Share

cover art for Humberto Tan, Lianne Wijntjes en Naomi Appelman: Racisme & Claims | S01E04

Claimcast

Humberto Tan, Lianne Wijntjes en Naomi Appelman: Racisme & Claims | S01E04

Season 1, Ep. 4

Racisme zit allang niet meer alleen in een scheldwoord op straat, maar verweven in systemen, instituties en algoritmes. Van de toeslagenaffaire tot spreekkoren in het voetbal, van etnisch profileren tot discriminerende technologie. Bij klimaat, verslavende social media en grensoverschrijdend gedrag heeft het aansprakelijkheidsrecht gedrag genormeerd, erkenning afgedwongen en instellingen in beweging gebracht. Maar waarom blijft die golf bij racisme en uitsluiting uit?


In deze vierde aflevering duikt advocate en wetenschapper Kirsten Maes in die vraag. Ze doet dit in goed gezelschap van scherpe geesten en prominente gasten:

Humberto Tan, journalist, schrijver, fotograaf én meester in de rechten, groeide op in de Bijlmer en spreekt zich al jaren uit over racisme en uitsluiting. Als voorzitter van de commissie Mijnals adviseert hij de KNVB en de overheid over racisme in het voetbal. Hij vertelt openhartig over de momenten waarop hij zich een gast in eigen land voelde, en pleit voor een "sociale boekhouding" naast de financiële, zodat clubs vooraf op hun inspanningsverplichting kunnen worden afgerekend.


Daar tegenover zit Lianne Wijntjens, hoogleraar aansprakelijkheidsrecht aan de Open Universiteit, die cum laude promoveerde op de rol van excuses in het recht. Zij legt uit wanneer een pijnlijke ervaring juridisch discriminatie wordt, waarom een verboden onderscheid ook onbewust gemaakt kan worden, en wanneer een excuus werkt of juist een lege huls blijft.


Ook belt Kirsten in met Naomi Appelman (jurist en filosoof, medeoprichter van het Racism & Technology Center), die laat zien hoe technologie die neutraal lijkt bestaande discriminatie juist kan versterken en lastiger te bestrijden maakt.


Deze podcast wordt gemaakt in samenwerking met VBK en Recht in je Oor.


Je leert

  • Waarom racisme geen juridisch begrip is, maar discriminatie wel, en wat dat betekent voor een claim
  • Hoe een verboden onderscheid ook onbewust of indirect gemaakt kan worden
  • Wanneer een voetbalclub of de KNVB via secundaire aansprakelijkheid verantwoordelijk kan zijn voor racisme op de tribune
  • Waarom "recht hebben" en "recht krijgen" bij racisme zo ver uit elkaar liggen, zeker voor individuele slachtoffers
  • Wanneer een excuus echt werkt en wanneer het zonder gevolgen een lege huls wordt


More episodes

View all episodes

  • 3. Ernst Kuipers, Douwe Groenevelt en Anna van Duin: AI aansprakelijkheid in zorg en recht | S01E03

    48:57||Season 1, Ep. 3
    AI stelt diagnoses, schrijft processtukken en neemt beslissingen die levens raken. De vraag naar AI aansprakelijkheid wordt steeds urgenter. Maar als AI een diagnose mist, hallucinaties in rechtbankstukken plaatst of zonder toestemming onder jouw naam publiceert: wie houd je dan verantwoordelijk?In deze derde aflevering duikt advocate en wetenschapper Kirsten Maes in deze actuele vraag. Ze doet dit in goed gezelschap van scherpe geesten en prominente gasten:Ernst Kuipers, voormalig minister van Volksgezondheid en oud-bestuursvoorzitter van het Erasmus MC, kent de medische wereld van binnenuit. Hij schetst hoe AI artsen helpt bij het opsporen van darmkanker, maar tegelijk een nieuw gevaar vormt: artsen die langdurig met AI-diagnostiek werken, presteren aantoonbaar slechter. Een fenomeen dat deskilling heet.Daar tegenover zit Douwe Groenevelt, voormalig hoofd legal bij ASML en maker van de AI-film Barney - The End of Lawyers. Hij vertelt openhartig hoe zijn eigen AI-agent zonder toestemming een politiek gekleurd commentaar onder zijn naam op nu.nl plaatste. Een anekdote die AI aansprakelijkheid pijnlijk concreet maakt.Ook spreekt Kirsten met universitair hoofddocent Anna van Duin (UvA), die uitlegt waarom ons aansprakelijkheidsrecht nog niet is toegesneden op de schade die AI kan veroorzaken, van deepfakes tot gemiste diagnoses, en welke Europese regels in de maak zijn.Deze podcast wordt gemaakt in samenwerking met VBK en Recht in je Oor.Je leertWaarom artsen aantoonbaar slechter presteren na langdurig gebruik van AI-diagnostiekHoe een AI-agent zonder toestemming namens jou kan handelen en publicerenWie aansprakelijk is als AI een medische diagnose mist: de arts, de praktijk of de ontwikkelaarWaarom de Europese hoog-risico AI-regels pas eind 2027 ingaanHoe deepfakes en nudify-apps juridisch worden aangepakt via preventieve verboden
  • 2. Julia Mekkes, Sylvester Römer en Geert-Jan Knoops: claimen na een strafbaar feit | S01E02

    39:01||Season 1, Ep. 2
    Claims in het strafrecht zijn niet meer weg te denken uit het dagelijkse nieuws. Denk aan de claim van de slachtoffers van het schietincident in Alphen aan den Rijn tot de slachtoffers van de tramaanslag in Utrecht. Van Marco Borsato die na zijn vrijspraak met een claim bij de Staat aanklopt tot advocaten die zelf verdachte worden. Maar welke schade komt eigenlijk voor vergoeding in aanmerking na een strafbaar feit? En wie betaalt de schade als de dader zelf geen verhaal biedt?In deze tweede aflevering duikt advocate en wetenschapper Kirsten Maes in deze actuele vraag. Ze doet dit in goed gezelschap van scherpe geesten en prominente gasten:Julia Mekkes, strafrechtadvocaat in Amsterdam, staat zowel verdachten als slachtoffers en nabestaanden bij in ingrijpende strafzaken. Ze legt uit hoe de vordering benadeelde partij werkt, wat affectieschade van 17.500 euro inhoudt en waarom broers en zussen wat haar betreft ook erkend moeten worden in de wet.Tegenover haar zit Sylvester Römer, strafrechtadvocaat in Amsterdam, hij staat cliënten bij in zware zaken rond geweld, georganiseerde misdaad en fraude. Hij trad onder meer op in de fraudezaak Monte Titano en de zaken rond wonderbelegger Max R. Ook spreekt Kirsten met hoogleraar en advocaat Geert-Jan Knoops, die recent Marco Borsato en Inez Weski bijstond. Knoops schetst de anatomie van een gerechtelijke dwaling en laat zien hoe tunnelvisie bij justitie keer op keer onschuldige mensen achter de tralies brengt. Van de Spelonkzaak op Bonaire tot Lucia de Berk. Ook geeft hij antwoord op de vraag: hoe kan je compensatie bieden voor een gemist leven?Deze podcast wordt gemaakt in samenwerking met VBK en Recht in je Oor.Je leert• Welke schade je kunt claimen na een strafbaar feit via de vordering benadeelde partij• Hoe de schadevergoedingsmaatregel werkt als de dader niet kan betalen• Wat affectieschade inhoudt en waarom broers en zussen er nog niet voor in aanmerking komen• Waarom tunnelvisie volgens mr. Knoops de rode draad is in elke gerechtelijke dwaling• Wat Marco Borsato's claim van twee ton bij de staat juridisch betekent
  • 1. Jort Kelder & Charles Groenhuijsen: Krijgt Nederland Amerikaanse claimtoestanden? | S01E01

    43:13||Season 1, Ep. 1
    Claims zijn overal. Van borstimplantaten tot PFAS, van verslavende apps tot massaclaims tegen Tata Steel en Booking.com. Maar klopt het angstbeeld van een oprukkende Amerikaanse claimcultuur in Nederland? In deze allereerste aflevering duikt advocate en wetenschapper Kirsten Maes in deze actuele vraag. Ze doet dit in goed gezelschap van scherpe geesten en prominente gasten:Charles Groenhuijsen, jarenlang correspondent in de VS, kent het Amerikaanse claimsysteem van binnenuit. Hij schetst hoe 400 miljard dollar per jaar aan claims de samenleving vergiftigt. Van de spreekkamer van de huisarts tot de aannemers die door Trump werden afgeperst. Daar tegenover staat journalist Jort Kelder. Waar we in Nederland vaak huiverig zijn voor een claimcultuur, laat hij juist de noodzaak zien van het juridische zwaard. Hij vertelt openhartig over zijn principiële en succesvolle strijd tegen techreus Google, nadat zijn portret ongevraagd werd misbruikt voor misleidende crypto-advertenties. Een scherp gesprek over waar geldklopperij stopt en rechtvaardigheid begint.Ook bellen we met hoogleraar aansprakelijkheidsrecht Elbert de Jong om de feiten van de fabels te scheiden aan de hand van de nieuwste data. Is de stijging in massaclaims een reëel gevaar voor ondernemend Nederland, of is het simpelweg het begin van een volwassen rechtsbescherming?Deze podcast wordt gemaakt in samenwerking met Van Benthem & Keulen Advocaten en Recht in je Oor.Je leertOf het Amerikaanse claimsysteem zijn eigen burgers schaadt Hoe Jort Kelder zijn zaak tegen Google en Bram Moszkowicz aanpakte Wat Trump’s procedeerdrift doet met het juridische klimaat in AmerikaOf Nederlandse massaclaims toenemen volgens wetenschappelijk onderzoek De verschillen tussen het Amerikaanse en Nederlandse rechtssysteem