radioche | رادیوچه

سرنوشت قدرتمندترین حاکم جنوب چگونه رقم خورد؟ مردی که روزگاری در ازای سکه و سلاحِ بریتانیا تکه‌ای از جانِ خاک آبادان را پیشکش کرده بود، اکنون در خلوتِ کشتی تفریحی‌اش بلعیدهٔ همان امپراطوری‌ای شده بود که روزگاری او را «شوالیه» خطاب می‌کرد.در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ بازخوانی یکی از ملتهب‌ترین پرونده‌های ژئوپلیتیک و تاریخ معاصر رفته‌ایم: ماجرای مردی که خوزستان را مِلکِ طَلق خود می‌دانست و با تکیه بر نامه‌های مُهروموم‌شدۀ امپراطوریِ بی‌غروبِ بریتانیا، به پشتوانۀ سرابِ این عهدهای کاغذی، رؤیای استقلال می‌بافت.از واگذاریِ حیرت‌انگیزِ زمین‌های نفتی به بیگانه و اِعمالِ فشارهای خفه‌کننده بر مردمی که هم‌تبار و هم‌وطنِ خودش بودند، تا گرفتارشدن در منگنۀ مالیاتِ سنگینِ نیم‌میلیون تومانیِ پایتخت و قبضه‌شدنِ شهرهای اطرافش توسط قوای نظامی، که در نهایت طومارِ اقتدارِ این حاکمِ بلامنازع را در شبِ تاریکِ اروندرود برای همیشه در هم پیچید.در این اپیزود می‌شنوید که چگونه تضمین‌های مکتوبِ ابرقدرتِ جهان، به باتلاق هولناکِ انزوا، بازداشتِ تحقیرآمیز و مرگی خاموش تبدیل شد و در نهایت ثابت کرد: در بازی کثیفِ منافع جهانی، دست‌نشاندگی تاریخ‌مصرف دارد.

چگونه قدرتمندترین ارتش‌های جهان، در خیابان‌های بیروت زمین‌گیر شدند؟در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ بازخوانی یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های خاورمیانه رفته‌ایم: هجوم قدرت‌های خارجی به لبنان، عروسِ خاورمیانه.از ارتشِ متجاوزی که تانک‌هایش را برای بلعیدنِ لبنان و خلقِ یک دولتِ دست‌نشانده به حرکت درآورد و بستر فاجعۀ خونینِ «صَبرا و شَتیلا» را فراهم کرد، تا واشنگتن که گمان می‌کرد برندۀ این بازی‌ست اما وقتی همه‌چیزْ تمام‌شده به‌نظر می‌رسید، ناگهان ورق برگشت.در این اپیزود می‌شنوید که چگونه رؤیای تسلط بر لبنان، به باتلاقی هولناک برای تل‌آویو و واشنگتن تبدیل شد و در نهایت ثابت کرد: در جنگ‌های نابرابر، مدرن‌ترین ماشین‌های جنگی هم حریفِ استراتژی و ارادۀ دستانِ خالی نمی‌شوند.

چگونه «چشم و گوشِ» سی‌آی‌ای، ناگهان به هدفِ یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های هوابرد آمریکا تبدیل شد؟در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ بازخوانیِ یکی از کثیف‌ترین پرونده‌های جنگ سرد رفته‌ایم: پروندۀ پاناما و مانوئل نوریگا.دیکتاتوری که سال‌ها حقوق‌بگیر واشنگتن بود و حیاط‌خلوتِ کشورش را به ایستگاه ترانزیت سلاح و کوکائین بدل کرد. اما وقتی این مهرۀ دست‌نشانده از کنترل خارج شد و به یک «مهرۀ سوخته» تبدیل گردید، کاخ سفید برای پاک‌کردن ردپای خود، بی‌رحمانه‌ترین سناریو را پیاده کرد؛ از بمبارانِ شبانۀ محله‌های مسکونی تا شکنجۀ روانی با موسیقی «هِوی‌مِتال»!در این اپیزود می‌شنوید که چگونه واشنگتن برای تسلط بر یک آبراهۀ استراتژیک، کشوری را به‌طور سفارشی «خلق» کرد و در نهایت ثابت کرد: در نظامِ بی‌رحم بین‌الملل، خوش‌خدمتی به یک ابرقدرت، می‌تواند بسیار خطرناک‌تر از دشمنی با آن باشد.

چگونه یک مجری تلویزیونی به فرماندهی بزرگ‌ترین ماشین جنگی جهان می‌رسد؟در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ کالبدشکافی روانی و سیاسی پیت هگست، وزیر جنگ جنجالی ترامپ رفته‌ایم.مردی که از زندان گوانتانامو تا خرابه‌های سامرا، همواره جنگ را از دریچۀ فیلم‌های اکشن دهۀ هشتاد تماشا کرده است. اما وقتی این نگاهِ فانتزی با شعار «کشندگی حداکثری» در رأس پنتاگون می‌نشیند، نتایجی غیرقابل‌پیش‌بینی رقم می‌خورَد.در این قسمت می‌شنوید که چگونه قمار بزرگ واشنگتن در نبرد با ایران (جنگ رمضان)، با مقاومت در برابر پروژۀ سقوط و انسداد تنگۀ هرمز، به یک شکست استراتژیک برای ایالات متحده تبدیل شد.

چگونه یک ابرقدرت در باتلاق جنگی که خودش ساخته بود، گرفتار شد؟در نخستین قسمت از پروندۀ ویژۀ بررسی کارنامۀ هژمونی نظامی واشنگتن، به‌سراغ سکانس پایانی جنگ ویتنام رفته‌ایم؛ جایی که دیگر سخنی از «پیروزی نظامی» در میان نبود و آمریکا فقط به‌دنبال ساختن یک پنجرۀ «خروج آبرومندانه» بود تا شکستش، پیش چشم جهان به‌نمایش گذاشته نشود.در این اپیزود از رادیوچه، روایت مذاکرات مخفی و بازی‌های پشت‌پردۀ دیپلماتیک، خطای محاسباتی مک‌نامارا و بلوف اتمی ریچارد نیکسون در قالب استراتژی «مرد دیوانه» را می‌شنوید؛ تلاش‌هایی که قرار بود راهی برای خروج از باتلاق ویتنام بسازند، اما در نهایت به فرارِ هلیکوپتری از بامِ سفارتِ امریکا در سایگون انجامیدند.نسخه ویدئوکست

در امتداد بررسی پروندۀ «مردان ترامپ» و پس از بررسی چهره‌هایی چون جی‌دی ونس و مارکو روبیو، این‌بار قابِ روایت را روی یکی از پیچیده‌ترین و مرموزترین مهره‌های این حلقه تنظیم کرده‌ایم: استیو ویتکاف.مردی که از شکارچیِ ساختمان‌های فرسوده‌ی منهتن و یک دلال بی‌رحم، به سپر انسانیِ دونالد ترامپ و فرستادۀ ویژۀ او در پیچیده‌ترین بحران‌های خاورمیانه تبدیل شد. در این اپیزود، کیفیتِ یک وفاداریِ پر از پارادوکس را زیر ذره‌بین برده‌ایم تا پرده از یک معمای بزرگ برداریم: استیو ویتکاف دقیقاً روی چه چیزی قمار کرده است؟آیا او رفیقی وفادار برای ترامپ است که سنّتِ رفاقتِ نیویورکی را زنده نگه داشته، گرگِ وال‌استریت که روی یک «سیاستمدارِ ورشکسته» سرمایه‌گذاری کرده تا او را گران‌تر بفروشد، یا معمار نقشۀ لابی صهیونیسم برای کشاندن آمریکا به یک جنگ بزرگ در خاورمیانه؟❓ به‌نظر شما استیو ویتکاف در کدام‌یک از این سه نقش بازی می‌کند؟ رفیق، کاسب، یا یک مهره‌چینِ عقیدتی؟ تحلیل و نگاه خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

پس از اپیزود «جی. دی ونس» این‌بار به سراغ پروندۀ مارکو روبیو یکی دیگر از «مردان ترامپ» رفته‌ایم. مردی که مسیر سیاسی‌اش پر از تناقض‌های عجیب است؛ پسر یک خانواده فراری از کوبا که برای پذیرفته‌شدن در حلقۀ قدرت واشنگتن و اثبات وفاداری‌اش به «رؤیای آمریکایی»، به یکی از سرسخت‌ترین مدافعان تحریم علیه هم‌تباران خود تبدیل شد.روبیو بیش از آنکه یک معمار ژئوپلیتیک یا استراتژیست باشد، در واقع همان «مارکو کوچولو»ی رقابت‌های ۲۰۱۶ است که برای بقا در صحنۀ بی‌رحم سیاست، مدام تغییر چهره می‌دهد. سیاستمداری که تقلاهای همیشگی‌اش برای اثبات خود، در نهایت او را در سال ۲۰۲۶ به یکی از مهره‌های درگیر در بحران پرهزینه خاورمیانه تبدیل کرد.https://youtu.be/E6whfsuV6Kc

از خیابان‌های فراموش‌شدۀ اُهایو تا کاخ سفید؛ جی.دی ونس از فقر گریخت، از آشوب گریخت، از تقدیر خانوادگی‌اش گریخت؛ اما وقتی پای جنگ با ایران به میان آمد، دیگر راه فراری نبود. روایتی از صعود، قدرت و مواجهه با کشوری که تسلیم نشد. این‌بار، رخدادهای تازه ما را به ونس رسانْد: حملات امریکا و رژیم صهیونی به ایران و مذاکراتی که او را به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور امریکا، در اسلام‌آباد رو‌دَر‌روی هیئت ایرانی قرار داد.

سلام به همۀ همراهان رادیوچه در کست‌باکس. خیلی خوش اومدید به فصل جدید برنامه.شاید توی این مدت از خودتون پرسیده باشید که «رادیوچه کجا بود؟» توی این فضای پرشتاب؛ بعد از حملات آمریکا و اسرائیل به کشورمون و همۀ اتفاقاتی که پشت سر گذاشتیم، صندلی قصه‌گوییِ رادیوچه یه مدتی خالی موند. اما چرا حالا دوباره برگشتیم؟واقعیت اینه که وقتی جنگ، بحران و خبرهای سنگین هر روز زندگی آدم‌ها رو زیر و رو می‌کنن، رسانه نمی‌تونه بی‌تفاوت بمونه. برای همین، وقتشه بریم سراغ قصه‌هایی که پشت این خبرها ایستادن.برای فهمیدن چیزی که امروز توی جهان اطرافمون می‌گذره، فقط دونستنِ «چه اتفاقی افتاده؟» کافی نیست؛ باید بپرسیم «چرا؟» و «چه کسانی» دقیقاً پشت این اتفاقات هستن. به‌خصوص توی روزگاری که در منطقه و خیلی از نقاط دیگۀ دنیا، آثار جنگ و مداخلات آمریکا و اسرائیل رو می‌شه به‌وضوح دید.برای همین، رادیوچه توی فصل جدیدش مسیر خودش رو به‌سمت همین پرسش‌ها بُرده؛ از پروندۀ مداخلات خارجی امریکا در کشورهایی مثل یوگسلاوی و ویتنام گرفته تا معادلات آمریکا در منطقه و حلقۀ نزدیکان ترامپ. می‌خوایم از دل تاریخ و زندگی شخصیت‌ها به امروز برسیم و ببینیم ریشۀ خیلی از بحران‌ها دقیقاً کجا کاشته شده.و توی همین قسمت، می‌ریم سراغ مردی که این روزها اسمش توی صدر معادلات قدرت آمریکا شنیده می‌شه: جی.دی. ونس.این شما و این هم، قسمت اول از سری جدید رادیوچه.