فصل اول – زندگی نرد است نه شطرنج
تاس اگر نیک نشیند، همه کس نراد است
اگر همه عوامل یک تصمیم ۱۰۰ درصد مشخص باشند، تصمیمگیری فرایندی ساده میشود، مزایا و معایب تصمیم را فهرست کرده، سبک سنگین میکنید و اگر مزایا بر معایب چربید و بیشتر بود، تصمیم میگیرید. اما در زندگی و کسبوکار و موارد دیگر کمتر زمانی ممکن است همه عوامل مشخص باشند یا به بیان ساده زندگی پوکر یا تخته نرده است و نه شطرنج.
نویسنده برای توضیح مفهوم این فصل که تمایز بین فرایند درست تصمیم و نتیجه اجرای تصمیم که ممکن است مطلوب باشد یا فاجعه و اینکه باید بین تصمیم و حاصل آن تفکیک قائل شد، مثال معروفی از فوتبال آمریکایی میزند که شاید برای ما چندان مفهوم نباشد.
خواستم مثال را به چیزی آشنا تغییر بدهم مثلاً بگویم پنالتی معروف روبرتو باجو در فینال جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا بین تیمهای ایتالیا و برزیل که از دست رفت و ایتالیا قهرمانی جام جهانی را از دست داد. اما منطبق نبود با مثال نویسنده چون پنالتی زدن همیشه کار ریسکی است و مثال نزدیکتر پنالتی خاص یحیی گلمحمدی در نیمهنهایی جام ملتها که گل نشد و جمله معروف فردوسیپور «چه وقت چیپ زدن بود آقای گلمحمدی» که در خاطر فوتبالدوستان باقی مانده است هم همین اشکال را دارد چون خود آقای گلمحمدی بعداً در مصاحبهای گفت که این یکی از بدترین تصمیمهای عمرش بوده است که با هدف مثال نویسنده مغایر است.
نویسنده میخواهد با مثالش بگوید که تصمیم خوب ممکن است به نتیجه بدی منجر شود و نتیجه فاجعهبار، دلیل بد بودن کیفیت تصمیم نیست. اگر حوصله توضیح طولانی را ندارید میتوانید مثال زیر را در نظر بگیرید هر چند حساسیت شدید مثال نویسنده را ندارد.
همه داراییهایتان را نقد میکنید تا در جای خوش آبوهوا و بدون مشکل، ملکی را با قیمت بسیار مناسب بخرید و مدتی بعد ناگهان در آن منطقه زلزله میآید یا جنگی اتفاق میافتد و سرمایهتان از بین میرود.
با شخصی شرطبندی میکنید که تاس بندازید و اگر اعداد ۱ تا ۵ آمد شما برندهاید و اگر ۶ آمد شما بازندهاید. ریاضیات و آمار به شما میگوید که شرطبندی در این شرایط تصمیم خطایی نیست. تاس میاندازید و از شانس بد شما ۶ میآید. شما نه تنها تصمیم غلطی نگرفته بودید که تصمیم خوبی هم گرفتید اما نتیجه مطلوب نیست و ممکن است پول زیادی ببازید.
مثال تاریخی دیگر و البته کمتر شناخته شده. مالک و موسس کارخانه مینو آقای خسروشاهی در دورانی از فعالیت تجاری تصمیم میگیرد تا لوازم آرایشی L'Oréal لورئال را وارد کشور کند و در زمانی دیگر تصمیم به جذب سرمایهگذار در عربستان و تولید پفک نمکی در عربستان میگیرد که بسیار تصمیم سودساز و تصمیم تجاری فوقالعادهای است ولی سالها بعد این ۲ تصمیم از دلایل مهمی است که بخاطر آن گروگان گرفته میشود و تنها خوششانسی از مرگ نجاتش میدهد و محاکمه نشده، دارایی عمرش را از دست میدهد.
اجازه بدهید قبل از توضیح مثال مورد نظر نویسنده، کمی با فوتبال آمریکایی یا همون دومیدانی با خربزه آشنا بشویم.
طول زمین بازی ۱۲۰ یارد است یعنی ۲ نیمه ۵۰ یاردی زمین اصلی و ۲ قسمت ۱۰ یاردی منطقه نهایی یا touch down که با خطهایی بصورت بخشهای ۱۰ یاردی تقسیم شده است، عرض زمین ۵۳ یارد است و هر ۱۰ یارد حدود ۹ یا ۹.۱۴۴ متر است.
بازی در ۴ ربع یا کوارتر ۱۰ یا ۱۲ یا ۱۵ دقیقهای انجام میشود.
در زمان بازی ۱۱ بازیکن در زمین هستند ولی کل تیم ممکن است تا ۵۳ نفر هم باشد که بخاطر مصدومیت یا تغییر شرایط بازی از حمله به دفاع، تعویضهای زیادی انجام میشود. معمولا بازیکنها به ۳ گروه تهاجمی، دفاعی و موقعیتهای خاص تقسیم میشوند.
هدف بازی رساندن توپ به ۱۰ یارد پایانی زمین حریف یا تاچ دان است که رساندن توپ به آن منطقه ۶ امتیاز دارد. اگر بعد از تاچ دان توپ از دروازه بلند حریف بگذرد ۱ امتیاز دیگه هم گرفته میشود.
برای شروع در ابتدای بازی سکه انداخته میشود و از تیم مهمان پرسیده میشود شیر یا خط و اگر حدسش درست باشد او تعیین میکند چه تیمی ابتدا توپ را شوت کند تا بازی آغاز شود.
انتقال توپ با یک رشته بازی یا اصطلاحاً down انجام میشود. انتقال توپ میتواند با پاس به عقب و بعد پاس بلند آن بازیکن عقبی یا کوارتربک انجام شود تا بازیکن خودی در جلو توپ را بگیرد. یا اینکه سایر بازیکنها با بازیکنان تیم حریف درگیر شوند و بازیکن صاحب توپ فرصت پیدا کند با توپ بدود و از موانع رد شود که گزینه امنتری هست و کمتر پیش میآی .....
","author_name":"Abbas Palash"}