Share

cover art for مغز ایدئولوژی زده و اخلاقی شدن خشونت | با سپیده طباطبایی و دکتر حسین قاضی‌زاده

Houshivar Podcast پادکست هشیوار

مغز ایدئولوژی زده و اخلاقی شدن خشونت | با سپیده طباطبایی و دکتر حسین قاضی‌زاده

Season 3, Ep. 140
•

*ایدئولوژی با مغز انسان چه می‌کند؟ | عصب‌شناسی تعصب، ابتذال شر و اخلاقی شدن خشونت*

چگونه یک انسان عادی و قانون‌مدار می‌تواند به عامل خشونت تبدیل شود و عمل خود را نه یک جرم، بلکه یک «ضرورت اخلاقی» بداند؟ در این قسمت از «هوشیوار»، در تقاطع علوم اعصاب، فلسفه اخلاق و حقوق کیفری، به بررسی پدیده «مغز ایدئولوژی‌زده» و «اخلاقی شدن خشونت» پرداخته‌ایم. در این گفتگو واکاوی می‌کنیم که چگونه فشارهای محیطی، بحران‌های اقتصادی و ساختارهای سیاسی و حقوقی باعث تسلب شناختی، انسان‌زدایی از دیگری، رهایی اخلاقی و شکل‌گیری «جرائم اطاعت» می‌شوند.

━━━━━━━━━━━━━━

*مهمانان و میزبان گفتگو:*
• *سپیده سادات طباطبایی:* پژوهشگر جرم‌شناسی، علوم اعصاب و حقوق عصب‌شناختی (Neurolaw)
• *دکتر حسین قاضی‌زاده:* حقوقدان، جرم‌شناس و استاد دانشگاه در رشته حقوق کیفری و جرم‌شناسی
• *میزبان: دکتر شفا* (پژوهشگر، مترجم و میزبان کانال هوشیوار)

━━━━━━━━━━━━━━

*محورهای اصلی گفتگو:*
• تفاوت ذهن علمی (پرسش‌محور و منعطف) با ذهن ایدئولوژیک (پاسخ‌محور و جزم‌اندیش)
• سازوکارهای «اخلاقی شدن خشونت»: انسان‌زدایی، جابه‌جایی مسئولیت و رهایی اخلاقی
• عصب‌شناسی تعصب: نقش آمیگدال، قشر پیش‌پیشانی (PFC) و هورمون اکسی‌توسین در قبیله‌گرایی
• واکاوی «ابتذال شر» هانا آرنت، آزمایش میلگرام و توجیه «مأمور بودم و معذور»
• بررسی اخلاقی‌سازی خشونت در قوانین کیفری ایران (امر آمر قانونی، مهدورالدم و قتل در فراش)
• ایدئولوژیک شدن نظام قضایی، بی‌فکری نظام‌مند در قضاوت و راهکارهای پیشگیری آموزشی و حقوقی

#علوم_اعصاب #ایدئولوژی #جرم_شناسی #فلسفه_اخلاق #ابتذال_شر

━━━━━━━━━━━━━━

*کتاب‌های اشاره‌شده در گفتگو:*
• *مغز ایدئولوژی‌زده* (The Ideological Brain) — اثر دکتر لئور زمیگرود
• *چگونه بدون اراده آزاد خوب زندگی کنیم* (Living Well Without Free Will) — اثر پروفسور گرگ کاروسو
• *آیشمن در اورشلیم: گزارشی درباره ابتذال شر* (Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil) — اثر هانا آرنت
• *جرائم اطاعت* (Crimes of Obedience) — اثر وی. لی همیلتون و هربرت کلمن
• *بینوایان* (Les Misérables) — اثر ویکتور هوگو

━━━━━━━━━━━━━━

*زمان‌بندی گفتگو:*
00:00 پیش‌درآمد و مقدمه: از اراده آزاد تا کتاب «مغز ایدئولوژی‌زده»
04:58 تفاوت رویکرد علم و ایدئولوژی در مواجهه با ابهام
09:10 پنج سازوکار اصلی «اخلاقی شدن خشونت»
13:08 تأثیر بحران‌ها و فشارهای محیطی بر مدارهای مغزی و رادیکالیسم
21:20 علوم اعصاب و اخلاق (Neuroethics): قشر پیش‌پیشانی، اکسی‌توسین و انسان‌زدایی
30:24 جبر زیستی در جرم‌شناسی و چالش‌های نقشه‌برداری مغزی در دادگاه
38:38 نظریه «فنون خنثی‌سازی» و سطوح قضاوت اخلاقی کلبرگ
47:06 «ابتذال شر» هانا آرنت، محاکمه آیشمن و جرائم اطاعت
51:15 بازتاب اخلاقی شدن خشونت در قوانین کیفری ایران (مهدورالدم و امر آمر)
59:12 ایدئولوژیک شدن نظام حقوقی و تفاوت حکومت قانون با ابزار شدن قانون
01:07:33 سوگیری قاضی و پدیده «بی‌فکری نظام‌مند» در دستگاه قضایی
01:09:58 راهکارهای پیشگیری: تقویت انعطاف شناختی در آموزش و اصلاح نظام حقوقی

━━━━━━━━━━━━━━

*همراه با هشیوار:*
در «هوشیوار» با تکیه بر دانش روز و گفتگوی انتقادی با متخصصان و اندیشمندان، به کاوش در ماهیت ذهن، اخلاق و چالش‌های بنیادین دنیای معاصر می‌پردازیم. اگر دغدغه اندیشیدن، پرسشگری و عبور از روایت‌های ساده‌انگارانه را دارید، کانال هوشیوار را سابسکرایب کنید و دیدگاه‌های خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast


*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom


🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1

Send us Fan Mail

Support the show

More episodes

View all episodes

  • 143. شعر فارسی | بیداری یا خواب خرد نقاد-بخش چهارم

    01:57:46||Season 3, Ep. 143
    *آیا شعر معاصر فارسی به رشد «خرد نقاد» و عقلانیت مستقل در جامعه ایران کمک کرده یا خود به ابزاری برای بازتولید ایدئولوژی‌ها، معنویت‌گراییِ رمانتیک و جزم‌اندیشی تبدیل شده است؟* در چهارمین و آخرین جلسه از مجموعه گفتگوهای کاوشگرانه «پادکست هشیوار» پیرامون نسبت شعر، ادبیات فارسی و تفکر نقاد، به میزبانی مهدی شفا، مسیر تحول اندیشه ایرانی را از انقلاب مشروطه تا دوران معاصر و پس از انقلاب ۵۷ کالبدشکافی می‌کنیم. اگر در سنت کلاسیک، غلبه نگاه صوفیانه و فقاهتی گاه مانعی در برابر رویش فلسفه و عقلانیت مستقل بود، با ورود مفاهیم مدرنیسم، قانون، آزادی و حقوق فردی در عصر مشروطه، چه تغییری در منظومه فکری شاعران و ترانه‌سرایان ما رخ داد؟ در این میزگرد تحلیلی، بررسی می‌کنیم که چگونه ساختارشکنی در فرم و محتوا (از میرزاده عشقی، عارف قزوینی و ملک‌الشعرای بهار تا نیما یوشیج، احمد شاملو، فروغ فرخزاد، مهدی اخوان ثالث، سهراب سپهری و حسین منزوی) بازتاب‌دهنده تقابل سنت و تجدد بوده است. همچنین به این پرسش بنیادین می‌پردازیم که چرا در دهه‌های منتهی به انقلاب ۵۷، بخشی از خرد شعری و جریان روشنفکری ما به جای تقویت رویکرد علمی، سکولار و نقادانه، مسحور گفتمان‌های چپ ضد امپریالیستی، رئالیسم سوسیالیستی و نوعی معنویت‌گراییِ بازگشت به خشت اول شد و چه نسبتی میان عقلانیت منطقی، فلسفه قاره‌ای (از نگاه متفکرانی چون هایدگر و آدورنو) و عقلانیت شاعرانه وجود دارد. *مهمانان این قسمت:* 🔹 *دکتر کیارش آرامش* | پزشک، متخصص اخلاق پزشکی، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه فلسفه و تفکر نقاد 🔹 *دکتر مریم جعفری آذرمانی* | دکترای زبان و ادبیات فارسی، شاعر، غزل‌سرا و پژوهشگر ادبی 🔹 *وریا امیری* | پژوهشگر و دانش آموخته فلسفه، مدرس موسیقی، منتقد ادیان در بخشی از این کاوش میان‌رشته‌ای پیرامون #شعر_فارسی و جایگاه #تفکر_نقاد در #ادبیات_معاصر، به تبارشناسی غزل مدرن و همچنین تحولات #موسیقی_ایرانی و ترانه در بستر تاریخ اجتماعی ایران در #پادکست_هشیوار پرداخته‌ایم تا دریابیم هنر چگونه زیست سیاسی و شناختی ما را دستخوش تغییر کرده است. *کتاب‌ها و آثار مکتوب اشاره‌شده در این گفتگو:* 📚 *مثنوی معنوی* اثر جلال‌الدین محمد بلخی (مولوی) (The Masnavi / Spiritual Couplets) 📚 *تذکرةالاولیا* اثر فریدالدین عطار نیشابوری (Tadhkirat al-Awliya / Biographies of the Saints) 📚 *کلیله و دمنه* (ترجمه ابوالفضل بلعمی و منظومه‌های کهن) (Kalila and Dimna / Panchatantra) 📚 *شاهنامه* اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی (و شاهنامه ابومنصوری) (Shahnameh / The Book of Kings) 📚 *الارجوزة فی الطب (ارجوزه در پزشکی)* اثر ابن سینا (Al-Urjuzah fi al-Tibb / Poem on Medicine) 📚 *فاطمه، فاطمه است* و *کویر* اثر علی شریعتی (Fatima is Fatima & Kavir / The Desert) 📚 *بوف کور* اثر صادق هدایت (The Blind Owl) 📚 *شناخت و سنجش مارکسیسم* اثر احسان طبری (Understanding and Evaluating Marxism) 📚 *گفتگو با کافکا* اثر گوستاو یانوش (Conversations with Kafka - Gustav Janouch) --- *زمان‌بندی مباحث :* 00:00:00 مقدمه میزبان (مهدی شفا) و طرح موضوع 00:02:20 جمع‌بندی دکتر آرامش؛ خرد نقاد از کلاسیک تا انقلاب ۵۷ 00:14:53 دیدگاه دکتر جعفری آذرمانی؛ شعر مشروطه و جایگاه غزل 00:24:55 تحلیل وریا امیری؛ تفاوت شعر و نظم و اهمیت نیما یوشیج 00:34:45 تحول غزل معاصر پس از دهه هفتاد و جایگاه حسین منزوی 00:39:15 مبانی نظری پیدایش شعر نو و شکستن تقارن سنتی 00:46:35 مدرنیسم ادبی نیما، سانسور و نقد ادبی حزب توده 00:53:05 نقد جزم‌اندیشی در تاریخ ادبیات و تاثیر ساختارشکنی بر تفکر 01:01:20 آسیب‌شناسی شعر معاصر؛ تاثیر جریان‌های چپ و معنویت‌گرایی 01:10:07 سیر تحول تصنیف، ترانه و موسیقی از مشروطه تا پس از انقلاب 01:23:45 شعر زنان، تاثیر سانسور و پرسشگری در دهه‌های هفتاد و هشتاد 01:36:00 نسبت شعر و عقلانیت؛ مفهوم «عقلانیت شاعرانه» از نگاه کافکا 01:41:20 جایگاه امروز شعر، فلسفه و هنر در جنبش‌های اجتماعی 01:45:43 مرز شعر و فلسفه (دیدگاه هایدگر) و وظیفه هنر پس از فاجعه (آدورنو) ---
  • 142. نقد جبرگرایی و آزمایش لیبت؛ چگونه «آگاهی» اراده آزاد را ممکن می‌کند؟ | دکتر اشکان فرهادی

    01:45:03||Season 3, Ep. 142
    آیا انسان واقعاً دارای اراده آزاد است یا تمام انتخاب‌های ما نتیجه‌ی از پیش تعیین‌شده‌ی ژن‌ها، ساختار مغز، تجربیات گذشته و محیط پیرامون ماست؟ اگر اختیار انسان یک توهم باشد، چه بر سر مسئولیت اخلاقی، عدالت کیفری، نظام پاداش و مجازات و از همه مهم‌تر «معنای زندگی» می‌آید؟ در این قسمت از پادکست هوشیار، در گفتگویی عمیق و چالش‌برانگیز با دکتر اشکان فرهادی به بررسی مسئله‌ی چند هزار ساله‌ی جبر و اختیار از دریچه‌ی علوم اعصاب، فلسفه ذهن، فیزیک کوانتوم و هوش مصنوعی می‌پردازیم و نظریه‌ی نوآورانه‌ی ایشان با عنوان «اختیارگرایی فیزیکی» (Physical Libertarianism) و «تئوری سه‌گانگی هوشیاری» را کالبدشکافی می‌کنیم.📌 محورهای اصلی گفتگو:- بررسی اراده آزاد، جبرگرایی و دیدگاه‌های رابرت ساپولسکی.- مقایسه‌ی مفهوم تقدیر و سرنوشت در فرهنگ‌ها، ادیان و فلسفه.- نقد سازگارگرایی و بررسی آزمایش بنجامین لیبت درباره‌ی تصمیم‌گیری.- نقش عدم قطعیت کوانتومی، آگاهی و نظریه‌ی «اختیارگرایی فیزیکی» در اراده آزاد.- بررسی شکل‌گیری خودآگاهی، عاملیت و «من» و نقد مسئله‌ی دشوار آگاهی.- ارتباط اراده آزاد با معنای زندگی، هنر، شعر و هوش مصنوعی.- بررسی امکان ظهور آگاهی در ماشین‌ها و پیامدهای آن.- نقش اراده آزاد در مسئولیت اخلاقی و کیفری و کاربرد عصب‌حقوق در عدالت قضایی.👤 معرفی مهمان و میزبان برنامه:🔹 مهمان: دکتر اشکان فرهادی؛ پزشک و فوق تخصص گوارش، استاد دانشگاه UC Irvine، پژوهشگر هوشیاری و فلسفه ذهن، نویسنده بیش از ۱۰۰ مقاله علمی، مبدع نظریه‌های «اختیارگرایی فیزیکی» و «سه‌گانگی هوشیاری»، شاعر و نویسنده.🔹 میزبان: دکتر مهدی شفا؛ پژوهشگر سلول‌درمانی و ژن‌درمانی، مترجم و میزبان پادکست هوشیار.🔹 اندیشمندان مورد بحث: رابرت ساپولسکی، گرگ کاروسو، دنیل دنت، جان مارتین فیشر، درک پره‌بوم، پیتر تسه، دیوید چالمرز، کریستف کخ، آنیل ست، فرانسیس کریک، هربرت سایمن، دیوید هیوم، آرتور شوپنهاور و جمعی از دیگر پژوهشگران و متفکران ایرانی.📚 کتاب‌ها و منابع اشاره‌شده در گفتگو:- چکاوک خوشبختی (The Evolution of Happiness) — اثر دکتر اشکان فرهادی.- مجبر: علم زندگی بدون اراده آزاد (Determined) — رابرت ساپولسکی.- سزاوار: مناظره درباره اراده آزاد (Just Deserts) — مناظره دنیل دنت و گرگ کاروسو.- اراده آزاد و آگاهی / رد سزاگرایی (Free Will and Consciousness / Rejecting Retributivism) — گرگ کاروسو.- آنگاه من خودم جهان هستم (Then I Am Myself the World) — کریستف کخ.- سفر پیدایش (Book of Genesis) — از متون کتاب مقدس، در ارتباط با تمثیل آدم و حوا و درخت آگاهی.#اراده_آزاد #جبر_و_اختیار #فلسفه_ذهن #علوم_اعصاب #آگاهی---⏱️ زمان‌بندی و سرفصل‌های گفتگو:00:00 مقدمه؛ آیا اراده آزاد داریم؟00:02:52 معرفی مهمان و نظریه اختیارگرایی فیزیکی00:10:37 اراده آزاد در برابر آزادی عمل00:16:17 نقد جبرگرایی رابرت ساپولسکی00:21:25 تقدیر، کارما و سرنوشت در فرهنگ‌ها00:27:41 نقد سازگارگرایی و اراده آزاد00:31:05 آزمایش لیبت؛ مغز یا اراده؟00:36:05 مکانیک کوانتوم؛ تصادف یا اختیار؟00:41:46 تفاوت جبرگرایی و سرنوشت‌گرایی00:49:45 پیامدهای انکار اراده آزاد00:57:25 نظریه‌های اختیار و آگاهی علی01:03:23 اراده آزاد، مسئولیت اخلاقی و نظام قضایی01:06:22 تفاوت تصمیم‌گیری انسان و هوش مصنوعی01:10:39 شکل‌گیری «من» و عاملیت01:13:10 آگاهی، هوشیاری و مسئله دشوار آگاهی01:15:33 اراده آزاد، معنای زندگی و هنر01:21:20 آیا آگاهی در ماشین‌ها شکل می‌گیرد؟01:25:00 نظریه سه‌گانگی هوشیاری01:31:08 اراده آزاد و پوچ‌گرایی01:34:40 اراده آزاد، مسئولیت کیفری و عصب‌حقوق01:40:20 جمع‌بندی و مرز تصمیم‌گیری انسان و هوش مصنوعی---🌱 همراهان فرهیخته و حقیقت‌جوی پادکست هوشیار؛پرسش از ماهیت آگاهی، اراده آزاد و جایگاه انسان در جهان، کاوشی بی‌پایان در مرزهای دانش و فلسفه است که بدون گفتگوی آزاد، نقادانه و چندجانبه به ثمر نمی‌نشیند. اگر دغدغه‌ی فهم عمیق‌تر سازوکار ذهن، پیامدهای فلسفی علوم اعصاب و پرسش‌های بنیادین هستی را دارید، از شما دعوت می‌کنیم با سابسکرایب کردن (مشترک شدن در) کانال «پادکست هوشیار» و فعال‌سازی علامت زنگوله، به جمع مخاطبان این محفل علمی و فلسفی بپیوندید. همچنین دیدگاه‌ها، نقدها و استدلال‌های ارزشمند خود را درباره‌ی مباحث مطرح‌شده در این گفتگو، در بخش نظرات با ما و دیگر پژوهشگران به اشتراک بگذارید تا این گفتمان علمی غنی‌تر شود.— — — — —*🎙️ پادکست هوشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show
  • 141. نبض علم ۳: نوبل ۲۰۲۶، ماده تاریک و ژن‌های نئاندرتال در ما

    01:36:32||Season 3, Ep. 141
    سلام به همراهان پادکست هشیوار. در سومین شماره از مجموعه «نبض علم» (Science Pulse)، همراه با فرهاد ارکانی به بررسی مهم‌ترین رویدادها و مقالات علمی یک ماه اخیر نشسته‌ایم. در این مجموعه صرفاً تیتر اخبار را بازگو نمی‌کنیم؛ بلکه تلاشمان این است که منطق کشف، روش پژوهش، ابعاد ناشناخته و حتی محدودیت‌های شواهد را به دور از هیجان‌زدگی‌های ژورنالیستی بررسی کنیم.*میزبان و کارشناس این گفتگو:*• *دکتر مهدی شفا:* میزبان پادکست هشیوار، پژوهشگر زیست‌شناسی تکاملی و فلسفه علم• *فرهاد ارکانی:* نویسنده، پژوهشگر و مروج علم.*خلاصه مباحث این قسمت:*در بخش نخست، سراغ جوایز نوبل علمی رفته‌ایم؛ از نوبل پزشکی و تولد «اپتوژنتیک» که امکان هدایت سلول‌های عصبی با نور و گذر از همبستگی به علیت را فراهم کرد، تا نوبل فیزیک برای شکار نوترینوها در رصدخانه آیس‌کیوب قطب جنوب و در نهایت نوبل شیمی برای مهار دست‌سانی مولکولی (Chirality) در ساخت داروها. در ادامه، به پرونده جذاب ژن‌های نئاندرتال در هوموساپینس پرداختیم.پاسخ دادیم که چرا اصطلاح «انتقام نئاندرتال‌ها» صرفاً یک استعاره است و چگونه مفهوم «عدم تطابق فرگشتی» (Evolutionary Mismatch) نشان می‌دهد ویژگی‌هایی که در عصر یخبندان ضامن بقا بودند، امروز در قالب آلرژی، لخته شدن خون یا استعداد افسردگی ظاهر می‌شوند.همچنین داستان کارآگاهی کشف ماده تاریک، معیار طلایی ۵ سیگما در اثبات علمی، استقرار تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن در نقطه لاگرانژی ۲ (L2)، مقاله جدید نشریه نیچر پیرامون ژنتیک پنج صفت بزرگ شخصیت (Big Five) و در پایان ۶ تکنیک کلیدی برای پرامپت‌نویسی دقیق در هوش مصنوعی و مهار توهم مدل‌های زبانی را مرور کرده‌ایم.#نبض_علم #پادکست_هشیوار #اپتوژنتیک #ماده_تاریک #نئاندرتال*کتاب‌های معرفی‌شده در این برنامه:*• کتاب *ژن خودخواه* (*The Selfish Gene*) — اثر ریچارد داوکینز (Richard Dawkins)• کتاب *قانون در طب* (*The Canon of Medicine*) — ابوعلی سینا• کتاب *پیشگامان علم* (*Pioneers of Science*) — اثر فیلیپ کین (Philip Cane)، ترجمه پرویز قوامی• کتاب *رو به سوی ناشناخته: ماده تاریک و انرژی تاریک از کیهان چه می‌گویند* (*Into the Unknown: What Dark Matter and Dark Energy Tell Us About the Cosmos*) — اثر کیسی جانسون (Casey Johnson)، ترجمه دکتر ملیحه افتخاری با مقدمه دکتر هادی صمدی[cite: 1]*زمان‌بندی گفتگو :*00:00 - آغاز برنامه و مروری بر رویکرد تحلیلی نبض علم02:08 - نوبل پزشکی؛ اپتوژنتیک و دستیابی به کلید نوری مغز07:23 - نوبل فیزیک؛ شکار شبح نوترینو در رصدخانه آیس‌کیوب قطب جنوب13:14 - شکستن سد نوری در یخ و آشکارسازی با تابش چرنکوف22:04 - نوسان طعم نوترینوها و اثبات تجربی جرم‌دار بودن ذره25:08 - نوبل شیمی؛ دست‌سانی مولکولی، ایزومرهای آینه‌ای و فاجعه تالیدومید31:20 - تبیین استعاره‌های علمی و رفع ابهامات پیرامون میراث نئاندرتال‌ها39:20 - مفهوم عدم تطابق فرگشتی؛ ریشه استعداد آلرژی، لخته شدن خون و افسردگی44:48 - واریانت‌های ژنتیکی کهن و اثر دوگانه آن‌ها در مواجهه با کووید-۱۹50:33 - معمای ماده تاریک؛ از رصدهای فریتز زویکی تا منحنی چرخش کهکشانی ورا روبین56:44 - نقش ماده تاریک به عنوان داربست گرانشی شکل‌گیری کیهان01:00:50 - معیار ۵ سیگما؛ چرا علم به سادگی تسلیم نوسانات آماری نمی‌شود؟01:04:49 - کتاب‌ها و جرقه‌های اولیه؛ روایتی از کتاب‌هایی که مسیر فکری ما را ساختند01:09:32 - تلسکوپ نانسی گریس رومن و دلایل انتخاب نقطه تعادل لاگرانژی ۲ (L2)01:18:22 - پژوهش نیچر درباره صفات شخصیتی (Big Five) و نقد جبرگرایی ژنتیکی01:22:12 - چگونه از هوش مصنوعی پاسخ علمی دقیق بگیریم؟ راهنمای پرامپت‌نویسی01:31:00 - جمع‌بندی، بازخورد مخاطبان و سخن پایانیاگر این جنس واکاوی‌های بی‌پایان در پیوندگاه علم تجربی و تفکر نقادانه برای شما هم جذاب است، با سابسکرایب کردن کانال هشیوار و همراهی در بخش نظرات، به پویایی این جمع اهل اندیشه کمک کنید. بازخوردهای شما پشتوانه ما در ادامه این مسیر است.— — — — —*🎙️ پادکست هشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom👥‌ کانال تلگرام آقای فرهاد ارکانی:https://t.me/farhad_arkani👥 پیج اینستاگرام فرهاد ارکانی:https://www.instagram.com/farhadarkani55🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show
  • 139. آیا علم و طبیعت گرایی ما را از فرض وجود خدا بی‌نیاز کرده است؟ | با زئوس خدای خدایان

    01:10:48||Season 3, Ep. 139
    آیا با پیشرفت علم و تبیین‌های طبیعی، دیگر برای فهم و توضیح جهان نیازی به فرض وجود خدا داریم؟ یا اینکه خدا اساساً پاسخی به نوع دیگری از پرسش‌هاست که علم قرار نیست به آن‌ها پاسخ دهد؟ و پیش از همهٔ این‌ها، وقتی از «خدا» صحبت می‌کنیم، دقیقاً دربارهٔ چه مفهومی حرف می‌زنیم؟ خدای شخص‌وار و مداخله‌گر ادیان ابراهیمی، خالقی که جهان را آغاز کرده اما در آن مداخله نمی‌کند (خدای دئیستی)، و یا خدای اسپینوزا و بنیاد هستی؟در این اپیزود از پادکست هشیوار، دکتر مهدی شفا (پژوهشگر زیست‌شناسی، ژنتیک و مترجم آثار علمی) میزبان یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های فضای مجازی فارسی در حوزه نقد دین، خرافات و فلسفه با نام مستعار «زئوس» (پژوهشگر، منتقد دین و خرافات و تولیدکننده محتوای علمی-فلسفی در مجموعه «من زئوس هستم») است. کانال یوتیوب ایشون👇 @IamZeus110  هدف این گفتگو صرفاً محدود به نقد ادیان ابراهیمی نیست، بلکه تلاشی است برای یک قدم عقب‌تر رفتن و بررسی خودِ مفهوم و فرض خدا، سنجش قدرت تبیینی آن در مقایسه با طبیعت‌گرایی و فیزیکالیسم، و معیارهای منطقی و معرفت‌شناختی برای داوری دربارهٔ چنین ادعاهایی.*محورهای اصلی این گفتگو:*🔹 سیر تحول فکری زئوس؛ از دوران مذهبی و تلاش برای دفاع علمی از دین تا گذار تدریجی به خداناباوری🔹 تعریف دقیق مفهوم خدا؛ چرا هر تعریفی از خدا نیازمند دو ویژگی «ماورایی بودن» و «خالق بودن» است؟🔹 تقابل فیزیکالیسم و خداباوری؛ آیا فرض وجود خدا قدرت تبیینی ما را برای شناخت طبیعت افزایش می‌دهد؟🔹 نقد مغالطه «خدای حفره‌ها» (God of the Gaps) در مواجهه با نادانسته‌های علمی مانند منشأ جهان و مسئله سخت آگاهی🔹 عصب‌شناسی تجربیات عرفانی و دینی؛ بررسی نقش فعالیت‌های نورونی، صرع لوب گیجگاهی و مواد روان‌گردان در ایجاد حس اتصال به ماورا🔹 نقد پروژه روشنفکری دینی؛ تلاش برای سازش سنت با مدرنیته و تناقض میان خدای فلسفی و خدای نیایش🔹 بررسی علمی و آماری تأثیر دعا در مقایسه با کارکرد روان‌شناختی و عصبی مدیتیشن🔹 معنای زندگی و اخلاق در غیاب دین؛ آیا رهایی از مذهب به پوچی (نیهیلیسم) می‌انجامد؟🔹 تفاوت سکولاریسم و لائیسیته و بررسی مدل مناسب برای آینده سیاسی ایراندر بخش‌هایی از این تحلیل میان‌رشته‌ای، ضمن بررسی ابعاد مختلف #فلسفه_علم و #خداناباوری، به چگونگی شکل‌گیری باورهای ماورایی از منظر #علوم_شناختی و تبیین جهان بر پایه #طبیعت_گرایی در #پادکست_هشیوار می‌پردازیم.📚 *کتاب‌های اشاره‌شده در این گفتگو:*۱. بخش خدایی مغز (The God Part of the Brain) | اثر متیو آلپر (Matthew Alper) - ترجمه دکتر مهدی شفا۲. خدا: فرضیه شکست‌خورده؛ چگونه علم نشان می‌دهد که خدا وجود ندارد (God: The Failed Hypothesis) | اثر ویکتور استنجر (Victor J. Stenger)۳. کتاب ژنتیک مردگان (The Genetic Book of the Dead) | اثر ریچارد داوکینز (Richard Dawkins) - ترجمه دکتر مهدی شفا۴. مغز ایدئولوژی‌زده؛ مبانی زیستی تفکر سیاسی (The Ideological Brain) | اثر لئور زمیگرود (Leor Zmigrod) - ترجمه دکتر مهدی شفا⏱ بخش‌های ویدئو:00:00 – گزیده گفتگو و پیش‌درآمد01:06 – مقدمه و طرح مسئله: آیا علم ما را از فرض خدا بی‌نیاز کرده است؟03:14 – معرفی و ورود مهمان برنامه (زئوس)04:19 – پیشینه شخصی و دوران مذهبی بودن در کودکی و نوجوانی05:56 – آغاز شک و تردیدها؛ تأثیر صحبت‌های عبدالکریم سروش و مسیر تحول فکری10:30 – نقش آثار ریچارد داوکینز در گذار به خداناباوری12:04 – جایگاه فکری در طیف خداناباوری (هارد آتئیست)13:00 – علت انتخاب نام و برند «زئوس» (من زئوس هستم)14:50 – انگیزه و هدف اصلی از فعالیت‌ها و نقد خرافات و دین16:11 – تعریف خدا در بحث؛ خدای شخص‌وار یا خدای فلسفی؟19:34 – آیا طبیعت‌گرایی و فیزیکالیسم از فرض خدا بی‌نیاز است؟22:04 – آیا فرض وجود خدا قدرت تبیینی به جهان اضافه می‌کند؟24:08 – خدای رخنه‌ها (God of the Gaps) و پاسخ به نادانسته‌های علمی26:45 – خدایان جدید، پدیدارشناسی و نقد تجربه‌های عرفانی از دیدگاه علوم اعصاب31:22 – مسئله سخت آگاهی (Hard Problem of Consciousness) و تجربیات زیسته35:50 – نقد مفهوم روشنفکری دینی، اجابت دعا و شواهد تجربی41:40 – جایگزین دین و اخلاق پس از حذف باورهای سنتی چیست؟48:35 – مواجهه با معنای زندگی، پوچی (نیهیلیسم) و لذت زیستن54:00 – خداناباوری به عنوان یک موضع فکری، نه یک مذهب یا ایدئولوژی جدید56:28 – چه شواهد یا دلایلی می‌تواند یک خداناباور را قانع کند؟01:01:35 – آینده ایران: تفکیک سکولاریسم و لاییسیته و نقش حکومت01:05:00 – جمع‌بندی، دعوت به مناظره و گفتگوی زنده و کلام پایانیپادکست «هشیوار» فضایی برای کاوش عمیق، تحلیلی و میان‌رشته‌ای در تلاقی علم، فلسفه و جامعه است. اگر به دنبال مباحث جدی علمی، زیست‌شناسی تکاملی، علوم شناختی و تفکر نقادانه به دور از شعارزدگی هستید، با سابسکرایب کردن کانال و فعال کردن زنگوله به جمع مخاطبان هشیوار بپیوندید. همچنین دیدگاه‌ها، نقدها و پرسش‌های خود را دربارهٔ مباحث مطرح‌شده در این اپیزود، در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.— — — — —*🎙️ پادکست هشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show
  • 138. قومیت و قوم‌گرایی در تاریخ ایران | با استاد احسان هوشمند

    01:58:56||Season 3, Ep. 138
    📌 در این قسمت از پادکست هوشیوار، میزبان استاد احسان هوشمند هستیم تا به کالبدشکافی علمی و انتقادی مفاهیم «قوم»، «قومیت» و «قوم‌گرایی» در بستر تاریخ و جامعه‌شناسی ایران بپردازیم. آیا جامعهٔ ایران در درازنای تاریخ ساختاری قوم‌پایه داشته است یا شهرپایه؟ ریشه‌های تاریخی درهم‌تنیدگی ایرانیان کجاست و چرا سیاست‌هایی چون بومی‌گزینی دانشگاه‌ها به انسجام ملی آسیب رسانده‌اند؟در این گفتگوی عمیق و تفصیلی، بر این موضوع متمرکز شده‌ایم که چگونه فقر نظری دانشگاه‌ها، غلبهٔ خوانش‌های چپ و مارکسیستی در دهه‌های گذشته و جعل مفاهیم نامنطبق با واقعیت تاریخی، به مناقشات قومی دامن زده‌اند. همچنین روند تاریخی همزیستی مسالمت‌آمیز، ماهیت جامعهٔ شهرپایهٔ ایران از عصر ساسانی تا دوران معاصر، تنوع کم‌نظیر گونه‌های زبانی در فلات ایران و جایگاه تمدنی زبان فارسی به عنوان زبان پیونددهنده به بحث گذاشته شده است.#هویت_ملی #احسان_هوشمند #پادکست_هوشیوار #اقوام_ایرانی #جامعه_شناسی👥 *شناسنامه گفتگو:*• مهمان: استاد احسان هوشمند (جامعه‌شناس، پژوهشگر ارشد مطالعات قومی، تاریخ معاصر و مسائل هویتی ایران)• میزبان: دکتر مهدی شفا (پژوهشگر زیست‌شناسی و ژنتیک، مترجم و پژوهشگر، میزبان پادکست هوشیوار)📖 *کتاب معرفی‌شده در گفتگو:*در بخش پایانی برنامه، کتابی اثرگذار در حوزهٔ علوم اعصاب شناختی و روان‌شناسی سیاسی معرفی شد که به ریشه‌های زیستی و عصب‌شناختی جزم‌اندیشی می‌پردازد:• عنوان انگلیسی: The Ideological Brain: The Radical Science of Flexible Thinking (اثر Dr. Leor Zmigrod)• عنوان ترجمه فارسی: «مغز ایدئولوژی‌زده: چرا برخی مغزها دچار تصلب شناختی می‌شوند؟» (ترجمهٔ دکتر شریعت‌پناهی)───────────────────────────⏱️ *زمان‌بندی گفتگو:*00:00 - مقدمه و معرفی موضوع، رویکرد پادکست هوشیوار و مهمان برنامه01:35 - فقر نظری و غفلت نهاد دانشگاه و علوم انسانی از مسائل هویتی و قومی05:43 - دانشگاه‌های چپ‌زده، شکل‌گیری گروه‌های چریکی و پیامدهای آن08:24 - ناآگاهی تاریخی نسبت به وقایع فرقه دموکرات آذربایجان و جمهوری مهاباد12:08 - خلاء قدرت پس از بهمن ۵۷ و آغاز درگیری‌های مسلحانه در مناطق مرزی17:09 - روایت عینی استاد هوشمند از خشونت‌های آغاز انقلاب در کردستان22:06 - ریشه‌شناسی مفاهیم؛ تفکیک واقعیت ایران از قالب‌های تحمیلی نظری24:23 - مفهوم تمدنی جامعهٔ «شهرپایه» در برابر ساختارهای قوم‌پایه27:06 - درهم‌تنیدگی تاریخی و مهاجرت نخبگان و اصناف در کورهٔ مذاب فرهنگی30:00 - تبارشناسی رهبران جریان‌ها و درهم‌آمیختگی تباری و خانوادگی ایرانیان34:14 - بازنمایی هویت تاریخی با محوریت شهرها نه تفکیک‌های زبانی36:38 - گسترهٔ پیوند فرهنگی و آیین نوروز؛ از قفقاز و دربند تا کرانه‌های خلیج فارس41:26 - نقش مستشرقین و جریان‌های حزبی در جعل و ترویج مفهوم «اتنیک»48:38 - تقابل دو روایت: همبستگی طبیعی تاریخی در برابر نزاع‌های ایدئولوژیک53:30 - نفوذ و امتزاج متقابل زبان‌ها و واژگان در گوشه‌وکنار ایران55:36 - امواج تاریخی مهاجرت‌ها و ادغام در پیکرهٔ ملی (نمونهٔ ایل قشقایی)59:44 - بررسی جایگاه و نفوذ واقعی جریان‌های جدایی‌طلب و بازی‌های منطقه‌ای01:01:43 - نقد کارشناسی طرح «بومی‌گزینی» دانشگاه‌ها و تخریب عدالت آموزشی01:09:00 - محلی‌گرایی در برابر ملیاندیشی و آسیب‌های ناشی از تصمیمات نسنجیده01:14:49 - تبیین پویایی افکار عمومی و رفتارهای انتخاباتی در کردستان01:21:46 - مسئلهٔ آموزش زبان مادری و وجود صدها «گونهٔ زبانی» در فلات ایران01:26:08 - زبان معیار، تنوع گویشی و خطرات ساده‌سازی ایدئولوژیک زبان01:34:40 - کارکرد تاریخی زبان فارسی به عنوان زبان مشترک و برآمده از بطن جامعه01:38:36 - تحلیل آماری مهاجرت‌های گستردهٔ داخلی و عمق پیوستگی زیستی ایرانیان01:41:40 - رشد عقلانیت و آگاهی جامعه، ارزش یافتن حیات انسان و گذار از خشونت01:48:33 - معرفی کتاب «مغز ایدئولوژی‌زده» و واکاوی تصلب شناختی01:53:30 - جمع‌بندی: ضرورت تداوم گفتگوی خردورزانه و چشم‌انداز روشن ایران───────────────────────────🔔 *همراهی با پادکست هشیوار:*اگر به واکاوی ریشه‌ای مسائل فکری، تاریخی و اجتماعی ایران با نگاهی مستند، خردورزانه و فراتر از هیجانات زودگذر علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال «هوشیوار» و فعال کردن زنگوله، همراه ما در این مسیر آگاهی‌بخش باشید. دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود دربارهٔ این گفتگو را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.— — — — —*🎙️ پادکست هشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show
  • 137. شعر فارسی | بیداری یا خواب خرد نقاد-بخش سوم

    01:51:54||Season 3, Ep. 137
    در سومین جلسه از مجموعه گفتگوهای «خرد نقاد و شعر و ادبیات فارسی» در کانال هوشیوار، نسبت میراث شعری ایران با عقلانیت انتقادی، مدرنیته و تحولات دوران معاصر بررسی می‌شود. در این نشست، گذار شعر از دربار به جامعه، زایش مفاهیمی چون آزادی، قانون و شهروندی در عصر مشروطه، دگرگونی تصویر زن و معشوق در ادب پارسی، و نسبت دیالکتیکی شعر با اگزیستانسیالیسم و فلسفه به بوته نقد گذاشته شده است.*میزبان:*• دکتر مهدی شفا*مهمانان و کارشناسان برنامه:*• دکتر کیارش آرامش: پزشک، متخصص اخلاق پزشکی و پژوهشگر• دکتر سروش دباغ: فیلسوف، نویسنده و روان‌درمانگر اگزیستانسیال• خانم دکتر مریم جعفری آذرمانی: شاعر، منتقد ادبی و دکترای زبان و ادبیات فارسی• وریا امیری: دانش‌آموخته فلسفه و فیزیک، پژوهشگر شعر و موسیقی*محورهای کلیدی گفتگو:*• آیا شعر فارسی تقویت‌کننده خرد نقاد بوده یا گاه جایگزین استدلال و شواهد شده است؟• بررسی دو کلان‌پروژه تمدنی و فرهنگی: پروژه تجدد مشروطه و تحولات منتهی به انقلاب ۵۷• گذار تاریخی در عصر مشروطه: تبدیل «رعیت» به «شهروند» و خروج شعر از دربار به خیابان• نسبت هنر و حقیقت: بررسی نظریه «هنر برای هنر» در برابر تعهد و صداقت اجتماعی شاعر• تحول چهره زن در ادبیات معاصر، زوال سنت شاهدبازی و ورود مفاهیم نوین فردیت و حقوق زنان• مواجهه شعر معاصر با مسائل وجودی انسان (تنهایی عریان، طنز الهیاتی و ایمان آرزومندانه)#خرد_نقاد #شعر_فارسی #ادبیات_معاصر #مشروطه #فلسفه_و_ادبیات*کتاب‌های مورد اشاره در گفتگو:*• کتاب «Asia Against the West» / ترجمه و عنوان فارسی: «آسیا در برابر غرب» (اثر داریوش شایگان)• کتاب «One Word» / عنوان فارسی: «رساله یک کلمه» (اثر میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله)• کتاب «From Khayyam to Yalom» / عنوان فارسی: «از خیام تا یالوم» (اثر دکتر سروش دباغ)• کتاب «Velvet Whispers» / عنوان فارسی: «زمزمه‌های مخملین» (اثر دکتر سروش دباغ)*زمان‌بندی و سرفصل‌های گفتگو:*00:00 - مقدمه و طرح مسئله: نسبت شعر فارسی با استدلال و خرد نقاد01:11 - معرفی نشست سوم و مهمانان برنامه04:55 - مدرنیته و دو کلان‌پروژه تجدد: از مشروطه تا ۵۷ (دکتر کیارش آرامش)15:45 - نقد انگاره انحطاط و بازخوانی رسالت شاعر (دکتر مریم جعفری آذرمانی)24:40 - تداوم یا گسست در سنت و رگه‌های اگزیستانسیال شعر (دکتر سروش دباغ)35:50 - تحول بنیادین مشروطه: از رعیت به شهروند و رسانگی شعر (وریا امیری)47:18 - سبک بازگشت، کنگره فردوسی و بازتاب‌های اجتماعی شعر (دکتر کیارش آرامش)54:20 - مسئولیت تاریخی شاعران مشروطه و چالش سانسور (دکتر مریم جعفری آذرمانی)1:03:05 - دیالکتیک شعر و تفکر فلسفی؛ از هایدگر تا شعر نو (دکتر سروش دباغ)1:14:55 - پیوند اخلاقی هنر با حقیقت و دردهای جامعه (وریا امیری)1:25:54 - دگرگونی معشوق: زوال شاهدبازی و بازگشت شأن زن در تجدد (دکتر کیارش آرامش)1:35:00 - ضرورت بررسی کارنامه زیسته شاعر در ظرف تاریخ (دکتر مریم جعفری آذرمانی)1:37:22 - طنز الهیاتی فروغ، نقد قدرت و داوری تاریخ (دکتر سروش دباغ)1:44:05 - حضور شاعر در بطن رخداد و روشنفکری عمومی (وریا امیری)1:47:14 - جمع‌بندی: سنت دیالوگ انتقادی و زخم‌های تاریخی ما (دکتر کیارش آرامش)اگر به بازاندیشی انتقادی در فرهنگ، تاریخ تفکر و پیوند فلسفه با میراث ادبی ایران علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال «هوشیوار» و همراهی در این گفتگوها، به بسط و تعمیق عقلانیت نقاد و گفتگوی روادارانه یاری رسانید. دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را پیرامون مباحث این نشست در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.— — — — —*🎙️ پادکست هشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show
  • 136. میراث دن خوان برای امروز: نقد و بررسی شمنیسم تولتک | با دکتر محمد مهدی اردبیلی و فرشید محمدی

    04:10:09||Season 3, Ep. 136
    *میراث دون خوان برای امروز؛ بررسی فلسفی و انتقادی شمنیسم تولتک و آثار کارلوس کاستاندا*در این قسمت از پادکست هشیوار به نقد و بررسی فلسفی، معرفت‌شناختی و تجربی «شمنیسم تولتک (ناوالیسم) و آموزه‌های دون خوان» می‌پردازیم. در این گفت‌وگو مفاهیمی چون گشایش ادراک، پیوندگاه، تونال و ناوال، ایدهٔ جنگاور، توقف گفت‌وگوی درونی، رویابینی آگاهانه (خواب شفاف)، نقد مصرف روان‌گردان‌ها (گیاهان اقتدار) و نسبت این تجارب با علوم اعصاب، فیزیکالیسم و «مسئلهٔ دشوار آگاهی» کاویده می‌شود.━━━━━━━━━━━━━━. ⚠️ هشدار علمی و پزشکی: مطالب این گفت‌وگو درباره مواد روان‌گردان صرفاً جنبه فلسفی دارد و به معنای توصیه به مصرف آن‌ها نیست. این مواد، ممکن است عوارض جدی جسمی و روانی داشته باشند. هشیوار مصرف غیرپزشکی آن‌ها را به هیچ وحه توصیه نمی‌کند.⚖️ نظرات و ادعاهای مهمانان لزوماً منعکس‌کننده دیدگاه‌های هشیوار نیست و مسئولیت اظهارات هر فرد بر عهده خود اوست.━━━━━━━━━━━━━━*میزبان و مهمانان برنامه*🎙 *میزبان:* دکتر مهدی شفا (Dr. Mehdi Shafa): پژوهشگر علوم زیستی و میزبان پادکست‌های «هشیوار» و «نردبان خرد».👤 *دکتر محمدمهدی اردبیلی | فیلسوف، نویسنده و مترجم*او پس از تحصیل در مهندسی کامپیوتر، کارشناسی ارشد و دکتری فلسفهٔ غرب را در دانشگاه تبریز به پایان رساند و سال‌ها عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بود (مستعفی در سال ۱۴۰۱). پژوهش‌های او بر فلسفهٔ آلمانی (به‌ویژه هگل)، دیالکتیک، فلسفهٔ فرهنگ، نیهیلیسم و نقد ایدئولوژی متمرکز است و در سال‌های اخیر به بررسی نسبت سنت‌های معنوی شرقی، شمنیسم و حالات تغییریافتهٔ آگاهی با آزادی و شناخت واقعیت نیز پرداخته است.👤 *فرشید محمدی | پژوهشگر حوزهٔ شمنیسم و مترجم*دانش‌آموختهٔ رشتهٔ نقاشی که بیش از ۳۰ سال به مطالعه و پژوهش در سیستم شمنیسم و روش‌های شمن‌گرایی پرداخته است.#شمنیسم #کارلوس_کاستاندا #دون_خوان #فلسفه_آگاهی #پادکست_هوشیار━━━━━━━━━━━━━━*کتاب‌های مطرح‌شده در گفت‌وگو*📘 *آثار دکتر محمدمهدی اردبیلی:*آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل (Consciousness and Self-Consciousness in Hegel's Phenomenology of Spirit) | ما و هگل (We and Hegel) | پرتاب‌های فلسفه (Philosophical Throws) | فلسفهٔ فرهنگ (Philosophy of Culture) | اصول مبارزه در زمانهٔ نیهیلیسم (Principles of Struggle in the Time of Nihilism)📗 *ترجمه‌های فرشید محمدی (فاقد مجوز چاپ در ایران):*راه شمن (The Way of the Shaman - Michael Harner) | شمنیسم و روان‌گردان‌ها (Hallucinogens and Shamanism - Michael Harner) | شمنیسم نورس / شمال اروپا (Norse Shamanism - Evelyn C. Rysdyk) | یادداشت‌های منتشرنشدهٔ تایشا آبلار (The Unpublished Notes of Taisha Abelar) | چگونه افکار سمی را درمان کنیم (How to Heal Toxic Thoughts - Sandra Ingerman) | سفر شمنی: راهنمای مبتدیان (Shamanic Journeying - Sandra Ingerman)📙 *آثار کارلوس کاستاندا (Carlos Castaneda) و دیگر منابع:*آموزه‌های دون خوان (The Teachings of Don Juan) | حقیقتی دیگر (A Separate Reality) | سفر به دیگر سو (Journey to Ixtlan) | افسانه‌های قدرت (Tales of Power) | دومین حلقهٔ قدرت (The Second Ring of Power) | هدیهٔ عقاب (The Eagle's Gift) | آتش درون (The Fire from Within) | قدرت سکوت (The Power of Silence) | هنر رویابینی (The Art of Dreaming) | چرخ زمان (The Wheel of Time) | کرانهٔ فعال بی‌کرانگی (The Active Side of Infinity) | حرکات جادویی / تنسگریتی (Magical Passes) | ناگفته‌هایی از کاستاندا (ترجمهٔ داوود ماه‌زاده) | چهار میثاق (The Four Agreements - Don Miguel Ruiz) | سپس من خودم جهان هستم (Then I Am Myself the World - Christof Koch)━━━━━━━━━━━━━━*زمان‌بندی مباحث (Timestamps)*00:00:00 مقدمهٔ دکتر مهدی شفا و معرفی مهمانان00:03:20 دکتر اردبیلی: مواجهه با سنت تولتک و تاریخچهٔ ترجمهٔ کاستاندا در ایران00:15:55 نقدهای هشت‌گانه بر میراث دون خوان، کاستاندا و هواداران00:29:48 تمایز «دیدن» و «جادوگری» و جهان‌بینی فلسفی دون خوان (پیوندگاه، تونال و ناوال)00:37:00 شاخصه‌های «جنگاور»: مسئولیت رادیکال، نقد خودمهم‌بینی، اقتصاد انرژی و جایگاه زنان00:51:05 تکنیک‌های شمنی: مرور دوباره، رویابینی، کمین و شکار و خاموش کردن ذهن00:59:20 فرشید محمدی: زندان ادراک، گشایش ادراک و نقد «گیاهان اقتدار»01:07:10 کارکرد امروزی مکتب دون خوان: پرسش «که چی؟»، موضع ندانستن و ترازوی خرد01:24:45 پرسش‌وپاسخ: مقولهٔ زمان کانت و پژوهش تطبیقی هوسرل و دون خوان01:39:00 مقایسهٔ سایکدلیک‌ها با مراقبه و نکات علمی-پزشکی دربارهٔ عوارض روان‌گردان‌ها01:50:20 آسیب‌شناسی «دومین حلقهٔ قدرت»، کالبد انرژی و نقد کامیونیتی‌ها02:16:50 خواب شفاف (Lucid Dreaming) در عصب‌شناسی و رویابینی در سنت تولتک02:41:25 پرش به ورطه، مفهوم اقتدار، فیزیک کوانتوم و مسئولیت اجتماعی سوژهٔ مبارز03:04:40 انحلال ایگو، اخلاق رهایی‌بخش، تنسگریتی و «مسئلهٔ دشوار آگاهی» در علم━━━━━━━━━━━━━━همراهان فرهیختهٔ «هشیوار»؛ اگر دغدغهٔ خردورزی، فلسفه و کاوش علمی-انتقادی در مرزهای آگاهی را دارید، با سابسکرایب کردن کانال به جمع مخاطبان این گفت‌وگوهای عمیق بپیوندید و دیدگاه‌های خود را در بخش نظرات بنویسید.— — — — —*🎙️ پادکست هشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show
  • 135. نبض کیهان ۱: ازهابل تا جیمز وب 🔭 | رمزگشایی از تاریکی کیهان و تولد ستارگان ✨

    01:29:11||Season 3, Ep. 135
    آسمان شب، کهن‌ترین کتاب تاریخ کیهان است. وقتی به دوردست‌های فضا می‌نگریم، به‌دلیل سرعت محدود نور، در حال ورق زدن صفحات گذشته و مشاهدهٔ جهانی جوان‌تر هستیم. در این قسمت از پادکست هشیوار، سفری شگفت‌انگیز را از نگاه گالیله و کشفیات انقلابی ادوین هابل آغاز می‌کنیم، به شاهکارهای تلسکوپ فضایی هابل می‌رسیم و در نهایت به مرزهای کنونی درک بشر با تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) قدم می‌گذاریم.در این گفتگوی عمیق و چندبعدی، بررسی می‌کنیم که چگونه تلسکوپ‌ها به ماشین زمان تبدیل می‌شوند، پدیدهٔ لنز گرانشی اینشتین چگونه تصویر کهکشان‌های بیش از ۱۰ میلیارد سال پیش را برای ما آشکار می‌کند، و راز رنگ‌آمیزی علمی در تصاویر فروسرخ چیست. همچنین از چالش‌های مهندسی خیره‌کنندهٔ جیمز وب در نقطه لاگرانژی L2، سپرهای حرارتی چندلایه، مرزهای مشاهده‌پذیر کیهان و تابش پس‌زمینه کیهانی (CMB) سخن می‌گوییم؛ تا در نهایت به پیوند اگزیستانسیال انسان با کائنات برسیم: این‌که اتم‌های بدن ما روزگاری در دل همین ستارگان و سحابی‌ها گداخته شده‌اند.*میهمان برنامه:*محسن عاشوری | پژوهشگر و مروج نجوم، مدرس ستاره‌شناسی رصدی، عکاس آسمان شب و مدیر و برگزارکنندهٔ تورهای رصدی تخصصی*میزبان:*مهدی شفا | پژوهشگر و میزبان پادکست هشیوار#کیهان_شناسی #جیمز_وب #تلسکوپ_هابل #نجوم #اخترشناسی*کتاب و منابع مطرح‌شده در گفتگو:*در این نشست به آلبوم‌ها و کتاب‌های مرجع ثبت تصاویر تلسکوپ فضایی هابل اشاره می‌شود:- عنوان انگلیسی: Hubble: A Journey Through Space and Time (NASA / David Devorkin)- ترجمه فارسی: هابل: سفری در فضا و زمان (مجموعه مقالات و تصاویر مأموریت هابل)━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━⏱️ *فهرست زمان‌بندی (Timestamps):*00:00 - مقدمه، پرسش‌های وجودی و آسمان شب به‌عنوان آرشیو کیهان03:18 - تلسکوپ‌ها چگونه ماشین زمان هستند؟ فیزیک انتشار نور08:35 - ادوین هابل، انبساط کیهان و تاریخچهٔ پرتاب تلسکوپ فضایی هابل12:15 - رفع نقص اپتیکی آینه هابل و نخستین شاهکارهای رصدی15:05 - تصویر فراژرف هابل (Hubble Deep Field) و کشف هزاران کهکشان16:48 - لنز گرانشی اینشتین (Gravitational Lensing) و رصد ستاره ائارندل21:40 - راز رنگ‌ها در تصاویر نجومی؛ هنر بصری یا رنگ‌آمیزی دقیق علمی؟31:05 - چرا تلسکوپ‌های فضایی روی سیارات نزدیک زوم نمی‌کنند؟36:00 - ضرورت ساخت تلسکوپ جیمز وب؛ عبور از مرز نور مرئی به فروسرخ41:10 - طیف‌های الکترومغناطیسی و چرایی استقرار در نقطه لاگرانژی L249:45 - شاهکار مهندسی سپر حرارتی جیمز وب و دمای نزدیک به صفر مطلق56:10 - محدودیت‌های رصدی کیهان، تابش پس‌زمینه کیهانی (CMB) و ماده تاریک01:04:15 - توجیه اخلاقی و فلسفی بودجه‌های میلیاردی در کاوش‌های کیهانی01:07:15 - تجربه حضور در تاریکی کویر، تماشای آسمان شب و تحول دیدگاه انسان01:14:10 - از ماکروکیهان تا میکروکیهان؛ منشأ ستاره‌ای آهن در خون انسان01:19:30 - رویدادهای نجومی دوره‌ای و جذابیت تورهای رصدی در طبیعت01:23:45 - جمع‌بندی و کلام پایانی━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━اگر به کاوش در مرزهای علم، کیهان‌شناسی، تفکر نقادانه و تلاقی مفاهیم علمی با پرسش‌های بنیادی وجودی علاقه‌مندید، با مشترک شدن (Subscribe) در کانال «پادکست هشیوار» و فعال‌کردن زنگوله، همراه گفت‌وگوهای آینده ما در این مسیر آگاهی‌بخش باشید. اندیشه‌ها و پرسش‌های خود را نیز در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.— — — — —*🎙️ پادکست هشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show