Met emiritus hoogleraar kunst, cutluur & diversiteit Rosemarie Buikema en schrijver & essayist Marja Pruis
Marja Pruis - schrijver en essayist
Beelden zijn niet alleen beschrijvend, ze zijn vormend. Kijk je naar de westerse kunstgeschiedenis, dan is het dominante beeld van de moeder dat van de heilige Maria: toegewijd, opofferend, zonder vieze handen of schort - een schim bijna, volledig in dienst van haar kind. Geschilderd door mannen, bekeken van buitenaf. Zo kregen we eeuwenlang wél beelden van het instituut moederschap, maar nauwelijks van de ervaring zelf. En op die eeuwenoude beelden borduren we nog altijd voort - versterkt door social media misschien nog wel meer dan de generatie voor ons. Vanuit die onrealistische lat ontstaan schuldgevoelens die vrouwen klein houden. Het idee dat een goede moeder zoveel mogelijk aanwezig is, klinkt als zorg - maar houdt vrouwen ook gebonden aan het thuisfront.
Maar wat de generatie moeders van nu ook kenmerkt, mede dankzij diezelfde social media, is dat er eindelijk ruimte komt voor het hele spectrum van die ervaring: naast de schattige kinderen, de snoezige kleertjes, de gezellige uitjes of het kneuterige samenzijn, ook de verveling, de woede, het verlangen naar afstand en eigen ruimte. Alle ambivalentie die bij het moederschap hoort.
In die gedeelde ervaring schuilt onze kracht. Zo kunnen we het beeld van de goede moeder bijstellen, verrijken en verdiepen. Iets heel anders dan Maria, kortom. Ik onderzoek het moederschap als persoonlijke invulling én als politiek systeem met emeritus hoogleraar kunst, cultuur en diversiteit Rosemarie Buikema en met schrijver en essayist Marja Pruis. We eindigen met een herdefinitie van goed moederschap: eentje die de druk verlicht en meer ruimte creëert voor de vrouw die de moederrol vervult.
Shownotes Aflevering 5: de heilige
Geïnteresseerd in meer? In Ongebonden schrijf ik over een autonomer leven, onder andere door bevrijding van de idealen die vrouwen klein houden. Je bestelt het boek hier. Bestel mijn boek hier.
Gasten
Rosemarie Buikema - emeritus hoogleraar kunst, cultuur en diversiteit (Universiteit Utrecht). Schreef een bijdrage voor de catalogus Mothering Myths (zie hieronder).
Marja Pruis - schrijver en essayist (o.a. De Groene Amsterdammer). Essay in de Groene Amsterdammer Moederschap als estafetteloop
Good Mom/Bad Mom - De moedermythe ontrafeld, Centraal Museum Utrecht. De tentoonstelling liep van 29 maart t/m 14 september 2025 en was de eerste grootschalige expositie in Nederland over moederschap in de kunst, met werk van o.a. Artemisia Gentileschi, Louise Bourgeois & Tracey Emin, Luchita Hurtado, Camille Henrot, Miriam Cahn en Lotti van der Gaag. Artutrecht
Centraalmuseum. Meer over de tentoonstelling Good Mom/Bad Mom hier
Mothering Myths. An ABC of Art, Birth and Care - de bijbehorende catalogus. Samengesteld door Laurie Cluitmans en Heske ten Cate.
Verder:
Amil Niazi - Life after ambition
Elisabeth Badinter - De mythe van de moederliefde (oorspr. L'amour en plus, 1980), over het ontkrachten van het \"moederinstinct\".
Ianthe Mosselman - Al die liefde en woede. Moeder worden, een memoir.
Rodante van der Waal - Baas in eigen buik. Een essay over reproductieve rechtvaardigheid.
Lynn Berger - Ik werk al (ik krijg er alleen niet voor betaald) (De Correspondent, 2023).
Silvia Federici - Caliban and the Witch.
Charlotte Perkins Gilman - Women and Economics
Marie Lucassen Uit het midden. Filosofie van de zwangerschap.
","author_name":"Nina Pierson / Geuren & Kleuren Media"}