، که هر بار خود را تازه می‌کند. شناخت، اگر به قصد سلطه باشد، تخریبگر است؛ اما اگر به مثابه‌ی همزیستی باشد، رهایی‌بخش است. زندگی، حیرتِ مداوم است، نفیِ مداوم، و آفرینشِ پیوسته‌ی خویش. چه آزاد باشیم و چه مجبور، چاره‌ای نداریم جز مسئولانه زیستن؛ مسئولیتِ ما، خلقِ مدامِ خود و بازروایتِ خویش است در نسبت با جهان، با دیگران، و با زمانِ زیسته‌مان.


برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهران

https://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==


حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:

https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdo


سخنران:

https://www.instagram.com/amir.hossein.yazdani?igsh=MTBveTY2ZGx3Ymg=

لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:

https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/

لینک اینستاگرام جآن:

https://www.instagram.com/jaan_ir/

لینک دانلود اپلیکیشن جآن:

https://jaan.ir/

More episodes

View all episodes

  • 10. قسمت دهم: خودشناسی با ما چه می‌کند؟| محمود مقدسی؛ رواندرمانگر و دکتری فلسفه

    02:22:47||Ep. 10
    ما معمولاً با امید به سراغ خودشناسی می‌رویم.با این امید که اگر خودمان را بهتر بشناسیم، بفهمیم چرا این‌گونه‌ایم، چه می‌خواهیم، چرا بعضی رفتارها و انتخاب‌ها را تکرار می‌کنیم و چگونه می‌توانیم زندگی متفاوتی بسازیم.انگار جایی درون ما پاسخی وجود دارد که اگر پیدایش کنیم، بخشی از سردرگمی‌هایمان تمام خواهد شد.اما اگر شناختن، به‌جای آن‌که پاسخ‌های بیشتری به ما بدهد، پرسش‌های بیشتری ایجاد کند چه؟اگر در این مسیر چیزهایی درباره‌ی خودمان بفهمیم که دیگر نتوانیم نادیده‌شان بگیریم؟و اگر تصویری که سال‌ها از خود ساخته بودیم ترک بردارد، بی‌آن‌که هنوز بدانیم آن‌سوی این تصویر چه کسی هستیم؟خودشناسی همیشه آرامش‌بخش نیست.می‌تواند به ما کمک کند برای تجربه‌هایمان کلمه پیدا کنیم، احساساتمان را بهتر بفهمیم و الگوهای تکرارشونده‌ی زندگی‌مان را ببینیم.اما همین دیدن، هزینه‌ای هم دارد.از جایی به بعد، دیگر به‌آسانی نمی‌توانیم خودمان را با روایت‌های قدیمی توضیح دهیم.با ضعف‌ها، تناقض‌ها، میل‌ها، خشم‌ها و بخش‌هایی از خود روبه‌رو می‌شویم که الزاماً با تصویری که از خودمان داشته‌ایم سازگار نیستند.و ممکن است به نقطه‌ای برسیم که روایت قبلی‌مان شکسته، اما روایت تازه‌ای هنوز شکل نگرفته است.در این اپیزود، در گفت‌وگو با محمود مقدسی، روان‌درمانگر و پژوهشگر فلسفه، از سوی کمتر گفته‌شده‌ی خودشناسی حرف زدیم؛از مسیری که می‌تواند با امید به روشن‌تر شدن آغاز شود، اما هرچه عمیق‌تر می‌شویم، ما را به ابهام‌ها و تعارض‌های بیشتری نزدیک کند.از این پرسیدیم که اصلاً خودشناسی چیست و چرا به سراغش می‌رویم؟آیا شناختن خود یعنی فهمیدن احساسات، خواسته‌ها و الگوهای رفتاری‌مان؟یا در عمق بیشتر، ما را به پرسش‌هایی درباره‌ی هویت، اختیار، تغییر و حتی چیستی انسان می‌رساند؟در این گفت‌وگو درباره‌ی راه‌های شناخت خود حرف زدیم: مرور گذشته، تجربه کردن، خواندن و آموختن، روان‌درمانی و رابطه.درباره‌ی این‌که چرا فهمیدن لزوماً به تغییر منجر نمی‌شود،چرا دانش روان‌شناختی می‌تواند گاهی به شکلی از تحلیل بی‌پایان و فاصله گرفتن از زندگی تبدیل شود،و چرا هرچه بیشتر خودمان را می‌شناسیم، ممکن است بیشتر با مرزهای ناشناختگی خودمان روبه‌رو شویم.با این پرسش نیز روبه‌رو شدیم که وقتی بخش‌های ناخوشایند خود را می‌بینیم چه باید کرد؟ضعف‌ها، پرخاشگری، میل‌ها و چیزهایی که شاید سال‌ها سرکوب یا پنهان کرده‌ایم.آیا باید تغییرشان دهیم؟بپذیریمشان؟یا یاد بگیریم بدون انکارشان با آن‌ها زندگی کنیم؟این اپیزود، دعوتی‌ست به دیدن سوی دیگرِ «خودت را بشناس»:دیدنِ وعده‌ی روشن‌شدن، همراه با هزینه‌ای که این روشن‌شدن دارد.پیدا کردن پاسخ‌ها، در کنار توانایی ماندن با پرسش‌هایی که هنوز پاسخی ندارند.و پذیرفتن این امکان که خودشناسی شاید ما را به نقطه‌ای نرساند که با اطمینان بگوییم «خودم را می‌شناسم»؛شاید کمک کند با بخش‌هایی از خود که هنوز برایمان ناشناخته‌اند، صادقانه‌تر زندگی کنیم.  عناوینی که در این قسمت درباره آن‌ها گفت‌وگو می‌کنیم-      بی‌قصه شدن و خودشناسی-      خودشناسی واقعاً چیست؟-      روایت ما از خود-      مسیرهای شناختن خود-      چرا خودمان را می‌شناسیم؟-      ناگزیری در مسیر خودشناسی-      مصائب و هزینه‌های خودشناسی-      خودشناسی در خدمت زندگی-      زیستن با ندانستن-      خودشناسی و تغییر روابط-      تنهایی، آزادی و انتخاب-      مواجهه با بخش‌های تاریک این اپیزود در تابستان ۱۴۰۴ ضبط شده است. حامی این قسمت از "در راه جآن": سیمیاروم | پلتفرم تخصصی خدمات روان‌شناختی و تراپی برای ایرانیان خارج از کشورhttps://www.instagram.com/simiaroomcom/ میزبان پادکست: شایان حمیدی | بنیان‌گذار و مدیرعامل اپلیکیشن جآنhttps://www.instagram.com/shayan.hamidii/مهمان پادکست:https://www.instagram.com/mahmood.moghaddasi/ لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/ 
  • امر ناآگاه و آزادی | محمدرضا اسمخانی؛ دکترای فلسفه علم

    54:08|
    مسئله‌ی محوری در این سخنرانی نسبتِ امر ناآگاه با آزادی است. این‌که آیا پذیرش امر ناآگاه نفی و تهدیدکننده‌ی آزادی است یا فرصتی برای بازتعریف آن. گفتار در قالب دیالکتیکی از سه ایستگاه پیش می‌رود: فروید (تز)، سارتر (آنتی‌تز) و رورتی (سنتز).در نگاه فروید، انسان در زنجیره‌ای علی گرفتار است، اما آگاهی از نیروهای ناآگاه می‌تواند او را از غل‌ و زنجیرهای درونی آزاد کند. او سازگارگراست؛ یعنی در جهانی علی، هنوز می‌توان از کنش آزاد سخن گفت. هرچه آگاهی از امر ناآگاه بیشتر شود، فرد مسئول‌تر و آزادتر می‌شود. خودشناسی نزد فروید عین آزادی است.در میان‌پرده، دیویدسون و تفسیر مارشا کبل از فیزیکالیسم مطرح می‌شود. ذهن از نظر دیویدسون غیرقاعده‌مند است و رابطه‌ی علّی میان دلایل و کنش‌ها کامل و بسته نیست. کبل بر این اساس می‌گوید انتخاب آزاد توهم نیست، زیرا در این گشودگی میان ذهن و فیزیک، امکان آزادی پدید می‌آید.در آنتی‌تز، سارتر با فروید درمی‌افتد. او امر ناآگاه را نفی می‌کند و آگاهی را عین آزادی می‌داند. انسان «محکوم به آزادی» است و هیچ گذشته یا علتی نمی‌تواند او را مقید کند. آزادی سارتری با مسئولیت درهم‌تنیده است؛ معنا از طرح‌افکنیِ سوژه به آینده زاده می‌شود.در نهایت، در افق پسا‌مدرن، رورتی با چرخش زبانی جای آگاهی را به زبان می‌سپارد. خودشناسی دیگر کشف نیست، بلکه ساختن است؛ آزادی یعنی بازشناسی و بازتوصیف شاعرانه‌ی امور امکانی در زبان تازه. فروید در این افق، امکانی شاعرانه می‌شود برای خلق دوباره‌ی خود.اسمخانی نتیجه می‌گیرد که پذیرش یا انکار امر ناآگاه و نوع تفسیر از آزادی، وابسته به مبنای متافیزیکی ماست؛ هر دستگاه فلسفی چون عینکی است که چیزی را مرئی و چیزی را پنهان می‌کند.برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهرانhttps://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdoسخنران:https://www.instagram.com/m.r.esmkhani?igsh=ZjMzejNvZmFkczk=لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/
  • نسبت آزادی، شر و اخلاق | سید مسعود حسینی؛ مدرس و مترجم فلسفه غرب

    50:05|
    سید مسعود حسینی، مدرس، مؤلف و مترجم حوزهٔ فلسفهٔ غرب، در این سخنرانی با عنوان «اصل شر در نهاد انسان» به تبیین نسبت میان آزادی، اخلاق و شر می‌پردازد. او می‌گوید شر اخلاقی تنها زمانی ممکن است که انسان آزاد باشد، زیرا فقط موجودی آزاد می‌تواند آگاهانه قاعده‌ای شرورانه را برگزیند. جهان طبیعت تابع قانون علیت است، اما انسان از آن جهت که «سوژه» است، از جبر فراتر می‌رود. سوژه، فعلیتی است بیرون از زمان و مکان، و همین وجه، مبنای آزادی استعلایی انسان است؛ آزادی‌ای که می‌تواند کنشی را از هیچ آغاز کند و از آن، قانون اخلاق پدید آید.او در ادامه بر اندیشه‌ی کانت تکیه می‌کند و می‌گوید تنها اراده‌ی خیر مطلقاً خیر است، زیرا هر فضیلتی ممکن است به شر بینجامد جز اراده‌ای که صرفاً بر پایه‌ی قانون اخلاق عمل کند. شر از بیرون نمی‌آید، بلکه از آزادی خود انسان برمی‌خیزد؛ از آن‌جا که می‌تواند به جای تبعیت از عقل، به تمایلات و خوددوستی اجازه دهد قاعده‌ی عمل او شوند. این است «شر ریشه‌ای». ریشه‌ی شر در خود انسان است، و اگر او نتواند عمل شر انجام دهد، عمل خیرش نیز معنایی ندارد.حسینی سپس به شلینگ می‌رسد و می‌گوید او از همین‌جا پیش می‌رود و آزادی را توانایی انجام خیر و شر می‌داند. از نگاه شلینگ، انسان در کشاکش دائمی میان دو نیرو، تاریکی و روشنایی، زندگی می‌کند، و شر از ناهماهنگی این دو سرچشمه می‌گیرد. در پایان، حسینی اشاره می‌کند که هایدگر این اندیشه را به زبان هستی‌شناسی بازخوانی می‌کند: کشمکش میان تاریکی و روشنایی بنیاد صیرورت هستی است.برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهرانhttps://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdoسخنران:https://www.instagram.com/masoudhosseyni?igsh=d3kycW9qaWV6ZnVqلینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/
  • خودت را بشناس؛ در آینه‌ی تاریخ و دیگری | امیرحسین یزدانی؛ روان‌کاو

    29:33|
    سخنرانی دکتر امیرحسین یزدانی؛ در سمپوزیوم علمی "شخصیت: جبر و آزادی" «خودت را بشناس» فرمانی برای درون‌نگری نیست؛ پرسشی است درباره‌ی بودنِ ما در جهان.«خود» جوهری ثابت و جدا نیست، بلکه پدیده‌ای تاریخی، اجتماعی و زبانی است که در نسبت با جهان پدید می‌آید. ما در خلأ زاده نمی‌شویم؛ در بستر نیروهایی شکل می‌گیریم که پیش از ما در کار بوده‌اند.خود، امری منفصل از جهان نیست. مرزهایش درهم‌تنیده با تاریخ و اجتماع است. همان نیروهایی که در جهان فعال‌اند، در ما نیز جاری‌اند و از زبان ما سخن می‌گویند. هر کوشش برای شناخت خویش، هم‌زمان تلاشی برای شناخت جهان است.جهان در صیرورت است و خود نیز همچون جهان در خلقِ مدام. آگاهی تنها سطحی نازک از این میدان درحال‌رخ‌دادن است؛ ناآگاه، محل تلاقی نیروها و زایشِ امکان‌های تازه است. آزادی از دل همین میدان برمی‌خیزد — در جایی میان آگاه و ناآگاه، میان تاریخ و امکان.بازگشت به خویش یعنی بازگشت به جهان، به تاریخ، به دیگری.روان‌شناسی‌ای که از این نسبت‌ها غافل بماند، از انسان تهی می‌شود و بدل به تکنیکی برای تنظیم.فهمِ خود، فهمِ نسبتِ ما با جهان است؛ لحظه‌ای که در آن، امکانِ آزادی سر برمی‌آورد.برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهرانhttps://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdoسخنران:https://www.instagram.com/amir.hossein.yazdani?igsh=MTBveTY2ZGx3Ymg=لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/
  • شخصیت یا سوژگی؛ گفتاری درباره برساخت تاریخی-اجتماعی "خود" | آرش حیدری؛ جامعه‌شناس

    51:26|
    سخنرانی دکتر آرش حیدری؛ در سمپوزیوم علمی "شخصیت: جبر و آزادی" در این سخنرانی، دکتر آرش حیدری، دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، با لحنی انتقادی، بحران امروز علوم انسانی و روان‌شناسی را در ناتوانی‌شان از بازاندیشی در مفهوم «خود» می‌بیند. او می‌گوید ما به‌جای آن‌که «خود» را به‌مثابه مسئله درک کنیم، آن را به مجموعه‌ای از تکنیک‌ها فروکاسته‌ایم. وقتی نمی‌دانیم «خود چیست»، ارتقای آن بدل به جادویی پوچ می‌شود. روان‌شناسی امروز از واقعیت تاریخی و اجتماعی انسان جدا افتاده و به جای فهم پدیدارشناختی از هستی انسان، نسخه‌های مکانیکی برای «بهبود» می‌پیچد.حیدری تأکید می‌کند که فرد همیشه در زمان، مکان و تاریخ به‌وجود می‌آید؛ پس نمی‌توان او را جدا از جهان فهمید. علم، زمانی علم است که به پرسش‌های هستی‌شناختی خود بازگردد، نه اینکه تکنیک‌هایی بر ابژه‌ای ناشناخته اعمال کند. او روان‌شناسی صرفاً تکنیکی را هم‌سنگ با فقهِ تکنیکی می‌داند که هر دو از معنای قدسی و فلسفی‌شان تهی شده‌اند.از نظر او، وظیفه‌ی روان‌شناسی بازگشت به خود مسئله است: «خود» به‌مثابه پدیده‌ای تاریخی، اجتماعی و در‌حال‌شدن. تنها در این بازگشت است که می‌توان از شخصیت و درمان سخن گفت، وگرنه دانش، بدل به صنعتِ تولید درمانگر و گفتارهای مبتذل در شبکه‌های اجتماعی می‌شودبرگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهرانhttps://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdoسخنران:---لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/
  • جبر و اختیار: از منظر جامعه شناسی | محمد یزدانی‌نسب؛ جامعه‌شناس

    47:42|
    سخنرانی دکتر محمد یزدانی‌نسب؛ در سمپوزیوم علمی "شخصیت: جبر و آزادی" از نگاه جامعه‌شناسی، آزادی را نمی‌توان همچون فلسفه به‌صورت مفهومی مطلق و ماورای تاریخ فهمید.آزادی همیشه در زمینه‌ای اجتماعی و تاریخی معنا دارد و در نسبت میان «فرد» و «امر جمعی» شکل می‌گیرد.در واقع، آن‌چه جامعه‌شناسی می‌پرسد این است: فرد تا چه اندازه در بستر ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی می‌تواند عاملیت داشته باشد؟فرد، در دل نیروهایی که او را می‌سازند، تا چه اندازه می‌تواند کنش‌گر باشد؟دکتر یزدانی‌نسب توضیح می‌دهد که نظریات کلاسیک جامعه‌شناسی، مانند مارکسیسم یا کارکردگرایی، در این دیدگاه، آزادی چیزی جز توهمِ انتخاب نیست: ما میان گزینه‌هایی که خود نظام برایمان تعیین کرده برمی‌گزینیم و احساس می‌کنیم آزادیم، در حالی‌که در انقیاد ساختارها هستیم.در برابرِ این دیدگاهِ ذات‌انگار، رویکرد برساخت‌گرایانه قرار می‌گیرد.از این منظر، هیچ چیز ــ از هویت فردی گرفته تا نهادهای اجتماعی ــ ذاتی و ثابت نیست؛ همه چیز محصول تاریخ و قدرت است.ما درون شبکه‌ای از گفتمان‌ها، هنجارها و روابط قدرت شکل می‌گیریم.از دید این نحله، آزادی یعنی توانِ کنش در دل این شبکه‌ی قدرت؛ همان چیزی که هانا آرنت و فوکو آن را power to می‌نامند — قدرت انجام کاری.انسان آزاد، کسی است که توان بازاندیشی و کنش دارد، حتی اگر در چارچوب گفتمان‌ها و محدودیت‌ها زندگی کند.برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهرانhttps://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdoسخنران:https://www.instagram.com/m_yazdaninasab?igsh=MW1vYW80ZGkxdTJkag==لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/
  • جبر و اختیار: از منظر روان‌شناختی | نیما قربانی؛ روان‌شناس، استاد تمام دانشگاه تهران

    01:00:39|
    سخنرانی دکتر نیما قربانی؛ در سمپوزیوم علمی "شخصیت: جبر و آزادی"در پسِ بسیاری از پرسش‌های فلسفی، از جمله مسئله‌ی جبر و اختیار، رانه‌ها و نیازهای روانیِ انسان نهفته‌اند. انسان در مواجهه با ایده‌هایی چون خدا، عدالت، یا آزادی، در واقع در حال گفت‌وگو با میل‌های درونیِ خود است: میل به امنیت، به رهایی، یا به کنترل. از همین‌جا نگاه روان‌شناختی به مسئله‌ی جبر و اختیار معنا پیدا می‌کند.دکتر نیما قربانی استادتمام دانشگاه تهران و عضو هیئت علمی مدرسه جدید روانپزشکی واشنگتن، با صراحت می‌گوید که از منظر علمی و روان‌شناختی، اختیار به‌عنوان یک عامل علی مستقل وجود ندارد. هر تصمیم و کنش انسانی، محصول تعامل پیچیده‌ای از عوامل زیستی، تاریخی، اجتماعی و ... است. انسان نه یک سیستم بسته‌ی خودمختار، بلکه برساخته‌ای پویا از تأثیر متقابل نیروهای درونی و بیرونی است. آنچه ما «احساس آزادی» می‌نامیم، در واقع برآمدِ رضایت از انتخاب‌هایمان است، نه نشانه‌ی آزادی واقعی. وقتی از تصمیم خود خشنودیم، احساس اختیار می‌کنیم؛ و وقتی نیستیم، احساس اجبار.با این حال، تجربه‌ی درونی آزادی در زندگی روزمره انکارناپذیر است. دکتر قربانی تأکید می‌کند که این احساس، خود بخشی از سلامت روان است: انسان سالم، کسی است که در محدوده‌ی واقعیت‌های خود، بتواند رضایت و عاملیت را تجربه کند. در مقابل، باور افراطی به اختیار می‌تواند به خودشیفتگی و توهم قدرت منجر شود، و باور افراطی به جبر نیز نشانه‌ای از افسردگی و درماندگی است.ما زندگی را با احساس اختیار آغاز می‌کنیم و با پذیرش جبر به پایان می‌رسانیم؛ و شاید بلوغ روانی در همین گذر نهفته باشد.  برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهرانhttps://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA==حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها:https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdo سخنران:https://www.instagram.com/dr.nimaghorbani?igsh=MTQ2b3Q2OGNpaWY1Mg==لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/ 
  • 9. قسمت نهم: آدمی برای رابطه ساخته شده‌است | نیلوفر کیان‌راد؛ روانکاو

    02:25:47||Ep. 9
    ما در دلِ رابطه زخم می‌خوریم، و تنها در دلِ رابطه است که امکانِ التیام شکل می‌گیرد.زخم‌هایی که در روابط نخستین‌مان بر پیکر روان‌مان نشسته‌اند، به سادگی از ما عبور نمی‌کنند.در دلِ همان روابطی که نخستین تجربه‌های عشق، مراقبت، و دلبستگی را شکل داده‌اند، نخستین تجربه‌های رنج و بی‌پناهی نیز پدیدار شده‌اند.و روان، برای محافظت از انسجام خود، دست به ساختن سازوکارهایی می‌زند که شاید سال‌ها بعد، در بطن روابط صمیمانه‌ی بزرگسالی، بدل شوند به موانعی نادیدنی.ما گاه ناآگاهانه، در پی تسکین همان دردهای نخستین، شریک‌هایی را انتخاب می‌کنیم که ما را به رنج‌های آشنای کودکی بازمی‌گردانند—نه از سر انتخاب، که از سر الگوی زیسته‌ی روان.در این اپیزود، در گفت‌وگو با دکتر نیلوفر کیانراد، روان‌درمانگر پویشی، از تکرار ناهوشیار زخم‌ها، از دوپاره‌سازی احساسات، از رابطه با خشم، و از میل به صمیمیت سخن گفتیم؛صمیمیتی که ساختن آن، نیازمند عبور از خیال‌های کودکانه و مواجهه‌ی صادقانه با تعارض‌های درونی ماست.این‌جا دیگر «عشق» به‌تنهایی کافی نیست؛آن‌چه رابطه را زنده نگه می‌دارد، آمادگی ما برای دیدن و دیده‌شدن است—با تمام آسیب‌پذیری‌ها، مرزها، سایه‌ها، و میل‌ها.در جهانی که رابطه بدل شده به میدانِ ستیز یا عرصه‌ی فرار، شاید صمیمیت، شکلی از بلوغ باشد:بلوغی که از دلِ درد می‌گذرد و ما را به امکانِ مراقبت متقابل می‌رساند. در این گفت‌وگو با نیلوفر کیان‌راد، به یکی از تعارض‌های عمیق انسان مدرن نزدیک شدیم: تنهایی و انزوا. ما چگونه میان میل به رابطه و ترس از آن گرفتار می‌شویم؟چرا گاهی خشم‌مان را نمی‌شناسیم، یا احساسات‌مان را دفن می‌کنیم؟صمیمیت چیست؟ و چطور ممکن است در جهانی پر از زخم و دفاع، فضایی امن برای نزدیکی واقعی با دیگری بسازیم؟ آیا می‌توان رابطه‌ای سالم ساخت؟این اپیزود، دعوتی‌ست به ایستادن در میانه‌ی این تعارض:نه انکارِ میل به رابطه، و نه چشم‌پوشی از هزینه‌های بودن با دیگری.دعوتی‌ست برای دیدنِ بخش‌های ناپذیرفته‌ی خویش، برای بازشناسیِ زخم‌هایی که همچنان در ناآگاه ما زندگی می‌کنند،و برای برداشتن نخستین قدم‌ها در ساختن رابطه‌ای زنده، امن، و انسانی—جایی که صمیمیت، نه نتیجه‌ی اتفاق، که حاصلِ تلاشی مشترک است.حامی این قسمت از "در راه جآن": افکتوهیل | Effectohealزخم‌هایت را پشت سر بگذارhttps://www.instagram.com/effectoheal.ir?igsh=ejBsZnd4Mzk1Yjl3 میزبان پادکست: شایان حمیدی | بنیان‌گذار و مدیرعامل اپلیکیشن جآنhttps://www.instagram.com/shayan.hamidii/مهمان پادکست:https://www.instagram.com/niloofarkianrad?igsh=ZTlvMWhuaGgzczZn لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»:https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/لینک اینستاگرام جآن:https://www.instagram.com/jaan_ir/لینک دانلود اپلیکیشن جآن:https://jaan.ir/