{"version":"1.0","type":"rich","provider_name":"Acast","provider_url":"https://acast.com","height":250,"width":700,"html":"<iframe src=\"https://embed.acast.com/$/6b011d17c2063ef630641c71/6b011d258e8174f983c1a295?\" frameBorder=\"0\" width=\"700\" height=\"250\"></iframe>","title":"آیا علم و طبیعت گرایی ما را از فرض وجود خدا بی‌نیاز کرده است؟ | با زئوس خدای خدایان","description":"<p dir='rtl'>آیا با پیشرفت علم و تبیین‌های طبیعی، دیگر برای فهم و توضیح جهان نیازی به فرض وجود خدا داریم؟ یا اینکه خدا اساساً پاسخی به نوع دیگری از پرسش‌هاست که علم قرار نیست به آن‌ها پاسخ دهد؟ و پیش از همهٔ این‌ها، وقتی از «خدا» صحبت می‌کنیم، دقیقاً دربارهٔ چه مفهومی حرف می‌زنیم؟ خدای شخص‌وار و مداخله‌گر ادیان ابراهیمی، خالقی که جهان را آغاز کرده اما در آن مداخله نمی‌کند (خدای دئیستی)، و یا خدای اسپینوزا و بنیاد هستی؟<br/><br/>در این اپیزود از پادکست هشیوار، دکتر مهدی شفا (پژوهشگر زیست‌شناسی، ژنتیک و مترجم آثار علمی) میزبان یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های فضای مجازی فارسی در حوزه نقد دین، خرافات و فلسفه با نام مستعار «زئوس» (پژوهشگر، منتقد دین و خرافات و تولیدکننده محتوای علمی-فلسفی در مجموعه «من زئوس هستم») است. <br/><br/>کانال یوتیوب ایشون👇<br/><a href='https://studio.youtube.com/channel/UCc3NKJ97DxmkyY41ZvEenxw'> @IamZeus110 </a> <br/><br/>هدف این گفتگو صرفاً محدود به نقد ادیان ابراهیمی نیست، بلکه تلاشی است برای یک قدم عقب‌تر رفتن و بررسی خودِ مفهوم و فرض خدا، سنجش قدرت تبیینی آن در مقایسه با طبیعت‌گرایی و فیزیکالیسم، و معیارهای منطقی و معرفت‌شناختی برای داوری دربارهٔ چنین ادعاهایی.<br/><br/>*محورهای اصلی این گفتگو:*<br/>🔹 سیر تحول فکری زئوس؛ از دوران مذهبی و تلاش برای دفاع علمی از دین تا گذار تدریجی به خداناباوری<br/>🔹 تعریف دقیق مفهوم خدا؛ چرا هر تعریفی از خدا نیازمند دو ویژگی «ماورایی بودن» و «خالق بودن» است؟<br/>🔹 تقابل فیزیکالیسم و خداباوری؛ آیا فرض وجود خدا قدرت تبیینی ما را برای شناخت طبیعت افزایش می‌دهد؟<br/>🔹 نقد مغالطه «خدای حفره‌ها» (God of the Gaps) در مواجهه با نادانسته‌های علمی مانند منشأ جهان و مسئله سخت آگاهی<br/>🔹 عصب‌شناسی تجربیات عرفانی و دینی؛ بررسی نقش فعالیت‌های نورونی، صرع لوب گیجگاهی و مواد روان‌گردان در ایجاد حس اتصال به ماورا<br/>🔹 نقد پروژه روشنفکری دینی؛ تلاش برای سازش سنت با مدرنیته و تناقض میان خدای فلسفی و خدای نیایش<br/>🔹 بررسی علمی و آماری تأثیر دعا در مقایسه با کارکرد روان‌شناختی و عصبی مدیتیشن<br/>🔹 معنای زندگی و اخلاق در غیاب دین؛ آیا رهایی از مذهب به پوچی (نیهیلیسم) می‌انجامد؟<br/>🔹 تفاوت سکولاریسم و لائیسیته و بررسی مدل مناسب برای آینده سیاسی ایران<br/><br/>در بخش‌هایی از این تحلیل میان‌رشته‌ای، ضمن بررسی ابعاد مختلف #فلسفه_علم و #خداناباوری، به چگونگی شکل‌گیری باورهای ماورایی از منظر #علوم_شناختی و تبیین جهان بر پایه #طبیعت_گرایی در #پادکست_هشیوار می‌پردازیم.<br/><br/>📚 *کتاب‌های اشاره‌شده در این گفتگو:*<br/>۱. بخش خدایی مغز (The God Part of the Brain) | اثر متیو آلپر (Matthew Alper) - ترجمه دکتر مهدی شفا<br/>۲. خدا: فرضیه شکست‌خورده؛ چگونه علم نشان می‌دهد که خدا وجود ندارد (God: The Failed Hypothesis) | اثر ویکتور استنجر (Victor J. Stenger)<br/>۳. کتاب ژنتیک مردگان (The Genetic Book of the Dead) | اثر ریچارد داوکینز (Richard Dawkins) - ترجمه دکتر مهدی شفا<br/>۴. مغز ایدئولوژی‌زده؛ مبانی زیستی تفکر سیاسی (The Ideological Brain) | اثر لئور زمیگرود (Leor Zmigrod) - ترجمه دکتر مهدی شفا<br/><br/>⏱ بخش‌های ویدئو:<br/>00:00 – گزیده گفتگو و پیش‌درآمد<br/>01:06 – مقدمه و طرح مسئله: آیا علم ما را از فرض خدا بی‌نیاز کرده است؟<br/>03:14 – معرفی و ورود مهمان برنامه (زئوس)<br/>04:19 – پیشینه شخصی و دوران مذهبی بودن در کودکی و نوجوانی<br/>05:56 – آغاز شک و تردیدها؛ تأثیر صحبت‌های عبدالکریم سروش و مسیر تحول فکری<br/>10:30 – نقش آثار ریچارد داوکینز در گذار به خداناباوری<br/>12:04 – جایگاه فکری در طیف خداناباوری (هارد آتئیست)<br/>13:00 – علت انتخاب نام و برند «زئوس» (من زئوس هستم)<br/>14:50 – انگیزه و هدف اصلی از فعالیت‌ها و نقد خرافات و دین<br/>16:11 – تعریف خدا در بحث؛ خدای شخص‌وار یا خدای فلسفی؟<br/>19:34 – آیا طبیعت‌گرایی و فیزیکالیسم از فرض خدا بی‌نیاز است؟<br/>22:04 – آیا فرض وجود خدا قدرت تبیینی به جهان اضافه می‌کند؟<br/>24:08 – خدای رخنه‌ها (God of the Gaps) و پاسخ به نادانسته‌های علمی<br/>26:45 – خدایان جدید، پدیدارشناسی و نقد تجربه‌های عرفانی از دیدگاه علوم اعصاب<br/>31:22 – مسئله سخت آگاهی (Hard Problem of Consciousness) و تجربیات زیسته<br/>35:50 – نقد مفهوم روشنفکری دینی، اجابت دعا و شواهد تجربی<br/>41:40 – جایگزین دین و اخلاق پس از حذف باورهای سنتی چیست؟<br/>48:35 – مواجهه با معنای زندگی، پوچی (نیهیلیسم) و لذت زیستن<br/>54:00 – خداناباوری به عنوان یک موضع فکری، نه یک مذهب یا ایدئولوژی جدید<br/>56:28 – چه شواهد یا دلایلی می‌تواند یک خداناباور را قانع کند؟<br/>01:01:35 – آینده ایران: تفکیک سکولاریسم و لاییسیته و نقش حکومت<br/>01:05:00 – جمع‌بندی، دعوت به مناظره و گفتگوی زنده و کلام پایانی<br/><br/>پادکست «هشیوار» فضایی برای کاوش عمیق، تحلیلی و میان‌رشته‌ای در تلاقی علم، فلسفه و جامعه است. اگر به دنبال مباحث جدی علمی، زیست‌شناسی تکاملی، علوم شناختی و تفکر نقادانه به دور از شعارزدگی هستید، با سابسکرایب کردن کانال و فعال کردن زنگوله به جمع مخاطبان هشیوار بپیوندید. همچنین دیدگاه‌ها، نقدها و پرسش‌های خود را دربارهٔ مباحث مطرح‌شده در این اپیزود، در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.<br/><br/>— — — — —<br/>*🎙️ پادکست هشیوار*<br/>🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:<br/>https://pod.link/1707646743<br/>📸 اینستاگرام:<br/>https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar<br/>✈️ کانال تلگرام:<br/>https://t.me/Houshivarpodcast<br/><br/><br/>*🧠 پادکست پلکان خرد*<br/>🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:<br/>https://pod.link/1703634960<br/>📸 اینستاگرام:<br/>https://www.instagram.com/theladderofwisdom<br/>✈️ کانال تلگرام:<br/>https://t.me/theladderofwisdom<br/><br/><br/>🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:<br/>https://x.com/mehdishafa1</p><p><a target=\"_blank\" href=\"https://www.buzzsprout.com/2215635/fan_mail/new\">Send us Fan Mail</a></p><p><a rel=\"payment\" href=\"https://buymeacoffee.com/houshivar\">Support the show</a></p>","author_name":"Mehdi Shafa"}