Share
![cover art for ไม่ประมาท ไม่เบียดเบียน ไม่เดือดร้อนใจ [6616-5p]](https://open-images.acast.com/shows/63760a127c5bfb001017b3d4/show-cover.jpg?height=750)
5 นิทานพรรณนา
ไม่ประมาท ไม่เบียดเบียน ไม่เดือดร้อนใจ [6616-5p]
Season 66, Ep. 16
•
ในอดีตกาลพระเจ้าพรหมทัตปกครองนครพาราณสี มีพระโอรสพระนามว่า “ชนสันธกุมาร” เมื่อพระกุมารทรงเจริญวัยขึ้น ได้ศึกษาเล่าเรียนศิลปวิทยาทั้งหลายจนสำเร็จ ในกาลต่อมาเมื่อพระเจ้าพรหมทัตราชบิดาสวรรคตแล้ว พระเจ้าชนสันธราชจึงได้ขึ้นครองราชย์ และทรงรับสั่งให้สร้างโรงทานหกแห่ง ทรงบำเพ็ญมหาทานจนเป็นที่เลื่องลือไปทั่วชมพูทวีป
พระองค์ทรงรับสั่งให้เปิดเรือนจำ เพื่อให้นักโทษได้มาฟังธรรม ทรงสงเคราะห์โลกด้วยสังคหวัตถุสี่ รักษาศีลห้า อยู่จำอุโบสถ ครองราชสมบัติโดยธรรม เมื่อชาวเมืองมาประชุมกัน ทรงแสดงธรรมแก่ชาวเมือง ว่า “ท่านทั้งหลายจงให้ทาน จงสมาทานศีล จงประพฤติธรรม จงประกอบการงานและการค้าขายโดยธรรม ทรงแสดงธรรมสำหรับเด็กว่า จงเรียนศิลปวิทยา จงแสวงหาทรัพย์ อย่าคดโกง อย่าทำความส่อเสียด อย่าเป็นคนดุร้ายหยาบช้า จงบำรุงมารดาบิดา มีความเคารพอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล” นครพาราณสีจึงเป็นนครแห่งธรรม เหตุเพราะพระองค์ได้ทำมหาชนให้ตั้งอยู่ในสุจริตธรรม
More episodes
View all episodes
34. ผู้กลืนกินกาลเวลา [6934-5p]
57:22||Season 69, Ep. 34พระเจ้าพรหมทัตทรงครองราชสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลพราหมณ์ ครั้นเจริญวัยก็สำเร็จสรรพวิชา เป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์ สอนมนต์ให้แก่มาณพทั้งหลาย เหล่าศิษย์เมื่อเรียนจบแล้ว พากันหลงตนว่ามีปัญญาเทียบอาจารย์ จึงเกิดความทะนงและกล่าวถ้อยคำดูหมิ่นอาจารย์ว่า “ต้นไม้นี้ไม่มีแก่นฉันใด อาจารย์ก็ฉันนั้น” พระโพธิสัตว์ผู้เป็นอาจารย์ ครั้นได้ฟังถ้อยคำหยามหมิ่น จึงประสงค์สั่งสอน ได้ตั้งคำถามแก่เหล่ามาณพทั้งหลายว่า “กาลเวลานั้นย่อมกัดกินสัตว์ทั้งปวง แม้ตัวของมันเองก็ถูกกาลกลืนกิน ถ้าเช่นนั้นเล่า ใครเล่าหนอที่สามารถกินกาลเวลาได้” เหล่ามาณพทั้งหลาย แม้เรียนจบวิชาแล้ว ก็หามีผู้ใดสามารถตอบได้ไม่ ต่างนิ่งเงียบ อับจนถ้อยคำ มิอาจไขปริศนาแห่งอาจารย์ได้เลย#มูลปริยายชาดก #ติรีติวัจฉชาดก33. พลิกทิฏฐิมุมมอง ปล่อยวางความขัดข้องด้วยกุศลธรรม [6933-5p]
55:09||Season 69, Ep. 33ภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งไปฉันข้าวต้มที่เรือนนางวิสาขา ระหว่างรอพระเถระ หลานสาวของนางกำลังกรองน้ำ เห็นเงาตนเองในตุ่มจึงหัวเราะ ภิกษุหนุ่มเห็นเข้าก็หัวเราะตาม นางจึงพูดว่า “คนหัวขาด ย่อมหัวเราะ” ภิกษุหนุ่มไม่พอใจ ด่าตอบจนเกิดการโต้เถียง นางวิสาขาและพระเถระต่างพยายามไกล่เกลี่ยแต่ไม่สำเร็จ ครั้นพระพุทธเจ้าเสด็จมา ทรงทราบว่าภิกษุหนุ่มมีอุปนิสัยแห่งโสดาปัตติผล จึงตรัสสอนให้เห็นโทษของการปล่อยใจไปตามกิเลส ความประมาท และความเห็นผิด พร้อมประทานพระคาถาว่า “ไม่พึงเสพธรรมอันเลว ไม่พึงอยู่ร่วมกับความประมาท ไม่พึงเสพมิจฉาทิฏฐิ และไม่พึงเป็นผู้เพิ่มพูนความเสื่อมแก่โลก” ภิกษุหนุ่มได้ดวงตาเห็นธรรม บรรลุโสดาปัตติผลในที่สุด#นิทานธรรมบทเรื่องภิกษุหนุ่ม #นิทานธรรมบทเรื่องอุตตราอุบาสิกา32. ทวนกระแสกามกิเลส [6932-5p]
01:00:56||Season 69, Ep. 32พระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ในพระนครพาราณสี เป็นผู้ไม่มีพระโอรสจึงปรารถนาเพื่อให้ได้บุตร เมื่อกาลล่วงไปพระโพธิสัตว์จึงจุติจากพรหมโลกบังเกิดในพระครรภ์ของพระอัครมเหสี เมื่อพระโพธิสัตว์นั้นประสูติมีเพียงบุรุษที่สามารถอุ้มดูแลได้เท่านั้น พระกุมารไม่ปรารถนาบริโภคกาม แม้ราชสมบัติก็ไม่ปรารถนา พระบิดาจึงจัดส่งหญิงนักฟ้อนสาวสวย ซึ่งเป็นผู้ฉลาดในการเล้าโลมบุรุษให้ตกอยู่ในอำนาจของตน คอยบรรเลงเพลงขับกล่อมพระกุมาร ไม่นานนักพระองค์ทรงหลงใหลในตัวหญิงสาว จึงทำให้พระองค์ประสบกับภัยต้องถูกขับออกจากเมืองด้วยอำนาจแห่งกาม#จุลลปโลภนชาดก #มุทุปาณิชาดก #ภิสชาดก31. ใคร่ครวญแล้วจึงทำ [6931-5p]
55:20||Season 69, Ep. 31อหิวาตกโรคระบาดทำให้ครอบครัวเศรษฐีแห่งกรุงราชคฤห์เสียชีวิตทั้งหมด บิดาสั่งบุตรชายให้หนีเอาชีวิตรอด พร้อมบอกที่ซ่อนทรัพย์ 40 โกฏิ เมื่อเติบใหญ่ เขากลับมายังบ้านเกิดแต่ไม่รีบนำทรัพย์ออกมาใช้ เพราะเกรงจะถูกกล่าวหาว่าได้ทรัพย์มาโดยมิชอบ จึงเลือกทำงานรับจ้างเป็นคนประกาศบอกเวลา เลี้ยงชีพด้วยความสุจริต พระเจ้าพิมพิสารทรงทราบความจริง จึงโปรดให้ขุดทรัพย์คืน แต่งตั้งเขาเป็นเศรษฐี และพาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า พระองค์ตรัสสรรเสริญการเลี้ยงชีพโดยธรรมของเขา เป็นผู้มีความเพียร มีสติ และใช้ปัญญาไตร่ตรองก่อนกระทำ เมื่อพระธรรมเทศนาจบลง กุมภโฆสกะได้บรรลุโสดาปัตติผล#กุมภโฆสกเศรษฐี #สิงคาลกสูตร30. ยมกปาฏิหาริย์ [6930-5p]
53:58||Season 69, Ep. 30เศรษฐีเมืองราชคฤห์ กลึงบาตรด้วยแก่นไม้จันทน์ซึ่งเป็นของที่มีค่า แล้วใส่ตระกร้าแขวนที่ปลายไม้ และป่าวประกาศว่าสมณะหรือพราหมณ์ผู้ใดเป็นพระอรหันต์ผู้มีฤทธิ์ จงปลดบาตรลงมาจะยกบาตรไม้พร้อมด้วยของมีค่าถวายให้ เหล่าพราหมณ์และเจ้าสำนักต่างก็อยากได้ จึงมาขอกับท่านเศรษฐี แต่ไม่มีผู้ใดเหาะขึ้นไปเอาบาตรลงมาได้ ขณะนั้นพระโมคคัลลานะและพระปิณโฑลภารทวาชะ อรหันต์ผู้มีฤทธิ์กำลังบิณฑบาตอยู่ ท่านภารทวาชะจึงเหาะขึ้นสู่อากาศเพื่อไปปลดบาตรแล้วถือบาตรเวียนรอบเมืองราชคฤห์ เป็นเหตุให้พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงติเตียนในการกระทำอันไม่ใช่กิจของสมณะเพียงเพราะบาตรไม้ที่มีค่าดุจซากศพ#ยมกปาฏิหาริย์29. สยบความประมาท ด้วยสัมมาทิฏฐิ [6929-5p]
55:25||Season 69, Ep. 29นายกาละ บุตรของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เติบโตในครอบครัวผู้เปี่ยมศรัทธา แต่กลับไม่เลื่อมใสในพระธรรม บิดาจึงใช้อุบายให้ทรัพย์ เพื่อชักชวนให้เขารักษาอุโบสถและเข้าเฝ้าพระพุทธองค์ แม้ในตอนแรกจะไปเพราะหวังทรัพย์ แต่เมื่อยืนฟังพระธรรมด้วยใจที่ตั้งมั่น แม้เพียงเพื่อจดจำธรรมบทเดียว พระธรรมกลับซึมซาบสู่ใจ จนบรรลุโสดาปัตติผล ครั้นบิดามอบเงินรางวัลต่อหน้าพระศาสดา เขาเกิดความละอายและปฏิเสธทรัพย์นั้น พระพุทธองค์จึงตรัสว่า โสดาปัตติผลประเสริฐกว่าราชสมบัติ สวรรค์ และความเป็นใหญ่ทั้งปวง เพราะทรัพย์ทางโลกย่อมเสื่อมสลาย แต่ทรัพย์คือพระธรรมย่อมนำชีวิตสู่ความพ้นทุกข์อย่างแท้จริง#นายกาละบุตรของอนาถบิณฑิกเศรษฐี #นายเขมกะหลานของอนาถบิณฑิกเศรษฐี #นักเลงสุราหลานของอนาถบิณฑิกเศรษฐี #มิคาระเศรษฐี #หญิงขี้หึง28. คุณธรรมที่ไม่ตายไปจากโลก [6928-5p]
56:52||Season 69, Ep. 28ในกรุงราชคฤห์มีพราหมณ์ชื่ออุปสาฬหกะ พราหมณ์นั้นได้บอกกับบุตรว่า เมื่อพ่อจบชีวิตลงอย่าเอาศพพ่อไปเผาปะปนกับคนอื่น พราหมณ์ และบุตรจึงออกเดินทางแสวงหาดินแดนแห่งนั้น ทั้งสองได้พบกับพระโพธิสัตว์ เมื่อโพธิสัตว์ได้ฟังบุตรของพราหมณ์กล่าวว่า ระหว่างภูเขาสามลูกนี้แหละ เป็นที่ไม่ปะปน จึงกล่าวแก่บุตรของพราหมณ์ว่า ในที่นี้แหละบิดาของเจ้าถูกเผาในระหว่างภูเขานี้มาแล้วถึงหมื่นสี่พันชาติ อันที่จริง สถานที่ที่ไม่ถูกเผาก็ดี สถานที่ที่ไม่ใช่ป่าช้าก็ดี สถานที่ที่ศีรษะไม่ทอดลงก็ดี ไม่อาจหาได้ในแผ่นดินนี้#อุปสาฬหกชาดก #มหาปนาทชาดก #สุรุจิชาดก27. ก้าวที่พลาดด้วยประมาท สู่อริยชาติด้วยจิตที่มั่นคง [6927-5p]
58:32||Season 69, Ep. 27อุคคเสน บุตรเศรษฐี หลงรักธิดานักฟ้อนจนละบ้านไปอยู่กับคณะนักแสดง ครั้นถูกภรรยาปรามาสว่าไม่สามารถเลี้ยงครอบครัวได้ จึงฝึกศิลปะการแสดงจนมีชื่อเสียง วันหนึ่งขณะแสดงกายกรรมต่อหน้ามหาชน พระพุทธองค์ทรงเห็นอุปนิสัยแห่งธรรม จึงตรัสสอนให้ละความยึดมั่นในอดีต อนาคต และปัจจุบัน เมื่อได้ฟังธรรม อุคคเสนเกิดปัญญา บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา และทูลขอบรรพชากับพระผู้มีพระภาค จากนักแสดงผู้แสวงหาการยอมรับ กลายเป็นพระอรหันต์ผู้สิ้นเครื่องผูกแห่งกิเลส เข้าถึงความหลุดพ้นอันเกษมจากทุกข์โดยสิ้นเชิง#พระอุคคเสน #พระโสไรยเถระ #วิพภันตกภิกษุ26. ธรรมของสัตบุรุษ คือ เครื่องขูดเกลากิเลส [6926-5p]
57:20||Season 69, Ep. 26พระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ในนครพาราณสี พระโพธิสัตว์เกิดเป็นนก มีฝูงนกห้อมล้อมมากมาย โดยอาศัยอยู่ที่เกาะกลางมหาสมุทร เมื่อพ่อค้าชาวกาสิกรัฐพากันแล่นเรือมายังมหาสมุทร โดยเอากาบอกทิศติดเรือไปด้วย เมื่อเรือแตกกลางมหาสมุทรเจ้ากาบอกทิศบินไปถึงเกาะที่ฝูงนกอาศัยอยู่ กาเจ้าเล่ห์คิดว่าจักทำการโกหกแล้วกินไข่ และลูกอ่อนของนกฝูงนี้ มันจึงรีบบินร่อนลงแล้วยืนขาเดียวอ้าปากอยู่ที่พื้นดินท่ามกลางฝูงนก นกทั้งหลายต่างถามว่าท่านเป็นใคร เจ้ากาจึงรีบโกหกไปว่าฉันเป็นผู้ประพฤติธรรม เจ้ากาแสร้งเป็นผู้มีวาจาอันอ่อนหวานหากแต่หวังประทุษร้ายต่อฝูงนกนั้น#ธัมมัทธชชาดก