ช่วงไต่ตามทาง: ภรรยาพาลูกหนีออกจากบ้าน
- ผู้ฟังท่านนี้ ถูกภรรยาพาลูกหนีมากรุงเทพฯ โดยไม่ทราบสาเหตุ เกิดความข้องใจ เป็นห่วง จิตใจไม่เป็นสุข นอนไม่หลับ
- ได้เปิดวิทยุเจอรายการธรรมะรับอรุณ ได้ฟังพระสูตร ทำให้จิตใจสงบลง ระงับความคิดฟุ้งซ่านลงไปได้บ้าง
- เมื่อจิตใจเบาเย็นอยู่ในภายใน จะเกิดปัญญาหาวิธีแก้ปัญหาที่เหมาะสม ที่ไม่เนื่องด้วยอาชญาศาสตรา เป็นไปด้วยคุณธรรมคือความสามัคคี เมตตา อุเบกขา การให้อภัย เป็นทางออกที่เป็นกุศลธรรม ชนะทั้งสองฝ่าย ทั้งตัวเราก็ได้ประโยชน์คือมีกุศลธรรมเกิดขึ้นในจิตใจ อีกฝ่ายก็ได้รับความต้องการอย่างถูกต้อง มีกุศลธรรมเกิดขึ้น ด้วยการมีธรรมะเข้าไปแทรกเอาไว้
- สิ่งสำคัญ คือ เมื่อเกิดปัญหาจะมี “เครื่องมือ” คือ “ปัญญา” ที่จะใช้งานเพื่อแก้จุดที่เป็นปัญหานั้นหรือไม่
- “อาวุธ” ที่จะนำไปใช้เมื่อตกอยู่ในสถานการณ์ที่มันเร่าร้อน กดดัน บีบคั้นในทุก ๆ ด้าน ก็คือ “ปัญญา” พระพุทธเจ้าใช้คำว่า “ปัญญาวุธ”
- ผู้ฟังท่านนี้ ได้ใช้ธรรมะที่ได้ฟังมาปรับให้เกิดอาวุธ คือ ปัญญาในจิตใจของตน จัดการกับสิ่งที่เป็นอกุศลในใจให้มันออกไป (ความคิดฟุ้งซ่าน ตำหนิติเตียนผู้อื่น) ให้จิตใจยังเย็นสบายอยู่ได้ นี่คือตัวอย่างการใช้ปัญญาวุธ
ช่วงปรับตัวแปรแก้สมการ: ปัญญาวุธ
- ปัญญา = ความคิดเรื่องต่าง ๆ นั่นแหละคือปัญญาแล้ว เช่น วันนี้จะขายของอะไร ที่ไหน จะคุยกับหัวหน้ายังไง ขับรถไปไหน ความคิดทั้งหมดคือปัญญา
- ทุกคนมีปัญญา แค่มีความคิดก็มีปัญญาแล้ว แต่จะถูกหรือผิดเป็นอีกเรื่องหนึ่ง
การใช้ปัญญาในทางที่ควร
- ถ้าตริตรึกไปทางไหนมาก จิตจะน้อมไปทางนั้น จิตน้อมไปทางไหนมาก สิ่งนั้นจะมีพลัง
- คนฉลาดกลับเป็นคนโง่ได้ และคนโง่ก็กลับเป็นคนฉลาดได้ ขึ้นอยู่กับแนวคิดของปัญญาว่าไปทางไหน
- ควรใช้ปัญญาไปในทางที่ไม่คิดคดโกง ไม่เบียดเบียดผู้อื่น ไม่ตระหนี่ แบ่งปัน หาความสงบให้จิตใจ
- ควรมีมิตรที่ฉลาดมีปัญญา ไม่คบคนพาล
อานุภาพของปัญญาวุธ
- “ปัญญาวุธ” กำจัดจิตใจที่ไม่ดี กำจัดกิเลส ให้เป็นผู้ที่มีจิตใจที่สงบได้
- ปัญญาจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมากในการดำเนินชีวิตไปในทางต่าง ๆ
- “ความคิด” เป็นตัวที่ทำให้เกิด “ปัญญา” ปัญญาเกิดจากการคิดธรรมดานี่แหละ แล้วคิดต่อเนื่องต่อไป ๆ ปัญญาก็จะพัฒนาเติบโต เช่น ปัญญาในการทำมาหากินที่ดี ไม่คดโกง เบียดเบียน จากนั้นพัฒนาไปในการแบ่งปันทรัพย์ที่หามาได้ ต่อมาก็พัฒนาปัญญาไปในทางทำให้จิตใจมีความสงบ เป็นต้น
- เมื่อเรารู้จักคิดไปในทางที่ดี สัมมาทิฏฐิก็จะเกิดขึ้น จะค่อยพัฒนาสัมมาสังกัปปะ (ความคิด) ของเราไป ให้ไปตามทางที่ทำให้มีปัญญามากขึ้น ๆ เราจึงสามารถสร้างอาวุธ คือ ปัญญาสุดท้ายในการกำจัดกิเลสที่อยู่ในจิตใจของเรา ให้เราเป็นผู้ที่มีความสงบเย็น มีความพ้นทุกข์ รักษาตนให้พ้นจากภัยในวัฏฏะได้นั่นเอง
","author_name":"ปัญญา ภาวนา ฟังธรรมะ ปัญญาภาวนา Panya Bhavana"}