در قسمت قبل، در دادگاه نورنبرگ به سؤالی رسیدیم که جواب سادهای نداشت:
اگر عدالت، صلح، امنیت و حقیقت همیشه با هم جمع نشوند، چطور باید انتخاب کنیم؟
این بار همان سؤال را در جایی دیگر و شاید در موقعیتی حتی دشوارتر دنبال میکنیم: دادگاههای جنایات جنگی توکیو.
اینجا دیگر فقط با یک تصمیم سخت روبهرو نیستیم.
اگر قاضیای بگوید: «هیچکس حق ندارد دیگری را به جرم جنایت مجازات کند، مگر اینکه خودش بیگناه باشد»، آیا نتیجهاش این است که هیچکس را نباید محاکمه کرد؟
اگر محاکمهی یک نفر بتواند صلح و ثبات یک کشور شکستخورده را به خطر بیندازد، آیا نادیده گرفتن عدالت میتواند یک تصمیم عادلانه باشد؟
اگر برای جلوگیری از جنگ بعدی، مجبور شویم جنایتکاران جنگ قبلی را آزاد بگذاریم، قیمت عدالت چقدر است؟
و اگر پای چیزی به میان بیاید که ممکن است میلیونها نفر را در جنگ آینده نجات دهد، اما تنها راه بهدستآوردنش این باشد که از جنایتکاران جنگی محافظت کنیم، چه؟
آیا هنوز میتوانیم بگوییم «این کار غلط است» و تمام؟
یا باید حساب کنیم که کدام خیر مهمتر است؟
اما اینجا یک مشکل بزرگتر هم هست:
اصلاً میشود عدالت و امنیت را با یک ترازو اندازه گرفت؟
میشود گفت این مقدار بیعدالتی، در مقابل این مقدار امنیت میارزد؟
و اگر نتوانیم اینها را با هم مقایسه کنیم، پس تصمیم اخلاقی را چطور میگیریم؟
شاید ماجرا فقط دربارهی آدمهایی نباشد که هفتاد سال پیش در توکیو تصمیم میگرفتند.
شاید مسئله این باشد که وقتی خودمان وسط یک بحران هستیم، از کجا بفهمیم تصمیمی که «ضروری» مینامیم واقعاً ضروری است؟
و اگر چند دهه بعد معلوم شود که انتخاب دیگری هم وجود داشته، آن وقت با تصمیم اخلاقی خودمان چه میکنیم؟
این قسمت، ادامهی پروندهی «حدود عدالت» است؛ جایی که سؤال قسمت قبل دیگر فقط این نیست که «عدالت چیست؟»
بلکه تبدیل میشود به سؤال سختتر:
وقتی عدالت عملاً ممکن نیست، چه باید کرد؟
و این تازه ما را به قسمت بعدی میرساند.
نسخهی تصویری این پرونده را در یوتیوب پرسه ببینید.
اسپانسر این اپیزود : Dove
منابع این اپیزود:
Judgment at Tokyo: World War II on Trial and the Making of Modern Asia - Gary J. Bass
Factories of Death: Japanese Biological Warfare, 1932-45 and the American Cover-Up - Sheldon H. Harris
The Faces of Injustice (The Storrs Lectures Series) - Judith N. Shklar
The Crooked Timber of Humanity - Isaiah Berlin
","author_name":"Abbas Seyedein"}